Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2014/17582 K.2015/12605

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 08/10/2013 tarih ve 2010/437-2013/453 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 24/11/2015 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında 17.08.2007 tarihinde ... gemilerinin kiralanması amacı ile zaman esaslı iki gemi kira sözleşmesi yapıldığını, sözleşmede çarterler olarak ...'nin yer aldığını, sözleşmeyi .... adına ...'in imzaladığını, akabinde sözleşmeden doğan hakların müvekkili .... tarafından temlik alınmak suretiyle alacaklı olduğunu, sözleşme kapsamında adı geçen gemilerin her biri için ayrı ayrı düzenlenen teslim belgeleri ile müvekkili şirketin, kiraya konu gemileri teslim alarak çalıştırmaya başladığını, gemilerin 04.12.2007, 21.12.2007,

30.12.2007 ve 03.01.2008 tarihlerinde her gemi için ayrı ayrı teslim etme belgeleri ile tekrar davalı gemi donatanına teslim edildiğini ve kira sözleşmesinin sona erdiğini, gemilerin teslim alındığı an ile donatana iade edildiği anda geminin yakıt depolarında teslim alındığı andaki yakıttan daha fazla yakıt teslim edildiğini, bu hususun geminin teslimi anında gemi kaptanı ve şirket yetkilileri arasında tutulan tutanakla tevsik edildiğini,

fazla yakıt miktarı ile fazla yakıtın birim fiyatının tutanağa bağlandığını ve bu tutanak ve mutabakata istinaden müvekkili şirketin yakıt deposunda tutanak ile fazla teslim edilen yakıtın tutanaktaki miktar ve değerler üzerinden faturasının düzenlenerek davalıdan ödenmesinin talep edildiğini, müvekkili ile karşı taraf arasında imzalanan gemilerin iade belgelerinde mutabık kalınan miktarların toplamda 144.720,33 USD tuttuğunu ve bu miktar üzerinden fatura kesildiğini, müvekkilinin liman masraflarından dolayı 49.343,57 USD alacağının bulunduğunu,

3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi kapsamında USD mevduatına uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden hesaplanan 36.386,98 USD tutarındaki işlemiş faiz olmak üzere toplam 230.450,86 USD alacaklı olduğunu, tahsiline yönelik takibin itiraz üzerine durduğunu ileri sürerek itirazın iptaline, asıl alacağın %40'ı oranında icra inkar tazminatının tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuş, karşı davasında da geminin uzun süre seferden men edilmesi nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını iddia ederek, borçlu olmadıklarının tespitini ve şimdilik 1.000 TL'nin tahsilini istemiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, işbu davanın dayanağı ... kapsamında kiralanan tüm gemilerin davalıya süresi içerisinde usulünce teslim edildiği, gerek kiracılar adına alt köşede ...'nin imza ve mührünün bulunması, gerekse bu belgelerde kiracının 17.08.2007 tarihli ... gösterildiği şekilde ... adının bulunması karşısında geri teslim belgelerinin geçerli olduğu, davacının 144.720,33 TL yakıt alacağı, 49.343,57 USD liman masraflarından doğan alacak olmak üzere 194.063,90 USD asıl alacak, 36.386,98 USD takip tarihine kadar işlemiş faiz olmak üzere toplam 230.450,86 USD alacaklı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dava, iade edilen yakıt bedeli ile liman masraflarının tahsili için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ile inkar tazminatının tahsili istemine ilişkin olup, yabancı uyruklu olduğu anlaşılan davacının 5718 sayılı yasanın 48 nci maddesi kapsamında ilke olarak teminat gösterme zorunluluğu bulunmaktadır.

Bu bağlamda, mahkemece davacının tabiiyetinde bulunduğu yabancı ülke tespit edilerek Türkiye ile arasında karşılıklılık, çok taraflı veya ikili anlaşmalarla yahut fiili mütekabiliyet esasına göre bir muafiyet bulunup bulunmadığı re'sen araştırılarak olmadığı tespit edildiğinde karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılayacak yeterli miktarda teminat takdir edilip davacı vekiline bu miktarı bloke etmesi için uygun bir süre verilerek teminat yükümlülüğünün yerine getirilmesine karar verilmesi gerekirken, bu prosedüre uyulmadan doğrudan işin esasına girilmesi doğru görülmemiş, hükmün davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

2-Bozma neden ve şekline göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.