Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2014/14780 K.2015/3413

Taraflar arasında görülen davada İstanbul (Kapatılan) 51. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 01/04/2014 tarih ve 2007/218-2014/172 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi .... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin .... isimli gemiyi, ... Denizcilik Şirketi ile ... Hulls hükümlerine göre akdettiği tekne sigortası sözleşlemesi ile sigortaladığını, davalı ... Denizcilik Şirketinin poliçede sigorta ettiren, geminin maliki ... Shipping'in ise sigortalı olduğunu, ...

Limanı'na doğru hareket eden gemide 01/08/2003 günü meydana gelen patlama ve yangın sonucu gemi denizin ortasında kaldığını, personel tarafından yangının söndürüldüğünü, Klas kuruluşunun geminin turbo şarjer devre dışı bırakılmış olarak seyre devam edebileceğini bildirmesi üzerine geminin yükünü boşaltması için ...Limanı'na doğru hareket ettiğini, 09/08/2003 günü olağan deniz ve hava koşulları nedeniyle geminin yükü ile birlikte battığını, sigortalı yüklerin zarar gördüğünü,

sigortalısı ...Ltd. ile müvekkili arasında akdedilen poliçeler gereğince yük ilgilisine tanzim olunan ibraname ve temliknameler karşılığı yurt dışındaki hesaplarına transfer edilmek suretiyle ödendiğini, müvekkil şirketin sigortalısının davalı donatan/taşıyan ...

Shipping'e karşı sahip olduğu talep haklarına kanunen halef olduğunu ileri sürerek, 640.946,00 ÖÇH (Özel Çekme Hakkı/SDR) tahsil tarihindeki TL karşılığının geminin batma rizikosunun meydana geldiği 09/08/2003 tarihinden itibaren işleyecek yabancı para mevduatına uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden faiz, masraf ve vekalet ücreti ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... Shıppıng Ltd'ye izafeten gemi acentesi sıfatıyla ... Denizcilik San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, ... Shipping isimli firmanın taşıyan olmadığını, müvekkilinin sorumlu olduğu bir zararın olmadığını, ...gemisi sefer başlagıncında ve sefer sırasında denize, yola ve yüke elverişli bir gemi olduğunu, gemide meydana gelen turbo şarjer arızası ile geminin seyri ve batması arasında bir bağlantı olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı .... Ltd. vekili, müvekkilinin İngiltere/Londra'da kurulu bulunan şirket olduğunu, müvekkilinin ikametgahı mahkemesi olan İngiltere Londra Yüksek Adalet Mahkemeleri'nde ikame edilmesi gerektiğini bildirmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporu kapsamından, taşıyanın yüke özen yükümlülüğünün ihlali sonucu yükte meydana gelen hasar veya ziyadan doğan sorumluluğu ağırlaştırılmış kusur sorumluluğu ve akdi sorumluluk olduğu, davaya konu .... Limanından yükü alarak Cezayir'in ... Limanına seyir halinde iken 01/08/2003 tarihinde ...

Adasının batısında makinasında yangın çıktığı ve hasar nedeniyle makinanın devre dışı kalması üzerine işletmecinin talimatı ile tespit ve sörveyler için 02/08/2003 tarihinde ... Limanına geldiği, 09/08/2003 tarihinde Yunanistan ... Limanının 70 deniz mili kuzeydoğu açığında iken makina dairesine su girmesi ve ardından ambara deniz suyu girmesi sonucu battığı, dosya kapsamından davalı taşıyanın ...

Limanından hareketten önce geminin yüke elverişliliği bakımından gerekli kontrolleri ve sörveyleri yaptırdığı, Liman Başkanlığından hareket izni aldığı, özellikle ilgili klas kuruluşundan da onay aldığı, geminin yola çıktığı sefer başlangıcından itibaren denize ve yola elverişlilik ile ilgili diğer sertifikalarının tamam olmasına göre geminin başlangıçtan itibaren denize ve yola elverişli olduğu, geminin ...

Limanından ayrıldıktan bir süre sonra aldığı su olduğu muhtemelen bu eksikliğin ambara giden devre üzerindeki valfin... Limanında iken veya sonrasında açık bırakılmış olduğu üzerinde yoğunlaşıldığı, geminin yüke elverişliliğini etkileyen bu eksikliğim davalı taşıyan tarafından tedbirli bir taşıyanın dikkat ve özeni gösterilmesine rağmen keşfedilemediği, davalı taşıyan için TTK'nın 1061.

Maddesindeki genel sorumsuzluk hali olan tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özen gösterilmesine rağmen keşfedilemeyen bu eksikliği taşıyanın öngörebilmesi mümkün olmayacağından sorumluluğuna gidilemeyeceği, geminin sonraki elverişsizliğine yol açan, ambara giden valfin ...

Limanında iken açık bırakılmasında gemi adamlarının kusurlu olup olmadığının, kusur var ise bu kusurun teknik kusur mu yoksa ticari kusur mu olduğunun tespitinin gerektiği, gemi adamlarının ambara giden valfi açık bırakmaları hususunun, birinci bilirkişi kurulu rapor ve ek raporda taşıyanın TTK'nın 1062/1.fıkra hükmüne göre sorumluluğunu gerektireceği, üçüncü bilirkişi kurulu rapor ve ek raporunda ise valfin açık bırakılmasının yüke ilişkin muhafaza tedbirlerinde dikkatsizlik ve tedbirsizlik olarak değerlendirilerek ticari kusur sayılması gerektiği yönünde görüş bildirildiği, ikinci, dördüncü ve beşinci bilirkişi kurulu raporları ile Prof.

Dr. .. ... tarafından hazırlanan hukuki görüşte teknik kusur-ticari kusur ayrımında ölçünün o tedbirin alınması için güdülen amaca göre saptanması gerektiğinin vurgulandığı, amaç yükün iyi halde muhafazası ise kusur ticari kusur, şayet geminin iyi halde tutulması ise kusurun teknik kusur olarak kabul olunacağı,

temel kaynak olarak kabul olunan Çağa/Kender Deniz Ticareti Hukuku II Navlun Sözleşmeleri S.158'de bir tedbirin ve onun alınmasındaki kusurun niteliğinin yani geminin teknik idaresine ilişkin bir teknik kusur mu bilakis ticari bir kusur mu olduğunun tayininde ölçünün enternasyonal uygulamada (mahkeme içtihatlarında) benimsenen baskın görüşe nazaran,

onun alınması ile güdülen amaç olduğu açıklandıktan sonra makina kısmında muslukların ve subap kapaklarının iyice kapatılmamasının başlıca teknik idare kusurlarından olduğu örnekler arasında sayıldığı ve bu teknik idare kusurundan TTK'nın 1062/2. fıkra kapsamında taşıyanın sorumlu olmayacağının açıklandığı, valfin kapatılması, açık bırakılmaması ile güdülen amaç yükün menfaatinden ziyade geminin iyi halde muhafazası olduğu, dolayısıyla ambara giren valfin açık bırakılması bir ticari kusur değil, bir

teknik kusur olarak vasıflandırıldığı, 1924 tarihli Lahey Kaideleri'nin 3(a) maddesi ile aynı yöndeki TTK'nın 1062/2 fıkrası hükmü uyarınca taşıyan gemi adamlarının teknik kusurundan sorumlu olmayacağından ve yine ziyaa uğrayan eşya için yolculuğun yükleme limanında başlaması, ...

Limanında veya sonrasında yola elverişsizliğine yol açan eksikliğin sonraki elverişsizlik olmasının, Lahey Kaideleri'nin 3(1) maddesi ile TTK 1019. maddeye dayanılmasının mümkün olmamasının; donatanın sorumluluğunu gerektiren bir elverişsizliğin söz konusu olmadığının davacının tekne sigortası gereğince sigorta tazminatı ödemiş olmasına göre de açık olması karşısında ikinci, dördüncü ve beşinci bilirkişi kurulu raporlarında açıklanan görüşlere itibar olunarak,

taşıyanın mutlak sorumsuzluk hallerinden olan teknik kusurdan kaynaklanan zarardan sorumlu olmadığı gerekçesiyle, davanın (1) nolu davalı yönünden reddine, (2) nolu davalının milletlerarası yetki itirazının kabulü ile (2) nolu davalı yönünden dava dilekçesinin mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.