Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2014/17750 K.2015/4646

Taraflar arasında görülen davada ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 27/09/2012 gün ve 2010/419-2012/257 sayılı kararı bozan Daire’nin 13/05/2014 gün ve 2013/3000-2014/9195 sayılı kararı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin uluslararası pazarda gemilere mali mesuliyet sağlayan firma olduğunu, bu kapsamda IMMS grubuna ait gemilere şubat 2007 tarihinden itibaren mali mesuliyet sigortası düzenlediğini, davalının maliki olduğu geminin de anılan guruba dahil bulunduğunu, yapılan sigortanın gemi maliki davalı ile işleteni IMMS firması lehine olduğunu, bildirime rağmen sigorta prim borcunun ödenmediğini, mülkiyetinin devir edileceğinin istihbar edildiğini, bu işlemin önlenmesi için tedbir kararı aldırılarak durumun Panama Gemi Sicili'ne şerh ettirildiğini,

geminin Bandırma Liman sahasındayken ihtiyati tedbir kararı verilerek seferden men edildiğini ve prim borçlarının ödenmediğini ileri sürerek, 98.304 USD'nin tahsiline, gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tanınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, tahkim itirazında bulunmuş, öte yandan geminin... Inc. firmasına ait olduğunu, müvekkiline husumet düşmeyeceğini, tüm IMMS gurubuna dahil sigorta priminin müvekkili gemisi üzerinden tahsil edilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, tahkim itirazına ilişkin hiçbir belge sunulmadığı, bu itirazın yersiz olduğu, uyuşmazlığa konu geminin Panama bayraklı olduğu, geminin mülkiyetine ilişkin ihtilaf bulunduğu, mülkiyet ve kanuni rehin hakkı konusunda Panama Hukuku'ndaki düzenleme ve MÖHUK'nın 22. maddesi gereğince gemi üzerindeki ayni hakların menşe hukukuna tabi olması nedeniyle bağlama limanı olan Panama Hukuku'na göre geminin mülkiyetinin hala eski sahibi olan davalıda olduğu, ... şirketinin sicilde malik olmadığı ve Panama Hukuku'na göre 55 sayılı Yasa'nın 244/13 numaralı maddesi gereğince dava konusu alacağın kanuni rehin hakkı vermediği,

davalı tarafın dava konusu borca itirazının olmadığı, davalının ödeme belgesi sunmadığı, borcun davalıya ait gemiye ait bulunduğu, olayda yeni TTK'nın 1320 ve 1534. maddelerinin uygulanmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle 98.304,00 USD'nin faiziyle tahsiline, diğer istemlerin reddine dair verilen karar, davalı vekili tarafından temyizi üzerine Dairemizin 13.05.2014 tarihli kararı ile bozulmuştur.

Davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dava, geçmiş dönemlere ait mali mesuliyet sigorta prim alacağının tahsili ile gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tesisi istemine ilişkindir.

Davaya konu eski adı '...', yeni adı '... olan geminin Bandırma Limanı'na geldiği, davacının, anılan geminin önceki dönemlerde mali mesuliyet sigorta poliçelerini düzenlediğini, sigorta prim alacağının bulunduğunu, bu alacağın gemi alacaklısı hakkı verdiğini ve gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tesisinin gerektiğini ileri sürerek işbu davasını açtığı, öncesinde aynı vakıaları bildirerek mahkemenin 20.12.2010 tarih, 2010/117 Değişik İş esas ve karar sayılı kararı ile ihtiyati tedbir yoluyla gemiyi seferden men ettirdiği hususları uyuşmazlık konusu değildir.

Ayrıca, davacının dilekçesinde uyuşmazlığa konu geminin malikinin '...' bulunduğunu, halen mülkiyetinin bu şirket üzerinde göründüğünü, sigorta sözleşmesi bakımından ise prim borçlusunun anılan firma olduğunu belirttiği, seferden men edilmesine yönelik tedbir kararının teminat mektubu üzerinde devam ettirilmesi talebinde bulunan, bu talebi kabul edilen ve davaya cevap veren tarafın ise, geminin '...

Inc.' şirketi tarafından satın alındığını, alacağın kanuni rehin hakkı bahşetmediğini savunduğu yönleri de dosya kapsamıyla sabittir. Mahkemece uyuşmazlığa Panama hukukunun uygulanacağı ve mali mesuliyet sigorta prim alacağının anılan hukukta davacıya gemi alacaklısı hakkı vermediği, başka bir anlatımla, alacağın, gemi alacaklısı hakkı bahşetmeyen, gemi maliki olduğu ileri sürülen '...

Inc.' firmasıyla davacı arasında düzenlenen mali mesuliyet sigorta sözleşmesinden kaynaklandığı kabul edilerek yazılı şekilde rehin tesisi isteminin reddine karar verilmiştir. Esasen, anılan alacak hakkı mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda gemi üzerinde kanuni rehin hakkı veren alacaklardan da sayılmamıştır.

Ancak, dava dilekçesinde belirtildiği üzere ... ( eski adı ...) gemisi donatanı... Inc. Şti.'ne ... gemi kaptanı ve/veya acentesi... Ltd. Şti.'ne karşı dava açılmış, davalı da süre uzatım dilekçesinde aynı ifadeyi kullanarak 26.01.2011 tarihli cevap dilekçesinde geminin adının 06.05.2010 tarihinde ... ... olarak değiştiği ve yeni malikin...Inc. olduğunu savunarak husumet itirazında bulunmuş ancak davalı ... Inc. Şirketinin acentesi olmadığını ve bu nedenle kendisine acente olarak husumet yöneltilemeyeceğini savunmamış, daha sonra temyiz aşamasında ise yeni malik ... Inc. Şirketinin acentesi olduğuna dair belge sunmuştur.

Bu itibarla, davaya cevap veren acentenin, yeni malik ... Inc. Şirketinin mi yoksa prim borçlusu eski malik ... Inc. Şirketinin mi acentesi olduğu açıklığa kavuşturulmadan yazılı şekilde davalının ...Inc. Şirketinin acentesi olduğu kabul edilerek hüküm kurulması doğru görülmemiş, davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 13.05.2014 tarih ve 2013/3000-2014/9195 karar sayılı bozma ilamının (1) nolu bendinin kaldırılarak kararın değişik bu gerekçe ile bozulmasına karar vermek gerekmiştir.