Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/3862 K.2013/5732

Taraflar arasında görülen davada ... 11. Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen ....05.2011 tarih ve 2010/1646-2011/1098 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkiline ciro silsilesi ile gelen davalının keşideci olduğu çekin tahsili amacıyla ... .... İcra Müdürlüğü 2009/4864 esas sayılı dosyası ile takip başlattığını, keşideci davalının dava dışı şirketin çeki kaybettiğinden bahisle ... .... Sulh Hukuk Mahkemesinin tedbir kararı üzerine, alacaklı şirkete yeni bir çek düzenlendiğini beyan ederek takibe itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, söz konusu borcun ifa edildiğini, dava dilekçesinde belirtilen ciro silsilesi içindeki çek hamilince çekin kaybedildiğini ve bu konuda mahkemece verilen tedbir kararının müvekkili şirkete sunulmasına müteakip müvekkil tarafından söz konusu borca istinaden düzenlenen aynı bedelli .../04/2010 keşide tarihli çekin imza karşılığı ...'e teslim edildiğini ve çek bedelinin ödendiğini, müvekkilinin böyle bir borcu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı uyarınca davalı ... İnşaat Taş. Tic. San. Ltd. Şti.'ne ait Şekerbank Dikmen Şubesi, 20/03/2009 keşide tarihli, 5.000,00 TL lık çekin .../02/2009 tarihinde lehtar Teme İletişim Hiz. Turz. İnş. Taah. San. ve Tic Ltd. Şti. yetkilisi ... tarafından kaybedildiği iddiası ile 02/03/2009 tarihinde lehtar tarafından hasımsız çek iptali davası açıldığı, ... ....

Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2009/494 esas sayılı dosyasından çek üzerine ödeme yasağı konulduğu, davacı ... Değirmencioğlu tarafından 01/04/2009 tarihinde çekin keşideci-lehtar ve cirantası hakkında ilamsız takip yapıldığı, bu arada davalı tarafından çeki kaybeden Teme İletişim Ltd.

Şti. yetkililerinden ...'e kaybolan çeke karşılık aynı miktarda .../04/2009 tarihli çekin verildiği, bu çekin de bankaca elektronik takasta ödendiği, davalı tarafça borçlu olduğu miktarın alacaklısına ödendiğinin ispatlandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, çeke dayalı olarak yapılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, davalı keşidecinin çekin zayi nedeniyle hak sahibi olduğunu iddia eden lehtara yeni bir çek keşide ederek verdiği ve ödemede bulunduğu, bu suretle davalı keşidecinin borcundan kurtulduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak, davacı tarafından takibe konulan çekte dava dışı lehtarın cirosundan sonra ..., bilahare bundan sonra ise davacının cirosu mevcut olup, ciro silsilesinde kopukluk bulunmamaktatır. Davacı çekte yasal hamildir. Çeki çaldırdığını iddia eden dava dışı lehdar zayi davası açmış ise de bu davadan da feragat etmiştir. ... 676/... maddesi gereğince kambiyo senetlerinde iptal kararı, bu kararı almış bulunan davacıya haklarını asıl borçluya karşı kullanma imkanı verir.

Keşideci zayi kararını ibraz eden kişiye ödeme yapmakla hile veya ağır kusuru bulunmadığı takdirde borcundan kurtulur. (... Kıymetli Evrak Hukuku, .... Baskı, sf 279-283). Somut uyuşmazlıkta, çek aslı veya zayi nedeniyle iptal kararı ibraz edilmeksizin lehtara yeni çek veren ve çeki ödeyen keşideci borcundan kurtulmuş sayılmaz. Bu nedenle, mahkemece keşidecinin borcundan kurtulduğundan bahisle yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.