Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2014/17401 K.2015/8839

Taraflar arasında görülen davada İstanbul (Kapatılan) 48. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 13/05/2014 tarih ve 2011/112-2014/122 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı şirketin müvekkilinin "K." yetkili acentesi olarak çalışmakta iken, müvekkiline olan borçlarını ödemediğinden acenteliğinin fesholunduğunu, davalı acentenin 27.12.2005 tarihi itibariyle olan 372.053,19 YTL borcunu ödemediğini, alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibi sonrası davalı şirketin 82.863,11 YTL'nı ödeyip bakiye 289.190,08 YTL'na itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptali ile icra-inkar tazminatının tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, sigortalının iradesinin bulunmayışı nedeniyle sigorta akdinin oluşmadığı, sigortalı şahısların ve müvekkilinin iptalini istediği toplam 208 adet ve 273.160,74 YTL tutarındaki (brüt prim) poliçeler hakkında hiçbir iptal beyanının davacı tarafından dikkate alınmadığını ve haksız olarak cari hesap borcunda tutulduğunu, davacının 208 adet poliçe arasında yer alan ve 28.10.2005 tarihli beyanı ile iptal edeceğini beyan ettiği 151 adet 113.240,36 YTL prim tutarlı poliçelerin iptalini de yapmadığını, 208 poliçe içinde yer alan, davacı tarafından hatalı-mükerrer olarak tanzim edilmiş,

bir kısmının basımı yapılmaksızın poliçeleşmemiş E. T.'ya ait 47 adet 153.049,18 YTL brüt prim tutarlı poliçelerin hiç teslim alınmamasına, poliçeleri kabul etmediğine dair E. T. yazısına rağmen davacı tarafın bu poliçeleri iptal etmediğini, ayrıca acentelerin sigortalılardan tahsil etmedikleri primler hakkında sigorta şirketlerine karşı hiçbir borç yükümlülüğü altında bulunamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece karar düzeltme sonrası bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, E. T. Mimarlık A.Ş. adına düzenlenmiş 47 adet sigorta poliçesinin 2005-2006 dönemini kapsadığı ve bu poliçelerin toplam tutarının 153.049,18 TL olduğu ve 47 adet poliçeye ilişkin olarak E.T.

Mimarlık A.Ş. tarafından davalı acenta hesabına banka kanalı ile havale EFT yapılarak 91.989,19 TL tutarında ödemenin gerçekleştirildiği, davalı acenta tarafından 113.240,36 TL tutarında 151 adet poliçeye havi 28/10/2005 tarihli faks yazısında mevcut olan 20 adet poliçeye ilişkin olarak 7.596,89 TL tutarında kısmı prim tahsilatı yapıldığı, davalı acentanın Eren Talu Mimarlık A.Ş. adına düzenlenen 47 adet poliçe tahsilatından 91.989,19 TL ve 28.10.2005 tarihli 151 adet poliçeyi içeren faks listesindeki 20 adet poliçenin kısmi tahsilatından 7.596,89 TL olmak üzere toplamda 99.586,08 TL tutarındaki tahsilattan sorumlu olduğu,

banka kanalı ile yapılan toplam 91.989,19 TL tahsilat tutarı içerisinde bulunan 50.000 (25.000+25.000) TL tutarındaki iki adet tahsilatın 2004 yılı Temmuz ve Ağustos aylarında yapıldığı dolayısıyla E. T.

Mimarlık A.Ş. adına düzenlenen 2005-2006 dönemine ait poliçeler ile ilişkilendirmenin dönemsellik açısından uygun olmayacağı 50.000 TL tutarındaki tahsilatın E. T.Mimarlık A.Ş'nin 2005 yılından önceki döneme ait işlemler sonucu oluşan prim borçları kapsamında değerlendirilmesinin uygun olacağı gerekçesiyle, dava konusu İstanbul 32. İcra Müdürlüğü'nün 2005/11140 Esas (eski Beyoğlu 1.İcra Müdürlüğü'nün) sayılı dosyasındaki davalının itirazının 49.586,08-TL lik kısmına ilişkin olarak iptaline,

İ.İ.K 67 maddesindeki icra inkar şartları oluşmadığından ve takibe konu alacak yargılama sonucu belirlenebildiğinden davacının icra inkar tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir. 1-Yargıtay ilamlarında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava, acentelik sözleşmesi gereğince sigortalılardan tahsil edilen pirimlerden davacıya intikal ettirilmeyen tutarın tazmini istemine ilişkindir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda icra takibine vaki itirazın kısmen iptali ile takibin 250.640,63 YTL üzerinden ve takip talebindeki diğer şartlarla devamına, icra-inkar tazminatı talebinin ve fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Karar öncelikle davalı vekilinin temyizi üzerine Dairemizin 08.10.2009 gün 2007/15031 Esas 2009/10292 karar sayılı ilamında yazılı gerekçelerle davalı yararına bozulmuş, akabinde karara karşı davalı vekili doğrudan, davacı vekili de katılma yoluyla karar düzeltme isteminde bulunmuştur. Dairemizce 30/04/2010 tarih, 2010/2973 E, 2010/4731 K sayılı ilamı ile temyizdeki bozma nedenlerine ilaveten karar, davalı yararına bozulmuştur.

Mahkemece karar düzeltme sonrası her iki bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, yeniden bilirkişi raporları alınmış olup, bilirkişi tespitleri esas alınarak, dava konusu icra dosyasındaki davalının itirazının 49.586,08 TL'lik kısmının iptaline, İ.İ.K'nın 67 maddesindeki icra inkar şartları oluşmadığından ve takibe konu alacak yargılama sonucu belirlenebildiğinden davacının icra inkar tazminat talebinin reddine karar verilmiş ise de,

dairemizin temyiz incelemesi sırasında bozma sebebi olarak açıkladığı davalının dava konusu edilen bir kısım poliçelerin iptal edilmiş olduğu yolundaki savunmalarına dayanak olan ve davacı tarafından davalı acenteye gönderilen 28.10.2005 tarihli faksın ne amaçla gönderildiği, bazı poliçelerin iptalinin davacı tarafından kabul edildiği sonucuna varılması halinde, iptal tarihi itibariyle davacının hak kazandığı prim miktarının belirlenmesi ve davacı tarafından davalı acenteye gönderilen 28.10.2005 tarihli faks içeriğinin değerlendirilmesi gerektiği, ayrıca karar düzeltme aşamasında bozma sebebi olarak açıklanan dava konusu poliçelerden E. T.

M.

Turizm A.Ş. ile ilgili 47 adet sigorta poliçesinin davalı acente tarafından hazırlandığı kabul olunarak, davalının savunmasında belirttiği şekilde her bir poliçenin peşinat-prim tahsilatlarının davalı acente tarafından yapılıp yapılmadığı, acentenin de defter kayıtları ve gerektiğinde banka hesapları incelenerek belirlenmesi ve BSMV yönünden davalının savunması üzerinde durulması gerektiği gerekçeleri ile yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılarak sonucuna göre karar verilmesi hususu belirtilmiştir.

Ancak, mahkemece alınan bilirkişi rapor ve ek raporları bu yönlerden yeterli araştırma ve incelemeyi içermemekte olup, denetime elverişli değildir.

Davalıya gönderilen faks içeriğinin ne anlama geldiği açıklanarak, dava konusu poliçelerden iptal edilen poliçeler ile, poliçe brüt ve net pirimleri ve komisyon tutarlarının davacı acenteye ait rejistro dökümleri ve poliçe nüshaları incelenerek kesin olarak tespiti ile, çekişme konusu 47 adet E. T. poliçelerinden hangilerinin davacı A.

Sigorta A.Ş. adına yapıldığının tespiti ile acentelik sözleşmesi süresince yapılan poliçeler kapsamında tahsil edilen toplam pirim miktarı ve davacıya yapılan pirim ödemeleri ve komisyon tutarları; davacının ve davalı acentenin tahsilat ve komisyon makbuzları ile defter kayıtları ve banka hesapları incelenerek belirlenmeli, BSMV'nin brüt pirimden düşülmesi gerektiği yönündeki davalı savunması üzerinde durulup konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınarak sonuca varılmalıdır.

Eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.