Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2014/6507 K.2014/14163

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 03/09/2013 tarih ve 2006/88-2013/152 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar Ş. G., A.. G.. ve M.. G.. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekilleri, davacıların dava konusu bina da dahil olmak üzere Deri Organize Sanayi Bölgesinde yüzden fazla projenin ve binanın müellifi olduğunu, davalı mal sahibince davacıların muvafakati alınmadan davacı mimarın eser - projesinin değiştirilerek tadilat projesi yapıldığını, davalı O.S.B.

Ruhsat Bürosu ve İdaresi tarafından buna kasten göz yumularak ve FSEK'ye aykırı olarak "ilave tadilat esaslı yapı ruhsatı" almak amacı ile başka bir mimar adına yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni tanzim edildiğini, taşınmazın o günkü maliki olan G. Dericilik'in talebi ile mimar M..

Ç.. tarafından Ll / 1, 238 E H 4C pafta, 5925 ada ve 39 sayılı parselde inşa cdilecek tesisin mimari projesinin hazırlandığını, projenin yapının inşa edildiği tarihteki mevzuat hükümlerine göre hazırlanarak Tuzla Belediye Başkanlığı'na sunulduğunu, tahakkuk eden harç ve hizmet bedellerinin tamamının ödendiğini, bölgenin tapu işlemlerinin tamamlanmaması nedeniyle tasdik edilen mimari proje ile yapı ruhsatı alınamadığını, bölgede yapılanma şartlarının değişmesi üzerine projenin tadil edildiğini onay için mimar ile malik arasında 07.01.1998 tarihli sözleşmenin imzalandığını, tadilat projesine ek olarak M..

Ç.. tarafından diğer mühendislik projelerinin hazırlanarak 02.03.1998 tarihinde Tuzla Belediye Başkanlığı'na başvurulduğunu Fen İşleri Müdürlüğü'nün onay yazısı alındığını, ancak tapu işlemlerinin kısmen tamamlanması nedeniyle tasdik edilen mimari proje ile yapı ruhsatının alınamadığını, projeye davalı olarak meydana getirilen eserin binanın malikin mimari projesi dışında asma kat alanın normal kat büyüklüğüne iblağ ettiği bu haliyle 1999 yılı başlarında tamamlandığını, 1999 yılındaki depremde binanın hasarlar sonrasında malikin talebi ile

onarımlar ve mimari proje tadilatı yapıldığını davacı M..

T..'ın hazırladığı mimari projenin onanarak 10,08.2001 tarihinde O.S.B. idaresinden yapı ruhsatı alındığını, binanın ana özelliklerinin işlevselliğin öncelikli olduğu bir endüstri yapısında değişen ihtiyaçlara cevap verebilecek mekan düzenlemesi, cepheyi teknolojik olan giydirme cephe ile senkronize bir mimari etki öngörüldüğünü; yapının eski maliki olan davalı şirketin projeye müellifi olan davacılardan izin almadan başka bir mimara tadilat projesi yaptırarak davacıların müelliflik haklarını ihlal ettiğini, davalı C..

D..'ın tadilat projesini davacının izni olmadan çizen mimar kişi olduğunu, OSB Ruhsat Büro yöneticisi K. Esen'in, üzerinde tasarruf yetkisi bulunmadığını bildiği mali hakkı ve ruhsatı başkasına devrederek FSEK'ye aykırı davrandığını, tadilat projesi yapmaya muvafakat verilmediğini bildiren Beşiktaş 1. Noterliği'nin 23.08.2002 tarihli ihtarnameye rağmen kanunları açıkça ihlal ettiğini, tadilat projesi çizilmesi suretiyle mimarın eseri başkasına aitmiş gibi gösterilerek davacıların fikri haklarının ihlal edildiğini.

FSEK'nin 16. Maddesine uygun olarak FSEK'nın yaptırımlarının uygulanarak FSEK'nın 68. Maddesi gereği tadilat projesi bedeli 73.237 TL.nin üç katı olan 219.711 TL maddi tazminat talep haklan bulunduğunu her bir davacı için 20.000 TL'den toplam 40.000 TL manevi tazminat talep ettiklerini ileri sürerek, şimdilik her bir davacı için 10.000 TL maddi 20.000 TL manevi tazminat olarak toplam 60.000 TL tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekilleri davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, OSB mimar M.. T.. imzalı Tuzla Aydınlı mahallesi 39. parselde 4 katlı imalathane olarak tanımlanan projede 1-5/m olup OSB ruhsat bürosu onaylı projede mimar Cüneyt Doğan’ın imzasının bulunduğu yine L-1/1 parsel 5 katlı imalathane ve idare binası olarak tanımlanan projede mimar M..

Ç.. imzasının bulunduğu, basman katların her üç projede alan açısından birbirine yakın olduğu, ek 2 b de asma kat büyütülerek normal kat olarak çizildiği, ikinci ruhsatta C.. D..’ın adının yazıldığı imza yerinin boş bırakıldığı, M.. Ç.. imzalı proje ile mevcut binaya ruhsat ve iskan alınamadığından ilave tadilat proje niteliğinde mimar C..

D.. tarafından imzalanan OSB Ruhsat Bürosunca onaylanmış proje bulunduğu, projedeki değişiklik eser sahibinin iznine tabi olmasına rağmen izin alınmayarak eser sahiplerinin haklarına tecavüz edildiği, davacıların eserden doğan haklarına tecavüz eyleminin gerçekleştiği, davacıların tazminat talep edebilecekleri, eser sahibinin izni alınmadan eserde değişiklik yapılması ve adının belirtilmemesi nedeniyle FSEK'nın 19/1, 2 fıkraları gereğince manevi tazminat talebinde bulunulabileceği, Bilirkişi kurulunca tanzim edilen raporda FSEK'nın 2,

5. ve 16. maddeleri çerçevesinde davalıların fiilinin davacıların FSEK'dan doğan mali haklarına tecavüz teşkil ettiği bildirilmiş olmakla, fikri ve mali haklara tecavüzün varlığı kanaatine varıldığı ayrıca eserin niteliği, tecavüzün ağırlığı dikkate alınarak takdiren 10.000'er TL manevi tazminata hükmolunmasının uygun olacağı, Organize Sanayi bölge kanununa göre yürürlüğe giren mevzu imar planına göre arazi kullanımı, yapı ve tesislerin projelendirilmesi, inşaası ve kullanımıyla ilgili ruhsat ve izinlerin ve ruhsatların OSB tarafından verileceği idarenin sunulan projenin kimin tarafından yapıldığını araştırma yükümlülüğünün bulunmadığı,

yapı ruhsat verilmesi için aranan şartların yerine getirilip getirilmediğini araştırmakla yükümlü olduğu bu nedenle projenin kullanılmasından dolayı bu davalıya husumetin düşmeyeceği bu davalı yönünden davanın husumetten reddine, davalı C..

D.. hakkında açılan davanın feragat nedeniyle reddine ve davalı şirket hakkındaki davanın takipsiz bırakılması nedeniyle hakkında açılan davanın açılmamış sayılması gerektiği gerekçesiyle, davacılar tarafından açılan maddi tazminat davasının bir kısım davalılar tarafından kabülu ile 25.535,55 TL maddi tazminatın haksız fiil tarihi olan 03.06.2004 tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi birlikte davalılar K.. E.., Ş.. G.., A.. G.. ve M..

G.. dan müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, her bir davacı için takdir edilen 10.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yürütülecek yasal faiziyle birlikte davalılar K.. E.., Ş.. G.., A.. G.. ve M.. G..'dan alınarak davacılara verilmesine, fazlaya dair manevi tazminat talebinin reddine, davalı İ.. B.. idaresi hakkında açılan davanın pasif husumetten dolayı reddine, davalı C..

D.. hakkında açılan davanın feragat nedeni ile HMK 307 vd maddesi gereğince reddine, davalı Güneyman Dericilik Konfeksiyon Ltd. Şti. hakkında açılan davanın takip edilmemesi nedeni ile HMK 150/5 fıkrası gereğince açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Kararı, davalılar Ş.. G.., A.. G.. ve M.. G.. vekili temyiz etmiştir.

1-Dava, davacı mimarların mimari projelerinin davalılar tarafından yapılan tadilat projesi ile değiştirildiği, bu şekilde davacıların fikri haklarının ihlal edildiği iddiası ile açılan tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece yapılan yargılama sonunda, mümeyyiz davalılar hakkında açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacılar vekili, mümeyyiz davalıların davalı şirketin ortak ve yetkilileri oldukları iddiası ile eldeki davayı açmış, davalılar vekili tarafından, müvekkillerine husumet düşmesinin mümkün olmadığı, müvekkillerinin şirket ortağı olmak dışında bir sıfatlarının bulunmadığı yönünde savunma yapılmış, buna karşın mahkemece adı geçen davalıların ne sebeple sorumlu oldukları, hangi iş veya işlemler nedeniyle davacılarca tanzim edilen mimari projeye aykırı şekilde tadilat projesi hazırlattıkları açıklanıp değerlendirilmiş değildir. Bu durumda mahkemece, değinilen hususlar üzerinde durularak, davalılara ne sebeple husumet düştüğü tartışıldıktan sonra işin esası hakkında hüküm kurulması gerekirken, eksik inceleme ile sonuca gidilmesi doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.

2-Bozma sebep ve şekline göre davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.