Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2014/1013 K.2014/8509

Taraflar arasında görülen davada Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 30/10/2013 tarih ve 2012/717-2013/562 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirket adına 2009/03748 sayılı endüstriyel tasarım tescil belgesi ile tescilli bulunan modüler saksıların aynısının davalı tarafından düzenlenen ihale ile dava dışı ihbar olunan firmadan alınarak Bursa Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisindeki cadde ve bulvarlarda kullanıldığını, bu hususta davalıya gerekli bildirimlerde bulunulmuş ise de müspet sonuç alınamadığını belirterek müvekkilinin tasarım haklarına sahip olduğu ürünlerin davalı tarafından kullanımının durdurulmasına, önlenmesine, tecavüzün giderilmesine, şimdilik 20.000 TL maddi tazminat ve kötü üretim ve uygun olmayan tarzda piyasaya sürülme sebebiyle tasarımın itibarının zarar gördüğü gerekçesi ile 20.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davaya konu saksıların yüklenici dava dışı ihbar olunan firmadan ihale yolu ile temin ve monte edildiğini, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, müvekkili belediyece çevre düzenlemesindeki amacın, ticari bir kazanç elde etmek değil, kamu hizmeti sunmak olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, yapılan yargılama sonunda iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı adına tescilli olan 2009/03748 sayılı nolu çoklu tasarımda 1.1. nolu saksı tasarımının, aynısının veya belirgin bir şekilde benzeri tasarımlı olan saksıların davalı belediye tarafından ihale yolu ile satın alınıp çevre düzenlemelerinde kullanıldığı iddia edilmiş ise de, davacı adına tescilli olan tasarımının aynısının veya belirgin bir şekilde benzeri tasarımlı olan saksıların dava dışı ihbar olunan şirketten davalı belediye tarafından yapılan ihale sonucunda geçit,

park ve bahçelerde kullanım amaçlı olarak (Ticari bir gaye olmaksızın) satın alınıp kullanılmakla tüketilmesi kapsamında bu yöndeki eylemin 554 sayılı KHK'nın 48. maddesine göre tasarım hakkına tecavüz oluşturmadığı, davalının pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın usülden reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, endüstriyel tasarıma tecavüzün durdurulması, önlenmesi, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, davacı 2009 yılında tescil ettirdiği saksı tasarımının davalı belediye tarafından yol kenarlarına konulması suretiyle tasarıma tecavüzde bulunulduğunu iddia etmiş, davalı ise yol kenarlarına konulan saksıların yapılan ihale sonucu dava dışı ihbar olunan şirketten satın alındığını, bu nedenle kendisinin tecavüzde bulunmadığını savunmuş ve buna dair iki adet ihale evrakını delil olarak dosyaya ibraz etmiştir.

Mahkemece, bilirkişi incelemesi yapılarak yol kenarlarında kullanılan saksıların ihale ile satın alınan saksılar olup olmadığı, ihale konusu saksıların ebatlarının ve şekillerinin davalı belediye tarafından belirlenip belirlenmediği, ihaleye bu şekilde çıkılıp çıkılmadığı incelenmeksizin yazılı şekilde karar verilmiştir.

Oysa, davacı, dava tarihinden önce davalıya gönderdiği 22.04.2011 tarihli cevabi ihtarında, yol kenarlarında kullanılan saksılar ile kendi tasarımlarının benzediğini fakat ihaleden alınan saksıların yollardaki düz formlu saksılara benzemediğini ve bunun da şüphelerini haklı çıkardığını bildirmiştir.

Ayrıca, dosya içerisine getirtilen ihale evrakları incelendiğinde, davalı belediyenin ihale teknik şartnamesinde üretilecek saksıların tüm ebatlarını bildirdiği gibi ayrıca üretilecek saksının şeklini dahi belirlediği anlaşılmaktadır.

Davacı, davalı belediyenin yol kenarlarında kullandığı saksıların kendi tasarımına tecavüz teşkil ettiğini iddia ettiğine ve bu yönde tespit de yaptırdığına göre, mahkemece yol kenarlarında kullanılan dalgalı formlu saksıların teminine dair tüm ihale veya satın alma evrakları ile tüm belgeler istenerek bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava konusu saksıların davacı tasarımına tecavüz edip etmediği, bu saksıların ihbar olunan şirket tarafından imal edilen saksılar olup olmadığı,

ihale olunan şirkete imal ettirilmiş ise, davalı belediyenin bu imalatta iştirak halinde faaliyetinin olup olmadığı hususlarında rapor alınarak oluşacak sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, hükmün davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.