Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/2936 K.2013/19376

Taraflar arasında görülen davada Sincan 4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 29.11.2012 tarih ve 2011/466-2012/390 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, dava dışı ...’a ait olup İtalya’dan İran’a transit olarak taşınacak emtianın davalının maliki olduğu, davalının babası olan dava dışı ...’nin sevk ve idaresindeki araç ile müvekkiline ait tır karnesi tahtında taşınması gerekirken transit olarak izlenmesi gereken güzergahın dışına çıkılıp serbest dolaşıma sokulması nedeniyle Gümrük Müdürlüğü’nce müvekkiline ceza kesildiğini, müvekkilinin gümrük vergisi, KDV ve gecikme cezası olarak toplam 3.803,15 TL ödemek zorunda kaldığını, ödenen meblağın tahsili için başlatılan icra takibine davalının haksız yere itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, Tır Uygulama Tebliği’nin 3/8. bendi uyarınca tır belgesi hamilinin sorumlu olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu vergi cezasına dayanak gümrük eşyasının davalı ...’ın maliki olduğu, dava dışı ...’nin kullanımında olan araçta yakalanmasından sonra araç sürücüsü ... ile mal sahibi ... hakkında ceza davası açılıp mahkumiyetlerine karar verildiği, Ankara 2. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2011/576 E., 2012/1163 K. sayılı kararı ile dava konusu vergi ve gecikme zammından dava dışı araç sürücüsü ...’nin sorumlu tutulduğu,

Kara Ulaştırması Yönetmeliği ve Gümrük Mevzuatı hükümleri nazara alındığında davacı ile davalı araç maliki olan davalı arasında taşıma ya da taşıt kiralama sözleşmesi bulunmadığından davalının dava konusu vergi ve cezadan dolayı davacı şirkete karşı sorumlu olmayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, davacının C2 yetki belgesi kullanılmak suretiyle davalının malik olduğu araç ile İtalya’dan İran’a transit olarak taşınacak emtianın transit rejim dışına çıkarılması nedeniyle Gümrük Müdürlüğü’nce davacı aleyhine kesilen cezanın davalı araç malikinden rücuan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, Kara Ulaştırması Yönetmeliği ve Gümrük Mevzuatı hükümleri uyarınca davacı ile davalı arasında taşıma ya da taşıt kiralama sözleşmesi bulunmadığından davalının dava konusu vergi ve cezadan dolayı davacı şirkete karşı sorumlu olmayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, 03.08.2010 tarihli tır karnesi incelendiğinde dava dışı ... ’a ait emtianın İran’a sevk edilmek üzere Ambarlı Gümrük Müdürlüğü ile Gürbülak Gümrük Müdürlüğü arasında taşınmak üzere hazırlandığı,

transit güzergahı arasında Ankara bulunmadığı halde davalının maliki olduğu TIR’ın güzergah dışına çıkarılıp taşınan emtiaların Ankara sınırları içinde transit rejim hükümlerine aykırı şekilde serbest dolaşıma sokulması nedeniyle Gümrük Müdürlüğü’nce davacı şirket hakkında işlem yapılıp ceza kesildiği sabittir.

Mahkeme gerekçesinde de belirtildiği üzere, davalının babası olan araç sürücüsü ...’nin de aynı olaydan dolayı Ankara 2. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2011/576 E. 2012/1163 K. sayılı kararı ile sorumlu olduğunun kabul edilmesi karşısında aracın maliki ve işleteni konumundaki davalının da sorumlu tutulacağı aşikardır.

Ayrıca, Kara Ulaştırma Yönetmeliği’nin 27. maddesi uyarınca taşıt sahipleri ile yetki belgesi sahipleri arasında sözleşme yapılması gerektiği halde somut olayda taraflar arasında araç kira sözleşmesi bulunmadığından davalının sorumlu tutulamayacağına hükmedilmiş ise de, davalı araç maliki taşıyan sıfatı ile taşıma konusu malları gümrük beyannamesi ve tır karnesinde yazılı güzergahta taşımakla da yükümlüdür.

Bu itibarla, TIR karnesinde yazılı güzergahın dışına çıkarak transit rejim hükümlerine tabi emtianın transit rejim hükümlerine aykırı şekilde serbest dolaşıma sokulmasından dolayı davalının da davacıya karşı sorumlu olacağı kabul edilerek sonuncuna göre karar verilmek gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.