Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/5596 K.2014/12336

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 25/12/2012 tarih ve 2011/119-2012/705 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 27.06.2014 günü hazır bulunan davacı vekili Av. S.. G.. T.. ile davalı vekili Av. S.. S.. dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin ihraç ettiği malların ilgilisi tarafından kabul edilmeyerek 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 168. maddesi kapsamında geri geldiğini, eşyaların geri gelmeleri nedeniyle serbest dolaşıma giriş beyannamesi tescil olunduğunu, gerekli olan sürede orijinal evraklar ulaşmadığından 03.12.2008 tarihinde ek süre talep edildiğini, gerekli yazışmalar yapıldıktan sonra gümrüğe müracaat edileceği sırada davalı antrepocunun, müvekkili şirkete herhangi bir tebligat dahi yapmadan eşyaları tasfiye yoluna gittiğinin öğrenildiğini, tasfiye işleminin usul ve yasaya aykırı olduğu gibi kötüniyetle yapıldığını,

ayrıca müvekkili tarafından Rusya'ya 152 kg ağırlığında 615 adet eşya gönderilmesine ve aynı miktarda eşyanın geri gelmesine karşın davalı tarafça tasfiyesi sağlanan eşya sayısının 210 olduğunu, diğer eşyaların akıbetinin bilinmediğini, bu nedenlerle müvekkilinin maddi ve manevi zarara uğradığını ileri sürerek, söz konusu eşyaların aynen iadesine, bu olmadığı takdirde bedeli olan 17.899 TL'nin faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava konusu eşyaların müvekkili şirketçe kanuna ve usule uygun biçimde tasfiye edildiğini, müvekkili şirkete atfedilebilecek herhangi bir kusurun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından ihraç edilen 152 kg eşyanın iade edildiği ve davalının işlettiği antrepoya konulduğu, davalının söz konusu eşyaya ilişkin olarak tescil edilmiş ithalat belgesine istinaden davacı şirkete iki kez ordino ihbarı yaptığı, davacının bu ihbarlara süresi içinde cevap verdiğini kanıtlayamadığı, ayrıca davacının ek süre talebi konusunda da davalıyı bilgilendirmediği, bu durumda davalının tasfiye prosedürünü başlatmasının mevzuata uygun bulunduğu, davacı tarafça ihraç edilen 3 kap 152 kg eşyanın kaç adet olduğunun tespit edilemediği,

bir an için davacının iddia ettiği gibi 615 adet eşya olduğu kabul edilse dahi tespit tahakkuk belgesi ile 3 kap 152 kg eşyanın davalı şirket tarafından tasfiye edilmek üzere gümrük idare memurlarına teslim olunduğu, eşyanın antrepoya gümrük idaresi memurlarının gözetim ve denetimi altında teslim edildiği ve aynı şekilde teslim alındığı, bu tür eşyanın muhteviyatından veya ağırlığından işletmenin sorumlu olmadığı, sonuç olarak davalının, eşyaların tasfiye edilmesinde işleten olarak herhangi bir kusurunun ve sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. 1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 168. maddesi kapsamında iade edilen ihraç konusu malların davalıya ait antrepoda bulunduğu sırada davalının kusuru nedeniyle tasfiye edildiği iddiasına dayalı söz konusu eşyaların aynen iadesi, olmadığı takdirde bedellerinin tahsili istemine ilişkin olup mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak, dosyaya sunulan ilk bilirkişi kurulu raporunda davalı antrepocunun davacıya iki kez ordino ihbarı yaptığı, davacı tarafından bu ihbarlara süresi içinde yanıt verilmediği belirtilerek davalının hatalı bir işleminin olmadığı bildirilmiş, itiraz üzerine alınan ikinci heyet raporunda ise dava konusu eşyaların tasfiye edilmemelerinin gerektiği, buna rağmen tasfiye edilmesinde davacı ile birlikte gümrük idaresinin ve eşyaya ilişkin tescil edilmiş ithalat beyannamesine istinaden gerek gümrük idaresinden gerekse eşya sahibinden durumu daha detaylı araştırmadan eşyaları tasfiye listesine ekleyen davalının kusurlu oldukları belirtilmiştir.

Kusur oranlarının tespiti için ikinci bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmesi üzerine anılan heyetçe düzenlenen ek raporda, bu defa davalının kusurlu olmadığı bildirilmiş ve mahkemece de bu rapora dayalı olarak hüküm tesis edilmiştir.

Oysa, yukarıda açıklanan bilirkişi raporları birbirleri ile çelişkili oldukları gibi davalı antrepocunun görevlerinin ne olduğu, bu görevlerin yerine getirilip getirilmediği hususlarında da denetime açık bir açıklama içermemektedirler.

Bu itibarla, mahkemece içerisinde gümrük ve havayolu taşıma işlemleri hususunda uzman bilirkişilerin bulunduğu yeni bir heyetten ihraç edilen malların iadesi halinde ne gibi bir prosedürün işletildiği, bu kapsamda eşyanın konulduğu antrepocunun görev ve sorumluluklarının ne olduğu, davalı antrepocunun bu görev ve sorumluluklarını yerine getirip getirmediği hususlarında denetime açık ve önceki raporlar arasındaki çelişkileri giderecek biçimde bilirkişi raporu alınarak oluşacak sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı olarak hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.