Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/9047 K.2013/22970

Taraflar arasında görülen davada Didim (Yenihisar) 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 27/11/2012 tarih ve 2006/471-2012/915 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Asıl davada davacı vekili, müvekkilinin Didim'de işlettiği akaryakıt istasyonunun 400 metre uzağında davalının da akaryakıt istasyonunun bulunduğunu, davalı istasyonunun Özgürlük Caddesine ruhsat ve plan dışı açtığı kapılarla müşteri aldığını, ...Belediyesince takılan mühürlerin söküldüğünü, işletme için alınan ruhsatların dahi geçerli olmadığını, bu eylemlerin haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürerek haksız rekabete yol açan durumun eski hale getirilmesini, 10.000,00 TL tazminatın tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı, idari makamların verdiği izinlerle ticari faaliyette bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Birleşen dosyada davacı vekili, müvekkilinin Didim'de işlettiği akaryakıt istasyonunun karşısında davalının akaryakıt istasyonunun bulunduğunu, davalı istasyonunun tüm ruhsatları ve bayilik lisanslarının mahkeme kararına istinaden iki kez iptal edildiğini, ...Belediyesince takılan mühürlerin söküldüğünü, gayri nizami faaliyette bulunulduğunu, bu eylemlerin haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürerek 50.000,00 TL tazminatın tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı, idare mahkemesince yürütmeyi durdurma kararı verilene kadar inşaat ruhsatı, G.S.M ruhsatı, işletme belgesinin mevcut bulunduğunu, şirket yetkilisinin mühür fekki sebebiyle açılan kamu davasından beraat ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının her ne kadar 25/09/2006 tarihli dilekçesi ile davalının iki yıldan bu yana ruhsata ve plana aykırı şekilde Özgürlük Caddesi'nden müşteri aldığını iddia etmiş ise de dosyada bulunan ...Belediye Başkanlığı'nın yazısına göre davacının Hisar Mahallesi'nde 04/05/2006 tarihinde faaliyete başladığı, faaliyetinin bulunmadığı daha eski bir dönem için talepte bulunamayacağı, 31/12/2004 tarih ve 807 sayılı yapı ruhsatının İdare Mahkemesi'nin 20/11/2007 tarihinde iptal edildiği,

davalı şirkete ayrıca 18/04/2005 tarih 2005/1 sayılı Gayri Sıhhi Müessese Ruhsatının verildiği tarihte geçerli olan davalının işyerenin bulunduğu yapıya ait ruhsatın 20/11/2007 tarihinde iptal edildiği, dava tarihi itibari ile davalının geçerli ruhsatı bulunduğu, mühür fekki suçundan yapılan yargılama sonucunda sanığın beraatine karar verildiği, dosya kapsamından her ne kadar davalının geçiş yolu açtığı belirtilmiş ise de müşterilerin bu yollardan davacıların işyerlerine yerine davalı işyerine gittiği hususunun da ispatlanamadığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir. 1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacılar vekilinin Kamacı Petrol Ticaret ve Tur. Ltd. Şti. yönünden tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacılar vekilinin Karadayı Akaryakıt ve Petrol Ürünleri Tur. Gıda Hay. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti yönünden temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; mahkemece birleşen 2008/89 Esas sayılı dosya için de davanın reddine karar verilmişse de, hükmün gerekçesinde 25.09.2006 olan dava tarihi itibariyle tazminat şartlarının oluşmadığı kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Ancak birleşen 2008/89 Esas sayılı dosyada dava tarihi 21.02.2008 tarihi olup birleşen dosyaya ilişkin haksız rekabetin oluşup oluşmadığı yönünde bir gerekçeye yer verilmemiştir. Hükme dayanak yapılan bilirkişi raporunda da asıl dava tarihi esas alınıp birleşen davanın açıldığı tarih itibariyle değerlendirme yapılmamıştır.

1086 sayılı HUMK'nın 388'nci maddesi ve benzer düzenleme içeren 6100 sayılı HMK’nın 297. maddesi hükmüne göre, mahkeme kararları, asgari olarak tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri, incelenen maddi ve hukuki olayın özünü, mahkemeyi sonuca götüren gerekçelerin neler olduğu hususlarını ihtiva etmelidir.

Yine Anayasanın 141'nci maddesinin 3'ncü fıkrası hükmü de mahkeme kararlarının gerekçeli olması gerektiğini düzenlemektedir. Dolayısıyla gerekçe, bir hükmün olmazsa olmaz unsurudur. Taraflar, ancak kararlara konulması gereken gerekçeler sayesinde hükmün hangi maddi ve hukuki nedene dayandırıldığını anlayabilirler. Ayrıca, karar aleyhine yasa yollarına başvurulduğunda da Yargıtay incelemesi sırasında gerekçe sayesinde kararın usul ve yasaya uygun olup olmadığı denetlenebilir.

Diğer bir anlatımla, Yargıtay incelemesi ancak bir kararın gerekçe taşıması halinde mümkün olabilir. Temyiz konusu yapılan mahkeme kararında ise, davaların birleştirilmesi halinde, her bir davanın bağımsızlığını koruduğu hususu gözetilmeyerek, asıl dava hakkında gerekçeye yer verilmekle yetinilmiş olup, birleştirilen dava hakkında herhangi bir gerekçeye yer verilmemiştir.

Bu itibarla birleşen dava yönünden karar, 1086 sayılı HUMK'nın 388'nci maddesinde, 6100 sayılı HMK’nın 297. maddesinde belirtilen unsurlardan ve özellikle de gerekçeden yoksun olup, denetime elverişli değildir. O halde, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, kararın davacı Karadayı Akaryakıt ve Petrol Ürünleri Tur. Gıda Hay. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti yararına bozulması gerekmiştir.