Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2014/5214 K.2014/11186

Taraflar arasında görülen davada Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 18/07/2013 tarih ve 2010/473-2013/288 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin temsilcisi ve ortağı olduğu dava dışı İkizler ... Profili Metal San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin yıllardan beri seralar için değişik tür ve ebatlarda sera oluğu üreten Antalya ve bölgesinde önemli bir ticaret ve sanayi hacmi olan bir işletme olduğunu, davalının müvekkili ile aynı sektörde çalıştığını ve 2010/06564 başvuru no'lu “yeni sera yağmur ve terleme oluğu” başlıklı buluşunun tescili için TPE nezdinde başvuruda bulunduğunu, müvekkilinin buluş sahibi.... ve başvuru sahibi ... Tarım San. ve Tic. Ltd.

Şti. adına 1997/00036 başvuru no'lu “Sera Yağmur Oluğu” başlığını taşıyan faydalı modele konu yağmur oluğunu ürettiğini ve ticaretini yaptığını, davalının başvurusuna 551 sayılı KHK'nın 161. maddesi çerçevesinde itiraz da edildiğini, davalının buluşunun yenilik kriterine haiz olmayıp, müvekkilinin sözleşme ile kullanma, üretim ve dağıtım lisansına sahip olduğu 1997/00036 no'lu faydalı modelle aynı olduğunu ayrıca, müvekkilinin sözleşme ile halefi olduğu,

başvuru tarihinden itibaren 13 yıl geçmiş bir faydalı model konusu buluş belgesinin KHK'nın 164. maddesi gereğince hükmünün kalmadığını ve buluşun artık anonim hale geldiğini, her ne kadar TPE nezdinde itirazda bulunmuş iseler de, KHK'nın 161/son madde ve fıkrası uyarınca davalının söz konusu faydalı model belgesini isteme hakkı bulunmadığını ileri sürerek, davalının faydalı model isteminin reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, husumet itirazında bulunmuş, müvekkilinin faydalı modelinin piyasa kullanılan diğer modellerden ve davacı tarafından öne sürülen modelden farklı olarak “çiğ oluğu” na sahip olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller, davalının dava konusu buluşunun davacı tarafından ileri sürülen faydalı modelleri karşısında yenilik unsuru taşıdığı, yeni ve uygulanabilir nitelikte bir buluş olduğu, bu haliyle önceki modellerden farklı olduğu, buluş konusunun tam ve açık olarak tanımlandığı, üretilebilir nitelikte olup, sanayiye uygulanabilir bulunduğu, her ne kadar 161. madde uyarınca faydalı model belgesi talebine itiraz ve tescil talebinin reddi şeklinde dava açılmış ise de, bunun daha sonra geçici tescil edilen faydalı modele hükümsüzlük yönünde itiraz şekli ile değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle, davacının 551 sayılı KHK'nin 161. maddesine dayanarak açmış olduğu faydalı model belgesinin tescilinin durdurulmasına yönelik talebinin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Dava, 551 sayılı KHK'nın 161/son maddesine dayalı olarak davalının faydalı model istemeye hakkı bulunmadığından TPE nezdindeki 2010/6564 sayılı başvurunun tescili isteminin reddine karar verilmesi talebiyle açılmıştır. Mahkemece, yukarıda özetlendiği şekilde dava konusu faydalı model başvurusunun yargılama sırasında sicile tescil olunduğu, söz konusu faydalı modelin yenilik unsuruna sahip olduğundan hükümsüz kılınamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak, dava konusu faydalı model başvurusunun kesinleşerek tescil olunup, buna ilişkin faydalı model belgesinin davalı adına düzenlendiğine dair dosyada bir belge bulunmadığından mahkemenin işbu davanın 551 sayılı KHK'nin 165. maddesi uyarınca hükümsüzlük davası olarak değerlendirilmek suretiyle uyuşmazlığın esasının incelenerek neticeten davanın reddine ilişkin olarak tesis ettiği karar isabetli bulunmamaktadır.

Davacı 551 sayılı KHK'nin 161/son maddesine dayanılarak işbu davayı açmıştır. 551 sayılı KHK'nin 161/son maddesine göre, dava açabilecek kişiler aynı KHK'nin 157/son maddesinin yollamasıyla aynı KHK'nin 11. ve 12. maddesi uyarınca faydalı model belgesi isteme hakkının gerçek sahibi olduğunu iddia eden kişilerdir.

Yine, 551 sayılı KHK'nin 165/4 fıkrası uyarınca da faydalı model belgesi isteme hakkına sahip bulunulmadığı yönündeki iddia ancak buluşu yapan veya halefleri tarafından ileri sürülebilir. Oysa, somut uyuşmazlıkta, davacı buluş sahibi olduğunu iddia etmeyip, dava konusu faydalı model belgesinin yeni olmadığını ileri sürerek TPE nezdindeki başvurunun reddini talep etmiştir.

Tüm bu hususlar göz önünde bulundurulduğunda, buluş sahibi olduğu iddiasında bulunmayan davacının 551 sayılı KHK'nin 12, 157/son, 161/son ve 165/4. maddeleri uyarınca işbu davayı açmakta aktif dava ehliyeti bulunmamaktadır.

Bu itibarla, davanın esastan reddine ilişkin karar gerekçesi isabetli değil ise de, davacının aktif dava ehliyetinin bulunmaması karşısında davanın reddine ilişkin karar sonucu itibariyle doğru olduğundan açıklanan bu gerekçe itibariyle davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile HUMK 438/son maddesi uyarınca kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.