Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2014/7452 K.2014/14389

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 02/12/2013 tarih ve 2012/103-2013/283 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacının alacağı karşılığında muhatabı davalı bankanın Topkapı Şubesi’ne ait 10.04.2006 keşide tarihli, 7.200,00 TL bedelli, keşidecisi T. Yapı Otomotiv Gıda Teks. A. San. ve Tic. Ltd.

Şti. olan çeki, davalı ile girdiği irtibatta olumlu referans verilmesine güvenerek ciro ile iktisap ettiğini, yasal süresi içerisinde ibraz ettiğini ancak karşılığının bulunmadığını öğrendiğini, keşideci ve cirantalar hakkında icra takibine giriştiğini ancak sonuçsuz kaldığını, ceza yargılaması sırasında şirket temsilcisi olarak görünen R.T.'nun kimliğini kaybetmesi nedeniyle kimliği kullanılarak sahte şirket kurulduğunun ve bu şirket adına anılan çek hesabının davalı banka tarafından açıldığının anlaşıldığını, davalı bankanın yasal sorumluluklarını yerine getirmeden, gerekli araştırmaları yapmadan çek karnesi verdiğini,

bu nedenle söz konusu çek bedeli kadar davacıya karşı sorumlu olduğunu ileri sürerek, 7.200,00 TL çek bedelinin 10.04.2006 keşide tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, kusurlarının bulunmadığını, davacının diğer çek borçluları hakkında takip yapılarak acizleri saptanmadan tazminat talebinde bulunulamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre Ödemiş 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2007/194 sayılı dosyasının keşidecisi Y.. A.. adına atılan imzanın sahte olduğu saptanmış ise de, davacı tarafından ciranta B.Gıda Tarım Ürün Tabldotculuk San. ve Tic. Ltd. Şti. gerekli araştırma ve icrai işlem yapılmadığı ve özellikle çeki kendisine ciro eden M. B. hakkında hiçbir takip işlemi yapılmadığı, davacının davaya konu kambiyo senedi borçlularından, alacağının tahsili yönünde tüm takip yollarını tükettiğini, tüm takip yollarını tüketmesine rağmen alacağını tahsil edemediğini kanıtlayamadığından bu aşamada davalının kusur ve sorumluluğunun ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, sahte belgelerle çek hesabı açılması sonucu karşılıksız kalan çek nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkin olup, mahkemece davacının akidi olan ciranta M. B.ve diğer çek borçlusu ciranta B. Gıda Tarım Ürün Tabldotçuluk San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında alacağın tahsili için tüm müracaat yollarını tüketmediği gerekçesiyle yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizin yerleşmiş içtihatlarına göre de davacı alacağının tahsili için evvela çek üzerinde cirosu bulunan ve akidi olan kişi ile diğer çek borçlularına müracaat etmeli bunlardan sonuç alınamaması durumunda ise davalı Banka'ya başvurmalıdır.

Davacı yargılama sırasında dava konusu çekin keşidecisi ve cirantaları hakkında ihtiyati haciz kararı aldığını, kendi akidi olan ciranta M.B.'ın adresini tespit edemediklerini, kaçak olduğunu, bu nedenle ihtiyati haczi bu kişi yönünden infaz edemediklerini, diğer borçlu ciranta B. Gıda ve Tarım Ürün Tabldotçuluk San. ve Tic. Ltd.

Şti. yönünden de, ihtiyati haciz kararının infazı için hacze gidildiğini ancak anılan şirketin adreste bulunmadığını ve dava konusu çek üzerindeki şirket kaşesinde yazan Aksaray Vergi Dairesi'nden borçlu şirketin adresi sorulduğunda, borçlu şirket kaşesinde belirtilen vergi numaralı bir şirketin olmadığını, bu nedenle alacağını kendi akidi olan ciranta ve diğer cirantadan tahsili imkanı olmadığını ileri sürmüştür.

Mahkemece de davacının akidi olan M.B.'ın adresinin tespiti için Ödemiş ve Torbalı Emniyet Müdürlüğü'ne müzekkere yazılmış ancak adres tespiti yapılamamıştır. Yine ciranta B. Gıda ve Tarım Ürün Tabldotçuluk San. ve Tic. Ltd.

Şti'nin dava konusu çekte bulunan kaşesi üzerinde yer alan numara Aksaray Vergi Dairesi'nden sorulmuş, cevaben; kaşe üzerine yazan numaranın hatalı olduğu B.İ.M kayıtlarının tetkikinden Aksaray Vergi Dairesi'nde anılan şirketin kaydının olmadığı bildirilmiş, şirket kaşesi üzerinde yazan adresin araştırılması için adli kolluğa müzekkere yazılmış, belirtilen adreste şirketin bulunmadığı tespit edilmiştir.

Ayrıca Ödemiş 1. İcra Müdürlüğü'nün 2006/2419 sayılı dosyasından, ciranta B.Gıda ve Tarım Ürün Tabldotçuluk San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden alınan ihtiyati haciz kararının, anılan şirketin adresinin tüm aramalara rağmen bulunamadığı, şirketin vergi kaydının olmadığı gerekçesiyle infaz edilemediği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; davacının alacağının tahsili için kendi akidi olan ciranta Mehmet Başaran ve diğer ciranta B. Gıda ve Tarım Ürün Tabldotçuluk San. ve Tic. Ltd. Şti'ne yapacağı müracaatının veya bunlar aleyhine başlatacağı icra takibinin sonuç doğurmayacağının yani davacının alacağının anılan kişilerden tahsil kabiliyetinin bulunmadığının anlaşılması karşısında mahkemece işin esasına girilerek oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar vermek gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.