Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2014/11786 K.2014/19978

Taraflar arasında görülen davada ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 21/01/2014 tarih ve 2006/543-2014/29 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, taraflar arasında imzalanan 22/12/1997 tarihli sözleşme ile ihracaat bedellerinin takibi işlemlerinin davalı banka ile yapılmasının kararlaştırıldığını, bu amaçla müvekkilinin talimatı ile ihracaat girdilerinin takibi için USD ve DM hesaplarına gelen havalelerin Türk Parasının kıymetinin korunması hakkındaki 32 sayılı karar gereğince aynı gün %70'lik kısmının alımı yapılarak TL hesabına %30 bakiyenin ise döviz cinsine göre asli USD ve DM hesaplarına aktarılmasının istendiğini, ancak, teftiş kurulunca yapılan inceleme sonucunda bankanın talimatlara uymadığının anlaşıldığını,

bu çerçevede davalı bankanın ihracaat gelirlerinin TL ve döviz hesaplarına aynı günün saat 11:00'deki TLFX alış kuru üzerinden aktarma yapmaması ve ihracaat bedellerinin geçici hesapta müvekkilinin tasarrufu dışında kalmasına göz yumması nedeniyle sözleşmenin 8/d maddesi gereğince cezai şart ödememesi gerektiğini ileri sürerek, fazlası saklı kalmak şartıyla 358.600,14 TL ana para, 73.154,43 TL faiz toplamının dava tarihinden itibaren amme alacaklarının tahsili usulü hakkındaki kanunda öngörülen faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş olup, bozmadan sonra asıl dosya ile birleşen dosyada ise;

müvekkili kurumla, davalı banka arasında 01/01/2006-31/12/2008 tarihleri arasında uygulanmak üzere akdedilen "sözleşme" ve 17/04/2006 tarihli talimat uyarınca, saat:11:00'den sonra gelen ihracaat bedellerinin ertesi iş günü saat:11:00'de oluşan TLFX YTL'ye çevrilerek döviz alım belgesinin düzenlenmesi gerektiğini, kurumlarına bağlı ...

İşletmesi Müdürlüğünün ihraç ettiği ürünlere ait 3 adet fatura tutarı toplamı 2.139.638 USD'yi 19.10.2007 tarihinde kurumları adına Amerikan Express Centurion Bank, davalı bankaya transfer ettiğini, bu bedeli davalı bankanın 22/10/2007 tarihinde saat:11:00'de oluşan 1-USD=1,2315 TLFX kurundan YTL'ye çevirerek hesabına 2.634.964,20 YTL olarak yatırması ve döviz alım belgesi düzenlenmesinin gerektiğini, davalı bankanın 24/10/2007 tarihinde saat:11:00'de oluşan 1 USD=1,2147 TLFX kurundan YTL'ye çevirerek hesaba 2.599.018,28 YTL yatırıp, döviz alım belgesi düzenlediğini,

anılan sözleşme ve talimata davalı bankanın uymaması sonucu müvekkili kurumun (2.634.964,20 YTL-2.599.018,28 YTL) 35.945,92 YTL zarara uğradığını, ayrıca sözleşmenin 7/d maddesi uyarınca 22/07/2007 tarihinde hesaplarına yatması gereken 2.634.964,20 YTL için 6138 sayılı Yasada öngörülen gecikme zammı oranında 2 günlük gecikme faizi olan 4.391,61 YTL'nin müvekkili kuruma davalı bankaca ödenmesi gerektiğini belirterek,

fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile kur farkından doğan 35.945,92 TL ve gecikme faizi 4.391,61 TL toplamı 40.337,53 TL alacağın her bir alacağın doğuş tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunda ticaret temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; müvekkilinin sözleşmedeki "ihracaat" ana başlıklı hükme dayalı olarak ihracaat bedellerini valör tarihinde davacının hesabına alacak kaydettiğini, sözleşmede ve Türk Parasının Kıymetini Koruması Hakkındaki 32 sayılı kararda ihracaat bedellerinin aynı gün Türk Lirasına dönüştürülerek döviz alışı yapılması zorunluluğu bulunmadığını, ihracaat bedellerinin alacak kaydedildiği hesaplar üzerinde davacının tasarruf hakkının bulunduğunu, ihracaat bedellerinin Türk Lirasına dönüştürülmesinin de döviz alım belgelerinin düzenlenmesi gerektiğini,

bu belgelerin düzenlenmesinin de bir kısım bilgi ve özellikle Gümrük Beyannamesi ve yükleme vesaiklerinin bankaya ulaştırılması gerektiğini, bu konudaki gecikmelerden bankanın sorumlu tutulamayacağını belirterek davanın reddini istemiş olup, birleşen dosyada ise; davaya konu meblağın muhabir nezdindeki hesaplarına 19/10/2007 Cuma günü akşamı çok geç saatlerde alacak geçildiğini, ek 1 de sunulan swift mesajı ile 23/10/2007 tarihinde öğrendikleri bu parayı, valör tarihi olan 19/10/2007 ile davacı kurum hesabına alacaklandırarak, müvekkili bankanın taahhütlerini tam olarak yerine getirdiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece asıl dava bakımından bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonunda, iddia, savunma, benimsenen 16/09/2013 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı bankanın mevcut sözleşmede valör tarihi verme konusundaki özel kuralı ihlal ettiği, bu işlemler nedeniyle davalı bankanın davacı kurumun yine cezai şart gereğince 6183 sayılı Kanuna göre gecikme zammı ödemek zorunda olduğu ve davalının 349.388,88 TL (ana para) gecikme zammı borcu bulunduğu,

yine birleşen dava yönünden dosyaya sunulan belgeler taraflar arasında mevcut sözleşme kapsamında değerlendirilmek suretiyle davalı bankanın sözleşmeye uygun hareket etmeyerek gecikmeli olarak dövizin Türk Parasına çevrilmesi nedeniyle sözleşme hükümlerini ihlal ederek davacı kurumun 35.945,92 TL kur farkı zararına uğramasına neden olduğu gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulü ile 349.388,88 TL'nin 08/07/1999 olan dava tarihinden itibaren 6183 sayılı Yasa'ya göre belirlenecek değişen oranlardaki faiz oranı uygulanmak suretiyle tahsiline,fazlaya ilişkin istemin reddine,

birleşen davanın ise kabulü ile 40.337,53 TL'nin (asıl alacak 35.945,92 TL'ye 04/01/2008 olan dava tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle) davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.