Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2014/17724 K.2015/6794

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 04/02/2014 tarih ve 2013/26-2014/7 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili ve davalı şirket vekilleri tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 12/05/2015 günü hazır bulunan davacılar vekilleri Av. Y.. S.. ile Av. M. D., davalılardan T. A. Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili Av. B.. Y.. ve T. A. Madencilik San. ve Tic. Ltd.

Şti. hariç diğer tüm davalılar vekili Av. S. E. dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkillerinin, uluslararası faaliyet gösteren paslanmaz çelik üreten şirketler olduğunu, davalı gerçek kişilerin dava dışı K. Maden Sanayi ve Ticaret A.Ş'nin şirket ana sözleşmesi ile A grubu paya sahip ortakları olduğunu, 8 Eylül 2008 tarihli hisse alım anlaşması ile M. Ç. ve F.. Ç..'in şirketteki hisselerinin bir kısmının satın alındığını, davacıların A grubu hissedarlar ile ortak olduğunu, ortaklık sonrası K. Maden San. ve Tic. A.Ş'deki hisse paylarının M..

Ç.. %20, F.. Ç.. %20, N.. Ç.. %10, Tisco %37,20, Wanbang'nin %12.80 olduğunu, davacıların aynı tarih itibariyle G.K. Madencilik ve San. A.Ş. ve Kop Krom Maden San. ve Tic.

A.Ş. şirketlerine de toplam %50 pay ile ortak olduklarını, ortaklık şirketlerinin iş sahalarının krom madenleri üzerine olduğunu, madenlerin araştırılması, bulunması, çıkartılması ve işlenmesi hususlarında çeşitli makine kiralama sözleşmeleri düzenlenerek işlerin yürütüldüğünü, bu nedenle ortaklık şirketinin her 3 şirketine gerekli makine ve ekipmanların kiralanması için A grubu hissedarlar ile davacılar arasında görüşmeler yapıldığını, bu görüşmeler sonucunda A grubu hissedarların ortaklığı olan ''CVK Group'un Şirketleri''nden bu makine ve ekipmanların piyasadaki kira bedellerinin yarı fiyatına kiralanabileceği taahhütü alındığını,

tamamı CVK Group şirketleri olan ve tüm hissedarlarının M.. Ç.. ve akrabaları olduğu, K. Enerji Gaz ve Petrol Madencilik Mermer İnş. Taah. Nakliyat Ormancılık San. ve Tic. A.Ş. (14/1/2012 tarihinde bölünmüş yeni kurulan şirketin adı: Ç. Group Enerji Madencilik İnş. P.G.Ticaret Nakliyat San. ve Tic. A.Ş.), Çevikler Enerji Madencilik Mermer Turizm İnş. San. Tic. Ltd. Şti. (o zamanki adı ile Ç. Mermer San. Tic. Ltd. Şti.) CVK Mineral Madencilik Nakliyecilik İnş. Taah. ve San.

Tic. A.Ş. ve C.. A.. ve CVK Krom Maden San. ve Tic.

A.Ş. ile ekipman kiralama sözleşmeleri düzenlendiğini, Nisan 2012 tarihinden itibaren ortaklık şirketinde, ortaklar arasında meydana gelen sorunlar ve iletişimsizlik nedeniyle, davalı A Grubu Hissedarların ortak oldukları, davalı CVK Group şirketleri ile süresi biten makine kiralama sözleşmelerinin yenilenmediğini, başka şirketlerden makinelerin kiralanması için piyasa araştırması yapıldığını, yapılan araştırmaların sonucunda 2009-2010 ve 2011 yılları için ödenen kira bedellerinin normal piyasa fiyatlarının çok üzerinde fahiş olduğu şüphesi doğduğunu, bunun üzerine An.

E. Ağır Nakliyat A.Ş'den makine kiralama fiyat listesi talep edildiğini, kiralama sözleşmelerinde belirlenen fiyatlar ile emsal makine kiraları kıyaslandığında bu fiyatların piyasa değerinin çok üzerinde olduğunun tespit edildiğini, davalı CVK Grubu Şirketlerinin A Grubu hissedarlarının şirketleri olduğunu, adı geçen fahiş fiyatlandırmalar sonucunda davalı CVK Grup Şirketleri açısından sebepsiz zenginleşme meydana geldiğini ileri sürerek,

ekipman kiralama sözleşmelerine ilişkin fahiş olan fiyat farkının tacirlerin borçlarının ticari olması kuralı çerçevesinde her bir fatura için düzenleme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte K. M. San. ve Tic. A.Ş. şirketine iadesini, ayrıca şirketin uğradığı müsbet zararın tazminini, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile 3.265,006,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekilleri davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamından, 6102 sayılı TTK'nın 555/1 maddesinin ''şirketin uğradığı zararın tazminini şirket ve her bir pay sahibi isteyebilir.

Pay sahipleri tazminatın ancak şirkete ödenmesini isteyebilirler'' hükmünü ihtiva ettiği, somut olaydaki dava konusunun; düzenlenen ekipman kira sözleşmelerindeki, belirlenen fiyatların fazla olması nedeniyle şirketin zarara uğradığından bahisle, TTK'nın 555. maddesi gereğince şirketin uğradığı zararın, şirket yönetim kurulu üyesi olduğu ifade olunan kişiler ile diğer şirketlerden tazmini talebine ilişkin olduğu,

TTK'nın 560. maddesinin ''sorumlu olanlara karşı tazminat istemek hakkı, davacının zararı ve sorumluyu öğrendiği tarihten itibaren 2 ve her halde zararı doğuran fiilin meydana geldiği günden itibaren 5 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar...'' hükmünü ihtiva ettiği, burada önemli olan hususun, davacının, zararı ve tazminat yükümlüsü olanı öğrendiği tarih olduğu, dava dilekçesinde, dava konusu olan, fahiş olduğu ifade olunan ödemelere ilişkin sözleşmelerin.

K. M.'in 2/2/2009-2/2/2010 tarihleri arasında, CVK Mineral Madencilik San. ve Tic. A.Ş. ile imzalanan makine kiralama sözleşmesi. 2/2/2009-2/2/2010 tarihleri arasında, K. Enerji Tic. A.Ş. ile imzalanan makine kiralama sözleşmesi 2/2/2009-2/2/2010 tarihleri arasında, CVK Dış Tic. A.Ş. ile

imzalanan makine kiralama sözleşmesi 02/02/2009-02/02/2010 tarihleri arasında, Ç. Mermer Ltd. Şti. ile imzalanan makine kiralama sözleşmeleri ve 20/05/2009 tarihli CVK K. Maden San. Tic. A.Ş. ile imzalanan makine kiralama sözleşmeleri olduğunun belirtildiği, her ne kadar, A.

E. Ağır Nakliyat A.Ş'den makine kiralama fiyat listesi talep edildiği ve 20/11/2012 tarihinde fiyatların fahiş olduğunun öğrenildiği ifade edilmiş ise de; dosyaya sunulan belge ve bilgilere göre de sözleşmelerin 2009-2010 tarihlerinde imzalandığı, faturaların 2009-2010 tarihli olduğu, dava dışı Krom Maden Sanayi ve Tic.

A.Ş'nin 03/02/2011 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısında yönetim kurulu üyeleri ve denetim kurulu üyelerinin 2009-2010 yılları faaliyetlerinden dolayı ayrı ayrı ibra edildikleri, sözleşmeler imzalanmadan önce gerekli fiyat araştırmasının yapılması gerektiği, dosyaya sunulan belge ve bilgilere göre, ekipman kiralama fiyatlarının fahiş olup olmadığının, zararın ve tazminat yükümlüsünün, sözleşme tarihleri itibariyle bilindiği, davanın ise 22/01/2013 tarihinde TTK'nın 560. maddesi gereğince zamanaşımı süresi dolduktan sonra açıldığı,

dava dışı şirketin yönetim kurulu üyesi olmaları nedeniyle haklarında dava açıldığı anlaşılan, davalılar M.. Ç.., F.. Ç.., N..

Ç.. hakkındaki davanın TTK'nın 560. maddesi gereğince zamanaşımı süresi dolduğundan, zamanaşımı nedeniyle reddine karar vermek gerektiği, davalı şirketler hakkındaki davanın ise; ''ekipman kira sözleşmesi''nden kaynaklandığı ve HMK'nın 4/a maddesi, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların sulh hukuk mahkemelerinin görevinde olduğunu belirttiğinden, davalı şirketler hakkındaki davada, asliye ticaret mahkemelerinin görevsiz olup, görevli mahkemenin İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle, davalılar M..

Ç.., F.. Ç.., N.. Ç.., hakkındaki davanın zamanaşımı nedeniyle REDDİNE, davalı şirketler hakkındaki davada İstanbul Sulh Hukuk Mahkemeleri görevli olduğundan davanın görev nedeniyle usulden REDDİNE, karar kesinleştiğinde, davalı şirketler hakkındaki davanın, masraf ve giderleri davacı tarafından karşılanmak sureti ile bu dosyadan tefrik edilerek İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili ve davalı şirketler vekilleri temyiz etmiştir. 1- Dava, davalı yönetim kurulu üyelerinin dava dışı anonim şirketi zarara uğrattıkları iddiasına dayalı sorumluluk ve diğer davalı şirketlerin aşırı fiyatla dava dışı anonim şirkete araç ve ekipman kiraladıkları iddialarına dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, müvekkillerinin dava dışı K. M. A.Ş. hisselerinin %50 oranında hisselerini devraldıklarını, davalı gerçek kişilerin yönetim kurulu üyesi olup, ayrıca hissedarı oldukları davalı şirketlere ait ekipmanları piyasa fiyatının çok üzerinde bedellerle dava dışı K. M. A.Ş'ye kiraladıklarını ileri sürmüş, mahkemece yapılan yargılama sonunda, davalı gerçek kişiler hakkında açılan davanın zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak davacılar vekili, davalı yönetim kurulu üyelerinin işlem ve eylemlerini 2012 yılı içerisinde öğrenildiğini iddia etmiş, bu kapsamda ekipman kiralama bedellerine ilişkin birtakım bilgilere yer vermiştir.

Mahkeme karar gerekçesinde davacı şirketlerin kira sözleşmelerinin yapıldığı tarih itibari ile sözleşmelerden haberdar oldukları gerekçesine yer verilmişse de; davacı şirketler 2008 yılında yapılan sözleşme kapsamında ortak sıfatını kazanmış olup, davacıların şirket yönetimine katıldığı konusunda dosya içerisinde bilgi olmamasına karşın, ne şekilde sözkonusu işlemleri öğrendikleri hususuna karar gerekçesinde yer verilmemiştir.

Ayrıca davacıların 2011 tarihinde yapılan genel kurul sırasında davalı yönetim kurulu üyelerini ibra ettikleri belirtilmişse de ibranın açık ibra mahiyetinde olup olmadığı, ekipman kiralama sözleşmesine ilişkin bilgi ve kayıtların bilançoda yer alıp almadığı gibi hususlara da hiç değinilmemiştir.

Bu durumda, davacı şirketlerin hangi sıfatla ve ne şekilde dava konusu işlemleri öğrendikleri, zamanaşımı süresinin hangi aşamada dolduğu karar yerinde detaylıca tartışıldıktan sonra sonuca gidilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davacılar yararına bozulması gerekmiştir.

2- Öte yandan mahkemece davalı şirketler yönünden açılan davada, uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklandığı gerekçesine yer verilerek dava dilekçesinin görev yönünden reddi ile dosyanın tefrik edilerek görevli sulh hukuk mahkemesine gönderilmesine karar verilmişse de; davacılar ile davalılar arasındaki uyuşmazlığın davalı şirketlerin yüksek bedelle ekipman kiralama sözleşmesi tanzim ederek dava dışı şirketi zarara uğrattıkları iddiasına dayandırıldığı,

bu haliyle dosya tarafları arasında kira sözleşmesinin mevcut olmadığı ve uyuşmazlığın 6762 sayılı TTK'nın 309'uncu maddesi kapsamında tazminat istemine ilişkin olduğu gözetilerek işin esasına girilmek suretiyle sonuca gidilmek gerekirken, yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmesi dahi doğru görülmemiş kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.