Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2014/16700 K.2014/18724

Taraflar arasında görülen davada Kulu Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 11/02/2014 tarih ve 2012/600-2014/72 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalının, müvekkilinden almış olduğu hayvansal yem karşılığında 13.000 TL borçlanarak 19.11.2008 tarihli ve 13.000 TL bedelli çeki düzenleyerek müvekkiline verdiğini, çekin ibrazında karşılığının çıkmaması nedeniyle borçlular hakkında takip yapıldığını, Kulu Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/8 Esas sayılı dosyasında çekin zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle icranın geri bırakılmasına karar verildiğini, TTK'nın 644'üncü maddesi uyarınca dava açma zorunluluğunun doğdunu ileri sürerek 13.100 TL'nin keşide tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, taraflar arasında temel borç ilişkisinin bulunmadığını, davaya konu çekin müvekkilince tanziminden sonra bir kaç kez ciro edildiğini, davanın sadece müvekkiline karşı açılmasının kötü niyeti gösterdiğini, müvekkilinin borcu ciranta N.. K.. ödediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, müracaat hakkını kaybeden ya da hakkı zaman aşımına uğrayan hamilin, uğradığı zararın tazmini için TTK'da düzenlenen sebepsiz zenginleşme davası açabileceği gibi kambiyo senedi düzenlenmesine yol açan temel ilişkiye de dayanabileceği, ancak hamilin sadece keşideciye başvurabileceği, keşideciye başvurabilmek için de çek keşidesine neden olan temel ilişkiye taraf olması gerektiği, somut olayda davacının lehtar olmadığı, senedi lehtardan devraldığı, bu bağlamda davacının temel ilişkiye dayanarak alacağı talep edemeyeceği, bir an için davacının temel ilişkiye dayanarak dava açabileceği değerlendirilse dahi temel ilişkinin ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Mahkemece, lehdar olmayan davacının temel ilişkiye dayalı olarak keşideciye başvuramayacağı, aksi düşünülse dahi davacının akdi ilişkiyi ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmişse de, dava dilekçesi incelendiğinde davacı, dava konusu çeki hayvansal yem bedeli karşılığında davalıdan aldığını beyan etmekle birlikte 6762 sayılı TTK'nın 644 (6102 sayılı TTK'nın 732)'üncü maddesine dayalı olarak dava açtığını açıkça bildirmiştir. Bu durumda, mahkemece davacının dava dilekçesindeki dayandığı hukuki sebep dikkate alınmaksızın ve gerektiği takdirde davanın hukuki sebebi davacıya açıklattırılmaksızın davanın akdi ilişkiye dayalı olarak açıldığının kabulü ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.