Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2014/4155 K.2015/1634

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 25/07/2013 tarih ve 2011/316-2013/334 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı-karşı davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 10/02/2015 günü hazır bulunan davacı-karşı davalı vekili Av. ... ile davalı-karşı davacı asil ... ve davalı-karşı davacı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı-karşı davalı vekili, taraflar arasında imzalanan 22/08/2007 tarihli protokolün 3/4. maddesi uyarınca davalı ...’ın “kendi adına ve halihazırda ortağı olduğu, ileride kurup ortağı, yöneticisi, denetçisi veya çalışanı olacağı şirketler vasıtasıyla veteriner ve pet shop pazarına 3 yıl süreyle mal satmamayı kabul ve taahhüt ettiği” halde ortağı ve yetkilisi olduğu şirket vasıtası ile 10/05/2010 ve 24/02/2010 tarihli faturalarla pet shoplara mal satarak protokole aykırı davrandığını, protokolün 3/12. maddesinde kararlaştırılan 100.000 TL cezai şartın ihtara rağmen ödenmediğini ileri sürerek,

100.000 TL cezai şartın faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, karşı davaya cevabında, karşı davanın BK’nın 60. maddesi uyarınca zaman aşımına uğradığını, müvekkilinin edimlerini yerine getirdiğini savunarak, karşı davanın reddini istemiştir.

Davalı-karşı davacı vekili, taraflar arasındaki protokolün rekabet yasağını düzenleyen 3.4. maddesinin BK’nın 19 ve 20. maddeleri uyarınca geçersiz olduğunu, bölge sınırlaması ve ürün sınırlaması bulunmayıp 3 yıllık sürenin müvekkilin ekonomik açıdan mahvına neden olacak bir düzenleme olduğunu, cezai şart fahiş olup iptali gerektiğini, davacı ....’ın rekabet yasağı hükmü ile elde edeceği bir yarar bulunmadığını, ortağı olduğu şirktin borca batık olup acz içinde olduğunu,

bayilik ve distribütörlük sözleşmeleri iptal edildiği için rekabet yasağı öngörülen alanda satışı söz konusu olmayıp müvekkilinin davranışından kaynaklanan bir zararının söz konusu olmadığını savunmuş, karşı dava dilekçesinde, taraflar arasında 22.08.2007 tarihli ticari protokolden hariç boşanma kararının eki olan boşanma protokolü imzalandığını, her iki protokolün de davacı karşı davalı ... tarafından ihlal edildiğini, ticari protokolün 3.8 ve 3.9. maddeleri ihlal edilip protokol konusu aracın borcunun davacı karşı davalı ... tarafından ödenmediğini,

taşıt kredisine karşılık verilen çekler ödenmediği gibi bankalara ödemeden men talimatı verildiğini, boşanma protokolünün de 3.3.1. maddesi ihlal edilip davalı karşı davacı ...’ın kefalet yükümlülüğü kaldırılmadığı için aleyhine alacak davası açıldığını, ticari protokolün 3.12. maddesinde protokol koşullarının ihlali halinde 100.000 TL cezai şart öngörüldüğünü ileri sürerek, 100.000 TL cezai şartın tahsilini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı Hakan’ın ticari protokolün 3.8. ve 3.9. maddelerinde öngörülen yükümlülüklerini yerine getirmek için davalı-karşı davacı ...’a verdiği çeklerin bir kısmı için TTK'nın 711/3. maddesi gereğince ödemeden men talimatı verdiği, protokolün 3.8. maddesinde düzenlenen araç kredi borcunun davalı-karşı davacı ... tarafından ödendiği, araç üzerindeki rehin şerhi 15/09/2009 tarihinde kaldırılıp davalı- karşı davacı ... adına 14/04/2010 tarihinde ruhsatının çıkarıldığı,

davalı karşı davacı ...’ın kefalet sorumluluğu sonlandırılmayıp aleyhine İstanbul 25. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2011/845 esas sayılı dosyası ile dava açıldığından boşanma protokolünün 3.3.1. maddesinin de ihlal edildiği, davacı ...’ın ticari protokolün 3.4. maddesi hükmünün ihlal edildiği gerekçesiyle davalı-karşı davacı ...’dan cezai şart talep edemeyeceği, karşı dava yönünden, davalı-karşı davacı gerek ticari protokol, gerekse boşanma protokolünün incelenen maddelerinin yerine getirilmediğini kanıtladığından ceza-i şarta hak kazandığı,

100.000,00 YTL cezai şart TBK’nın 179 ila 182. maddeleri uyarınca fahiş olup yarı oranında tenkis edilmesi gerektiği kanaatiyle asıl davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulü ile 50.000,00 TL ceza-i şartın tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı-karşı davalı vekili temyiz etmiştir. 1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı-karşı davalı ... vekilinin karşı davaya yönelik temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Davacı-karşı davalı ... vekilinin asıl davaya yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince asıl dava taraflar arasında imzalanan 22/08/2007 tarihli ticari protokolle kararlaştırılan rekabet yasağının ihlali nedeniyle cezai şart istemine ilişkindir. Mahkemece yazılı gerekçe ile asıl davanın reddine karar verilmiştir.

22.08.2007 tarihli protokolün 3.4. maddesinde "..., kendi adına veya hali hazırda ortağı olduğu ve ileride de kurup, ortağı, yöneticisi, denetçisi veya çalışanı olacağı şirketler vasıtası ile veteriner ve pet shop kanallarına, pazarına 3 (üç) yıl süreyle mal satmamayı kabul eder” hükmü ile 3.12. maddesinde “tarafların iş bu protokolden doğan yükümlülüklerinin bir kısmına ve/veya tamamına aykırı davranmaları halinde karşı tarafa 100.000,00 YTL'yi cezai şart ödemeyi kabul beyan ve taahhüt eder” hükmü düzenlenmiştir.

Davacı ... vekili, davalı ...’ın protokolün 3.4. maddesi hükmünü ihlal ettiğini, ortağı ve yetkilisi olduğu şirket vasıtası ile 10/05/2010 ve 24/02/2010 tarihli faturalarla pet shoplara mal sattığını iddia ederek cezai şart isteminde bulunmuştur.

Davalı ... vekili ise cezai şart hükmünün geçersiz olduğunu, ayrıca davacı ...’ın rekabet yasağı hükmü ile elde edeceği bir yarar bulunmadığını, ortağı olduğu şirketin borca batık olup acz içinde olduğunu, bayilik ve distribütörlük sözleşmeleri iptal edildiği için rekabet yasağı öngörülen alanda satışı söz konusu olmayıp müvekkilinin davranışından kaynaklanan bir zararının söz konusu olmadığını savunmuştur.

Mahkemece tarafların iddia ve savunmaları ile 22.08.2007 tarihli ticari protokolün 3.4. ve 3.12. hükmü hep birlikte değerlendirilip, davalının ortağı olduğu şirket aracılığı ile pet shoplara mal satmasının rekabet yasağının ihlali oluşturup oluşturmayacağı buna bağlı olarak cezai şart gerekip gerekmeyeceği değerlendirilip sonucuna göre bir karar verilmek gerekirken karşı davanın kabul gerekçelerinin asıl dava yönünden red sebebi kabul edilip asıl davanın ileri sürülüş biçimine uygun düşmeyen yazılı gerekçe ile asıl davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.