Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2014/13528 K.2014/19994

Taraflar arasında görülen davada ... 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 17/06/2013 tarih ve 2011/180-2013/137 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı... Gayrimenkul Dan. İnş. Tur. Rek. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. vekili, davalılar Demiryolları Limanlar ve Hava Meydan. İnş. Genel Müdürlüğü vekili ile ... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, gerçek kişi müvekkillerinin dava konusu ...

Havalimanı Vaziyet Planı, Terminal Binası ve Kule Binası Uygulama Projelerini müvekkili şirket adına üstlenen mimarlar olduğunu, müvekkili şirketin davalı ... tarafından açılan ihaleyi kazandığını ve idare ile sözleşme imzaladığını, müvekkillerinin sözleşmeye uygun olarak vaziyet planı, terminal binası ve kule binası mimari projelerini hazırlayarak idarenin istemiş olduğu gibi projeleri teslim ettiğini, projelerin diğer davalı idareler tarafından da onaylandığını, projelerin onaylanması rağmen davalı ...'nin projelerin sözleşme kapsamında yapılmadığı iddiasıyla sözleşmeyi feshetmediğini sadece sonlandırdığını ihtaren bildirdiğini ayrıca,

teslim edilen projelerin idare tarafından değiştirilmiş şekliyle uygulanacağının da beyan edildiğini, davalı idare tarafından müvekkillerine ait olan projenin değiştirildiğini, diğer davalıların da müvekkillerinin rızası alınmadan, muvafakatleri olmadığı bilinmesi ve bildirilmiş olmasına rağmen yeni projeyi onayladıklarını, dava konusu projelere müelliflerinin rızası olmadan el atılamayacağını ve değiştirilemeyeceğini, eser sahibinin izni olmadıkça eserde veya eser sahibinin adında kısaltma, ekleme veya başka değiştirmeler yapılamayacağını ileri sürerek,

müvekkillerine ait dava konusu eserler üzerinde davalıların tecavüzlerinin men'i ve ref'i ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 20.000 TL manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar ... vekili, davacı tarafın sözleşme şartlarını ihlal ederek gecikme ve zarara sebebiyet verdiğini, vaziyet planı projesinin sözleşmeye konu olmadığını, terminal binası mimari projesinin ise yeniden projelendirildiğini, dava konusu projelerin avan proje mahiyetindeki hazırlık projeleri olup, eser niteliğinde bulunmadığını, kule binası mimari projesinde yapılan değişikliklerin zaruri olduğunu, sözleşme uyarınca davacı tarafın projede her türlü değişiklik yapmasına izin verdiğini, davacının uğramış olduğu bir zararın söz konusu olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili, husumet itirazında bulunmuş, dava konusu projelerin eser niteliğinde olmadığını, davacının sözleşme ile projede değişiklik yetkisi verdiğini, davacının tazminat talebinin yersiz olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı Demiryolları Limanlar ve Hava Meydanları İnşaatı Genel Müdürlüğü vekili, idari yargının görevli olduğunu, müvekkilinin tüzel kişiliği bulunmadığından taraf ehliyeti olmadığını, pasif husumet ehliyetinin de bulunmadığını, mimarın dava açamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafla sözleşmeyi yapan ve inşaatı fiilen yürüten davalı ... olup, davalılar Devlet Hava Meydanları İşletmesi ile Demiryolları ve Havalimanları İnşaatı Genel Müdürlüğü'nün yapılacak havaalanının inşası ile ilgili bürokratik ve usuli işlemler çerçevesinde değerlendirme yapan kurumlar pozisyonunda olduğundan ve davacılar ile bu davalıların hukuksal sonuç doğuracak bir diyalogları olmadığından bu iki davalı hakkındaki davanın husumetten reddine,

davacı gerçek kişiler FSEK'nın 4/3. maddesi çerçevesinde güzel sanat eseri niteliğinde olan mimari projelerin eser sahibi, davacı şirketin ise bu eserde mali hak sahibi konumunda olduğu, yapılan teknik inceleme sonucu “...

Havaalanı Vaziyet Plan Projesi-Terminal Binası Mimari Projesi”nin davalı ... tarafından değiştirilerek ve adları projeye yazılmak suretiyle valilik bünyesinde görevli mimarın projesiymiş gibi uygulandığı tespit edildiğinden yapılan değişikliğin sözleşmede belirtilen davacı yanın onayı ile olduğu yönünde kanaat belirtmiş ise de, FSEK'nın 16/3.

Maddesi uyarınca eser sahibi izin verse dahi eserin mahiyet ve hususiyetini bozan her türlü değiştirmelerin men edileceği, bu çerçevede, özellikle raporda da belirtildiği üzere terminal binası mimari projesinin teknik zorunluluktan kaynaklanan değişikliğin yanında iç mekanda yapılan kontrol, gabali bölümü değişikliği ile mahal ölçülerinin değiştirildiği,

ayrıca, cephe tasarımının da tamamen farklı olduğu belirtildiğinden bu değişikliğin 16/3. maddesi kapsamında olduğu ayrıca, FSEK'nın 15. maddesinde belirtilen, adın belirtilmesi yetkisinin tamamen eser sahibine ait olduğu halde davalı idarenin bu projeye müellifi olan davacı şahısların ismini yazmayarak bünyelerinde görevli mimarın proje müellifi olarak adını yazdıklarından, bu anlamda da manevi hak ihlalinin söz konusu olduğu, şahıs davacılarının müellifi oldukları “...

Havaalanı Vaziyet Plan Projesi-Terminal Binası Mimari Projesi”nde yapılan teknik anlamda esasi değişikliğin sözleşmedeki icazet kapsamını aştığı, FSEK'nın 16/3. maddesi kapsamında olduğu ayrıca, adın belirtilmesi ilkesine de aykırı hareket edildiğinden şahıs davacılar yönünden manevi haklara davalı ...'nin tecavüzünün tespiti ile men ve ref'ine, davacıların esere iştirak halinde malik olmaları sebebiyle manevi tazminatın ayrı ayrı talebi zorunluluk arz etmediğinden haksız fiilin niteliği,

yoğunluğu kusur durumu ve tarafların ekonomik sosyal durumu gibi etkenler nazara alındığında manevi tazminatın kısmen kabulü ile takdiren 10.000,00 TL manevi tazminatın adı geçen davalıdan tahsiline, fazla talebin ve eser sahibi olmayan sadece mali hak sahibi olan davacı şirketin manevi tazminat talebinin ve diğer taleplerin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı... Gayrimenkul Dan. İnş. Tur. Rek. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. vekili, davalılar Demiryolları Limanlar ve Hava Meydan. İnş. Genel Müdürlüğü vekili ile ... vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve dava konusu mimari projelerin 5846 sayılı FSEK 2/1. maddesi anlamında eser niteliğinde olmasına göre, davacı... Gayrimenkul Dan. İnş. Tur. Rek. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. vekili, davalılar Demiryolları Limanlar ve Hava Meydan. İnş. Genel Müdürlüğü vekili ile ... vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.