Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2014/3059 K.2014/10666

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 20/09/2013 tarih ve 2011/120-2013/152 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava konusu meblağ 18563 TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Kanun'un geçici 3/2. maddesi delaletiyle uygulanması gereken HUMK'nın 3156 sayılı Kanun'la değişik 438. maddesi gereğince duruşma isteğinin reddiyle incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı M.. E..'in davacı ile çalışma ilişkisi içinde olduğunu, bu dönemde davacı firmanın üzerinde çalıştığı iş ve projelere ilişkin sır mahiyetinde olan bilgilerin 3. şahıslar tarafından bilinmemesi için gizlilik sözleşmesi imzalandığını; buna rağmen davalı Erşen'in davacı firmadan ayrıldıktan sonra davalı Say Yayıncılıkta çalışmaya başladığını ve davacı ile çalışan tercümanlara iş teklif ettiğini, bunun yanında yayın projesi çerçevesinde davalılardan Ö..

S.. ile yapılan sözleşmeyle LACAN SÖZLÜĞÜ adlı eserin tercümesinin yapılması hususunda anlaşma sağlandığını, davalı hesabına sözleşme bedeli olan 750 TL’nin ödendiğini, bir taraftan eserin tercümesini yaptıran davacının diğer taraftan eserin telif haklarını almak maksadıyla görüşmeleri yürüttüğünü, bu esnada eserin diğer davalı Say Yayınları tarafından basılarak dağıtım ve satışının yapıldığının öğrenildiğini, kitap künyesinde çeviren Ö.. S.. ve dizi editörü M..

E.. yazdığını, davalı M.. E..’in söz konusu projeyi gizlilik sözleşmesine aykırı davranarak davalı Say Yayıncılık ile uygulamaya başladığını, çeviri eser üzerindeki mali haklarının ihlali nedeniyle, FSEK m.68 gereğince 5.000,00 TL maddi tazminat ile haksız rekabet nedeniyle oluşan 5.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah dilekçesiyle maddi tazminat talebini 16.922,00 TL'na yükseltmiştir.

Davalı S..Yayıncılık Ltd.Şti. vekili, LACAN SÖZLÜĞÜ isimli eserin haklarının 16.11.2010 tarihli telif sözleşmesi ile E..-E.. Marketing şirketinden her türlü Türkçe olarak yayınlanma ruhsatı verilerek satın alındığını, sözleşmenin noter kanalıyla yapıldığını, tercüme için yapılan ödeme evraklarının da bulunduğunu; dava konusu eserin tüm telif ve yayın haklarının satın alınmış olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı M..

E.., davacının, elindeki sözleşmesinin feshedildiğini bildiği halde bunu gizleyerek mahkemeyi yanılttığını, davacının, sözleşme ile belirlenen telif avansını dava dışı Ellipses'e ödemediğini, eseri 18 aylık süre içinde basmadığını bu hususların sözleşmenin feshi sebebi olduğunu, davalı Say'ın telif hakkını, davacı ile sözleşme iptal edildikten sonra aldığını, davalı Soysal ile davacı arasındaki çeviri sözleşmesinin, sözleşmelerin kitap olarak basılacağı koşulu ile kayıtlı olduğunu, yani çeviri sözleşmesinin yurt dışı telif sözleşmesine bağlı bir sözleşme olduğunu,

ilki iptal edildiğinde yayınevinin çeviriyi kitap olarak basamayacağını ve çeviri üzerindeki hakkını da kaybetmiş olacağını, davacının sözleşmenin gereklerini yerine getirmeyerek söz konusu kitabı Türkçe basma hakkını tamamen kendi hatası ile kaybettiğini, davacının çeviri üzerinde hakkı olmadığından bu davayı açamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı Ö.. S.. yargılamaya katılmamıştır.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacı (yayıncı) ile davalılardan Ö. S.. (çevirmen) arasında 20.06.2009 tarihinde sözleşme imzalandığı, davacının 26.10.2009 tarihinde davalı hesabına “çeviri bedeli” olarak 750,00 TL yatırdığı, 06.03.2009 tarihli L. SÖZLÜĞÜ isimli kitabın tercüme ve telif sözleşmesinin davacı ile dava dışı E..-E.. Marketing firması arasında imzalandığı, davacının 02.02.2009 tarihinde davalılardan M..

E.. ile “gizlilik sözleşmesi” imzaladığı, “L.. V.. de Lacan” adlı felsefe sözlüğünün, davada çekişmeli kitabın orjinali olduğu, meydana getirenin hususiyetini yansıttığı, bu ürünün Fransızca'dan çevirisinin çevirmeninin hususiyetini taşıyan, FSEK md. 2 ve 6 kapsamında özgün, ilim ve edebiyat eseri niteliğinde korunması gereken bir tercüme, bir başka ifadeyle “işlenme eser” olduğu, çekişmeli bu eserin Fransızca'dan Türkçe'ye davalı Ö..

S.. tarafından çevrildiği, o nedenle işlenme mahiyetindeki bu eserin sahipliğinin FSEK md. 6/son fıkra delaletiyle FSEK md. 8/1. hükmü uyarınca Ö.. S.. olduğu, davacının dava konusu eser üzerindeki Türkçe'ye çeviri şeklindeki mali hakları davalı Say Yayınlarından önce inhisari bir lisansla devraldığı, bu hususa ilişkin sözleşmenin dosya kapsamına göre çeviri tarihinde geçerli olduğu, dolayısıyla davalı Ö..

S.. tarafından yapılan bu çevirinin bedel karşılığı yaptırılıp mali haklarının davacı tarafından devralındığı, çeviri üzerindeki hakları davacıya daha evvel inhisari lisansla devreden mütercim Ö.. S..'ın yaptığı tercümeyi davalı Say Yayıncılığa devretmesinin hukuken mümkün olmadığı, dava konusu işleme eserin mali haklarına sahip olan davacıdan izin almadan davalı Say tarafından çoğaltılıp yayınlanması eyleminin FSEK md.23 ve 24 hükümlerine aykırılık teşkil ettiği, davalı Ö.

S..'ın sahibi olmadığı hakları davalı M.

E.. vasıtasıyla ve teşvikiyle diğer davalıya devir etmiş gibi göstererek davalı şirketin çoğaltma ve yayma eylemlerine 818 sayılı BK 50 anlamında iştirak suretiyle birlikte gerçekleştirdikleri, eylemin işleniş biçimi, ihlal edilen hakların sayısı ve basım adedi, davalıların kusurlarının ağırlığı itibariyle bu tecavüzden dolayı davacının davalılardan FSEK m. 68 uyarınca, somut olayda kullanılan mali haklar karşılığı sözleşme yapılmış olsaydı isteyebileceği bedelin üç katını isteyebileceği ve bu miktarın ek raporda isabetli olarak 10.712,25 TL olarak belirlendiği,

davacının FSEK’e göre, çekişmeli eserin manevi haklarına sahip olamayacağından manevi hakların ihlaline dayalı tazminat isteminin yasal temeli bulunmadığı, esasen davacının bu talebinin TTK’nin haksız rekabet hükümlerine dayandırıldığı, davalı S.. ve E..'in baskı ve yayın işini yapan davalı Say Yayınları ile birlikte davacıya karşı 818 sayılı BK m. 97 vd. hükümleri ile 6762 sayılı TTK’nin haksız rekabete ilişkin 56, 57 ve 58 maddeleri uyarınca manevi tazminat sorumlulukları bulunduğu,

haksız rekabetin gerçekleştirilme biçimi, davalıların kusurlarının düzeyi, tarafların ekonomik ve sosyal durumuna göre manevi tazminat tutarının 4.000,00 TL olarak belirlendiği ve davalılardan zincirleme alınmasının uygun olacağı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, tespit edilen 3 kat telif tazminatı olan 10.712,25 TL ile takdiren 4.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiilin işlendiği 16.11.2010 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekilleri temyiz etmiştir.

1- Davalı tarafça, davacı ile “L.. V.. de L..” adlı orijinal eser üzerinde mali hak sahibi olan dava dışı E..-E.. Marketing şirketi arasındaki işleme hakkı da dahil olmak üzere mali hakların davacıya devrine ilişkin 06-03-2009 tarihli sözleşme koşullarının yerine getirilmemesi nedeniyle sözkonusu sözleşmenin adı geçen mali hak sahibi şirket tarafından 20/11/2010 tarihinde feshedildiği, bu nedenle davacının hak sahipliği bulunmadığından 5846 sayılı FSEK 68. maddesine dayalı dava açma ehliyetine sahip olmadığı savunulmuştur.

Mahkemece, davacının davalılardan Ö.. S.. ile yaptığı 20/06/2009 tarihli çeviri sözleşmesi tarihinde geçerli bir şekilde mali hak sahibi olduğu kabul edilmişse de, dava dışı E..-E.. Marketing şirketi tarafından işbu davanın açılmasından önce davacıya keşide edilen ve sözleşmenin feshine dair 20/11/2010 tarihli ihtarnamenin hukuki sonuçları mahkemece tartışılmamıştır.

Oysa, 5846 sayılı FSEK 68. maddesine dayalı dava açma hakkı ancak dava tarihinde eser üzerinde geçerli hak sahibi olan gerçek ve tüzel kişilere tanınmıştır. Somut uyuşmazlıkta, orijinal eser üzerinde mali hak sahibi olan E..-E..

Marketing şirketince davacıya keşide edilen 20/11/2010 tarihli fesih bildiriminin, aynı Kanunun 58. maddesi anlamında gerçekleşen cayma hakkının kullanılması ya da 06/03/2009 tarihli devir sözleşmesi hükümleri itibariyle sözleşmeye aykırılık halinin varlığı iddiasıyla BK hükümlerine göre geçerli bir fesih niteliğinde olup olmadığı, dolayısıyla davacının 5846 sayılı FSEK 68. maddesine dayalı işbu davada aktif dava ehliyeti bulunup bulunmadığı belirlenmek suretiyle hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve değerlendirme sonucu davanın kısmen kabulü doğru görülmemiştir.

2- Bozma sebep ve şekline göre davalılar vekillerinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına ,