Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2014/15282 K.2014/16541

Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 13/08/2014 tarih ve 2014/665-2014/665 D.İş sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, Tetkik Hakimi Rahime Tezcan tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

İhtiyati haciz talep eden vekili, müvekkili bankaya karşı taraf B. Otomotiv Nak. Pet. Ür. Konf. Koz. San.Tic. Ltd. Şti. tarafından tahsil edildiğinde borcuna mahsup edilmek üzere O. İ. Dağıtım Gıda Nak. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edilen 71.150 TL bedelli, 10.8.2014 keşide tarihli bir adet çekin teslim edildiğini, çek bedelinin gününde ödenmemiş olup, karşılıksız çıktığını, borçluların ödeme güçlüğünde olup, mallarını kaçırma girişiminde bulunduklarının istihbar edildiğini, rehinle de teminat altına alınmamış olan alacak yönünden İİK'nın 257. maddesindeki şartların gerçekleştiğini ileri sürerek, borçluların menkul ve gayrimenkulleri ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece iddia ve dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, gerek 6762 sayılı gerekse de 6102 sayılı TTK'da poliçe hakkındaki hükümlerden hangilerinin çek hakkında uygulanacağının tek tek sayılmış olup, her ikisinde de poliçe hakkında düzenlenmiş olan eski TTK 601. veya yeni TTK 689. maddelerine atıf yapılmadığı,

yani çekin rehin cirosu ile devrinin mümkün olmadığı ve rehin cirosu ile çeke hamil olana çekin bir hak bahşetmeyeceği, çekin rehin cirosu ile devri yasak olduğundan hamilin bir hak iddiasında bulunamayacağı, bonoda ise çektekinin aksine poliçedeki rehin cirosuna açık atıf yapıldığından bononun rehin cirosu ile devrinin mümkün olduğu, ihtiyati haciz talebinin çeke dayalı olup, TTK'nın açık ve emredici hükümleri ile benimsenen yerleşik Yargıtay kararları gereğince ihtiyati haciz talebine dayanak olan çekin ihtiyati haciz isteyen alacaklıya rehin cirosu ile geçtiği ve çekin rehin cirosu ile devrinin yasak olduğu,

esasen bankaların müşterilerine kullandırdığı krediler nedeniyle müşterilerinden ciro yoluyla edindikleri çeklerin temlik veya tahsil cirosu olamayacağı, çünkü bankaların mal/emtia satan değil, kredi kullandıran kuruluşlar olup, kredinin teminatı olmak üzere kredi müşterilerinden ciro yoluyla çekleri aldıkları ve bu ciroların da olsa olsa rehin cirosu olduğu gerekçesiyle, ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

Kararı, ihtiyati haciz talep eden vekili temyiz etmiştir. Talep, çeke dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda özetlenen gerekçe ile talebin reddine karar verilmiştir. Ancak, ihtiyati haciz istemine konu çekte, ihtiyati haciz talep eden temlik cirosuyla hamil olup, çeki rehin cirosuyla aldığına dair bir beyanı da bulunmadığından ve çek üzerinde rehin cirosu da olmadığından, mahkemece İİK'nın 257. maddesindeki ihtiyati haciz şartlarının oluştuğu nazara alınmak suretiyle bir karar vermek gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.