Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/9834 K.2013/14699

Taraflar arasında görülen davada İskenderun 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 25.01.2013 tarih ve 2013/11-2013/11 D. İş sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi ihtiyati hacze itiraz eden (borçlu) vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

İhtiyati hacze itiraz eden vekili, ihtiyati haciz isteyen...Turizm San. ve Tic. Nakliyat Ltd. Şti. vekili tarafından ibraz edilen dilekçe ile müvekilleri olan şirketin yakıt alacağı bulunduğu, bu alacağın TTK'nın 1320. maddesi uyarınca gemi alacaklısı hakkı ve TTK'nın 1321. maddesi uyarınca kanuni rehin hakkı bahşettiği iddiası ile müvekkiline ait geminin ihtiyati haczi ve seferden men edilmesinin talep edildiğini ve mahkemece müvekkiline ait Kıbrıs Yıldızı gemisi aleyhine ihtiyati haciz kararı verilerek geminin seferden men edildiğini, müvekkili şirketin uyuşmazlığın konusu yakıt alacağının borçlusu olmadığını, müvekkilinin donatanı olduğu gemi aleyhine ittihaz edilen 25/01/2013 tarihli ihtiyati haciz ve seferden men kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İhtiyati haciz talep eden vekili, dava konusu alacağa ilişkin yakıtın doğrudan gemiye teslim edildiğini, TTK'nın 1352/L maddesinde açıkça ön görüldüğü üzere, dava konusu alacağın deniz alacağı olduğunu ve bu alacak nedeniyle geminin ihtiyati haczinin mümkün olduğunu, dolayısıyla itirazın haksız olduğunu savunarak itirazın reddini istemiştir.

Mahkemece, ihtiyati hacze itiraz dilekçesi, karşı taraf vekilinin savunmaları, ihtiyati haciz dilekçesi ve eki belgeler ile tüm dosya kapsamı uyarınca ihtiyati hacze konu yakıtın, Kumsu Shipping&Trading S.A. şirketi tarafından talep edildiği ve dava konusu M/RORO KIBRIS YILDIZI isimli gemi kaptanı tarafından söz konusu yakıtın teslim alındığı, 27/11/2012 tarihli kira sözleşmesi kapsamında, dava konusu alacağın doğduğu, 24/01/2013 tarihinde gemiyi kiralayan Kumsu Shipping&Trading S.A. şirketinin TTK'nın 1061/1-2 maddeleri uyarınca geminin donatanı olduğu, TTK'nın 1352/L maddesi uyarınca alacağın bir deniz alacağı olduğu gerekçesiyle ihtiyati hacze vaki itirazın reddine karar verilmiştir.

Kararı, ihtiyati hacze itiraz eden (borçlu) vekili temyiz etmiştir.

1-İhtiyati hacze konu olan alacak, alacağın doğduğu tarihte yürürlüğe girmiş bulunan 6102 sayılı TTK’nın 1352 maddesinin “L” bendi uyarınca deniz alacağı niteliğindedir.

1353. madde uyarınca deniz alacağının teminat altına alınması için ihtiyati haciz kararı verilebilecek olup, yabancı bayraklı olduğu dosya içeriğinden anlaşılan gemi için ihtiyati haciz kararı ancak anılan Yasa'nın 1355. maddesi uyarınca sadece, geminin demir attığı, şamandıraya veya tonoza bağlandığı, yanaştığı ya da kızağa alındığı yer mahkemesi tarafından verilebilir. Bu yetki kesin yetki olup, mahkemece re’sen göz önünde bulundurulması gerekir.

Bu itibarla mahkemece öncelikle bu husus üzerinde durulması gerekirken, anılan husus nazara alınmadan yetki konusunda bir değerlendirme yapılmadan işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.

2-Mahkemece, deniz alacağı nedeniyle gemi üzerine ihtiyati haciz konularak seferden men edilmesine de karar verilmiştir. 6102 sayılı TTK'nın 1353/1. maddesinin 2. cümlesi gereğince gemi üzerine ihtiyati tedbir konulması veya başka suretle geminin seferden men edilmesi istenemez. Bu itibarla hakkında ihtiyati haciz kararı verilen geminin seferden men’ine karar verilmesi de doğru olmamış, bu yönden de kararın bozulması gerekmiştir..

3-Kabule göre de, deniz alacağı hakkında ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için TTK’nın 1369. maddesinin 1/b bendi uyarınca deniz alacağının doğumu sırasında geminin kiracısı olan kişinin, ihtiyati haczin uygulandığı sırada da bu borçtan sorumlu ve geminin maliki olması gerekir. Dosyamızda yakıt geminin kiracısına verilmiştir. Bu nedenle, ihtiyati haciz talebi sırasında anılan kiracının geminin maliki durumunda bulunup bulunmadığı yöntemince araştırılmaksızın olayda uygulama yeri olmayan aynı yasanın 1061. maddesinden bahisle ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmesi de yerinde olmayıp temyiz edenin temyiz itirazının kabulü ile kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.