Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/6428 K.2013/10255

Taraflar arasında görülen davada ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 09/10/2012 tarih ve 2012/977-2012/977 D.İş. sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi borçlular vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili, müvekkilinin ciro yolu ile hamili bulunduğu Kuveyt Türk Katılım Bankası ... Şubesi’ne ait ... seri numaralı 02/10/2012 keşide tarihli 458.000 TL bedelli çekin vadesinde karşı tarafça ödenmediğini, borçluların mal kaçırma hazırlığı içinde bulunduğunu ileri sürerek, 458.000 TL için ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, borçluların yokluğunda ihtiyati haciz kararı verilmiştir.

Borçlular vekili, ihtiyati haciz kararına dayanak olan çekte müvekkillerinin yerleşim yerinin, yine çekin keşide yeri ile ödeme yerinin de ... olduğunu, çekte ciranta olan ...’ün ... Merkez olarak belirtilen adresinin düzmece bir adres olduğunu, ... mahkemelerinin ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili olmadığını ileri sürerek, yetki itirazı ile birlikte ihtiyati haciz kararına itiraz etmiştir.

Alacaklı vekili, çekte ciranta olan ve aleyhine icra takibine geçilmiş bulunan ...’ün adresinin ... olduğunu, bu nedenle ... mahkemelerinin ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili olduğunu belirterek itirazın reddini istemiştir.

Mahkemece, dosya kapsamına göre, İİK.’nun 258. maddesinin İİK’nun 50. maddesine yollamasına göre ihtiyati hacizlerde HMK’nun yetkiye ilişkin hükümlerinin kıyasla uygulanacağı, kambiyo senedinden doğan borçların aranılacak borç olup, borçlunun ikametgahının bulunduğu yerde takip yapılması gerektiği, ihtiyati hacze konu çek ve icra takip dosyası incelendiğinde cirantalardan ...’ün yerleşim yerinin ... olduğu ve HMK’nun 7/2 maddesi uyarınca alacaklının borçlulardan birinin adresinde takip yapma yetkisi bulunduğu gerekçesi ile ihtiyati haciz kararının yetkisizlik nedeniyle kaldırılması talebinin reddine karar verilmiştir.

Borçlular vekili; kararı temyiz etmiştir.

İstem, karşılıksız çıkan çeke dayalı verilen ihtiyati haciz kararına itiraza ilişkindir.

İİK.nun 258 nci maddesi uyarınca ihtiyati hacze aynı Kanunun 50 nci maddesine göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Anılan düzenlemede de HUMK.nun yetkiye ilişkin hükümlerine atıf yapılmıştır. Alacaklı olduğunu iddia eden kimse, HUMK.nun 9-27 nci maddelerine göre belirlenecek veya geçerli yetki sözleşmesi yapılmış ise kararlaştırılan yer mahkemelerinden birinden ihtiyati haciz kararı verilmesini talep edebilecektir.

İİK.nun 265 nci maddesi uyarınca aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen kimsenin, borcun sebebine, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı itiraz edebileceği hükme bağlanmıştır. Uyuşmazlığa konu olayda itiraz edenler vekili, ihtiyati haciz kararında mahkemenin yetkili olmadığını ileri sürmüştür. Yazılı gerekçe ile yetki itirazı ret edilmiştir. Ancak, ihtiyati haciz kararı çeke dayalı olarak tesis edilmiştir. Çek, kambiyo senetlerindendir.

Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar, aranacak alacaklardandır. Bu alacaklar için, borçlunun ikametgahında dava açılması gerekir. Çeke dayalı davalarda da çekin ödeme yeri ile borçlunun ikametgahı yer mahkemeleri yetkilidir. Dairemizin yerleşik uygulaması da bu yöndedir.

Somut olayda çekin keşidecisi olan ve karara itiraz eden şirketin ikametgahı ile çekin lehtarı olan ve karara itiraz eden şirket temsilcisinin ikametgahı ... ilçesindedir. Muhatabı da Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş.’nin ... Şubesi’dir. Aleyhine ihtiyati haciz kararı verilmeyen diğer borçlu ciranta ...’ün ikametgahı da ... İl’indedir. Başka bir anlatımla, çekin borçlularının ikametgahı ile ödeme yeri ... Ticaret Mahkemesinin yargı çevresinde bulunmamaktadır.

Bu durum karşısında, ihtiyati hacze itiraz edenler vekilinin yetkiye yönelik itirazının kabulüne karar verilmesi gerekirken, aleyhine ihtiyati haciz talebi olmayan ciranta ...’ün ikametgahının ... İl’inde bulunduğu gerekçesi ile ihtiyati haczin mahkemenin yetkisizliği nedeniyle kaldırılmasına yönelik itirazın reddine dair hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.