Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2014/7379 K.2014/14816

Taraflar arasında görülen davada Akşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 25/02/2014 tarih ve 2013/262-2014/95 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin taraflar arasındaki yazılı sözleşme gereğince davalı adına pancar yükleme ve kepçe işi yaptığını, her iki iş için toplam 12.979,38 TL alacağının bulunduğunu, müvekkilinin alacağından 10.429,38 TL'lik kesimin ödenmediğini, davalıya keşide edilen ihtara verilen cevapta bakiye borcun müvekkilinin dava dışı Y.Petrol Ltd. Şti.'ne olan yakıt borcunun ödenerek tasfiye edildiğinin ileri sürüldüğünü oysa bu şirketin yakıt alacağı için davacı ve davalı aleyhine açtığı davada davalının yakıt borcu ilişkisini reddettiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 10.419,38 TL'nin Kasım 1999 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı vekili, davacının 1999 yılında yaptığı iş karşılığı iddia ettiği alacağının zamanaşımına uğradığını, protokole göre davacının sadece pancar yükleme işini yaptığını, kepçe işi karşılığı veya başka bir adla iş yapmadığını, yapılan iş karşılığı olarak davacının Y. Petrol'e olan borcunun ödendiğini, davacının protokol gereği yapması gereken iş karşılığının 7.790,00 TL yaptığı işin karşılığının ise 6.576,94 TL olduğu halde gerek davacının kendisine, gerekse borçlu olduğu Y.Petrol ve başka bir şahsa davacı adına yapılan ödemelerin daha fazla olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia savunma, uyulan bozma ilamı ve dosya kapsamına göre; bozma ilamıyla sözleşmede yer alan yakıt farkı bedelinin hesaplanarak alacağa eklenilmesinin işaret edildiği, davacının yükleme işinden 6.841,00 TL yakıt farkı bedelinden 1.030,00 TL olmak üzere 7.872,233 TL alacağının bulunduğu, ödendiği kabul edilen 2.550,00 TL'nin mahsubu sonrasında 5.322,233 TL alacağın kaldığı, bu itibarla 15.1.2014 tarihli raporun hükme esas alınır nitelikte bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 5.322.233.374 TL'nin (5.322,23 TL) 1.3.2000 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar .

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, taraflar arasında akdedilen protokolden kaynaklı alacak istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından ve taraflar arasında imzalanan tarihsiz protokolden davacının davalı adına 1999-2000 döneminde Doğruöz kantarından KDV dahil ton başına 95.000 TL bedelle tahmini 82.000 ton pancarı kendisine ait iş makinesiyle yükleyeceğinin, yükleme Esnasında iş makinesince sarf edilen mazotun davacı alacağından düşürüleceğinin, ancak her halükarda sarf edilen mozot bedelinin sözleşme tarihindeki fiyattan hesaplanılacağının, mazot fiyatlarındaki artışın davalı işveren tarafından karşılanacağının, davacının iş nedeniyle kullanacağı mazotu dava dışı Y. Petrol Ltd. Şti.'den alıp davalıya fatura ettireceğinin, mazot bedelinin davalı tarafından bu firmaya ödenerek davacı alacağından düşüleceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Davacının belirlenen dönemde 71.724 ton pancarı davacı adına yüklediği, bu iş nedeniyle davalıdan 2.550.000.000 TL tutarında para tahsil ettiği, bakiye alacak için 12.979.380.000 TL tutarında 4 adet fatura düzenlediği, bu faturalardan 3916 ve 3917 nolu toplamda 5.112.275.735 TL tutarlı iki adet faturanın davalı defterlerine işlenildiği, diğer faturaların ise işlenilmediği hususları dosya kapsamıyla sabittir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık yükleme işi esnasında davacı tarafından kullanılan ve sözleşmede 950 C.olarak kararlaştırılan iş makinesinin sarf edeceği mozot miktarı ve bu miktar uyarınca davacının hakettiği ücretten düşülmesi gereken bedel üzerinde toplanmaktadır.

Mahkemece harcanan mazot miktarının belirlenmesine ilişkin makine mühendisi bilirkişiden 15.1.2014 tarihli rapor alınmış, bahsi geçen raporda kullanılan iş makinesinin 1000 tonluk yükleme işindeki yakıt sarfiyatının 150 litre olacağı belirtilmiş, belirtilen bu miktar dosyaya getirtilen iş makinesine ait teknik veriler ile örtüşür nitelikte görülmüştür.

Açıklanan bu durum karşısında mahkemece yapılacak iş; yüklenen pancar miktarıyla ton başına belirlenen yükleme ücretinin çarpımı sonucu davacının hakedeceği ücreti ve yükleme sırasında sarf edilen toplam mazot miktarıyla sözleşmede sabitlenen mazot bedelinin çarpımı sonucu davacı alacağından düşülecek mazot bedelini tespit etmek, toplam hakedişten de mazot bedeli ve davacı tarafından tahsil edildiği kabul edilen miktarın düşülmesi neticesinde bakiye alacağı belirlemekten ibarettir.Mahkemece bozma ilamlarına uyulmasına karşın bozma ilamlarının hatalı yorumlanması sonucunda ve aleyhe hüküm verme yasağına aykırı olacak biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiş, kararın bu gerekçeyle temyiz eden davalı yararına bozulması gerekmiştir.