Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2014/8961 K.2014/17989

İstanbul (Kapatılan) Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 13/11/2013 tarih ve 2013/291-2013/291 D.İş sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi ihtiyati haciz talep eden banka vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler elektronik ortamda okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Alacaklı banka vekili, müvekkili bankanın kamu bankası olduğunu, borçluların kredi nedeni ile müvekkiline 99.849,85TL borçlandıklarını, borç süresinde ödenmediğinden ihtiyati hacize başvurulduğunu, mahkemece hazırlanan ihtiyati haciz kararı için teminat olarak borç miktarının %15'inin teminat olarak istendiğini, müvekkilli bankanın kamu bankanın kamu bankası olduğu için her türlü ihtiyati haciz taleplerinde teminat şartının aranamayacağını ileri sürerek, teminata ilişkin karardan rücu edilerek ihtiyati haciz kararının teminatsız olarak verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, istem sahibi bankaya tanınmış olduğu iddia edilen muafiyetin adeta bir imtiyaz niteliği taşıyan şekilde uygulanamayacağı, istem sahibi bakımından uygulanabilecek muafiyetin harçtan muafiyet olarak öngörüldüğü, Anayasa'nın 90. maddesi yollamasıyla İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi 6. maddesi ve en önemlisi Anayasa'nın 2. maddesinde ifadesini bulan eşitlik ilkesinin çerçevesi dışına çıkılamayacağı, İİK 257 kapsamında ve İİK 259 kapsamında ihtiyati haciz bakımından teminat alınması yönündeki yasal düzenlenmede HMK'da yer alan hükümlerin uygulanacağı,

HMK incelendiğinde teminatın alınamayacağına ilişkin ayrıksı hükümler dışında bankalar dahil diğer şahıslar ve tüzel kişiler bakımından eşitlik ilkesine aykırı biçimde hüküm kurulamayacağı, ihtiyati haciz işlemine ilişkin işlemler bakımından ihtiyati hacizin koşulları ve teminatla ilgili hükümler İİK'da düzenlenmiş olmakla birlikte yargısal bir kısım içtihatlarda 5230 sayılı 31/07/2004 tarihli Yasa'nın 11. maddesi gereğince her ne kadar ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz tedbirlerinde teminat aranmayacağı hükmü var ise de alınan hükmün anayasa eşitlik ilkesine de aykırı olduğu,

ihtiyati haciz istemi bakımından özel kanun niteliğindeki bu düzenlemeye HMK ve İİK'nın hükümleri karşısında ve anayasanın eşitlik ilkesi karşısında ayrı bir önem verilemeyeceği, devletin taraf olduğu davalar bakımından dahi böyle bir ayrıcalığın tanınmadığı göz önüne alındığında İİK ve HMK'daki düzenlemeler kapsamında ve 4603 sayılı Yasa'nın geçici 4. maddesin de öngörülen süre itibariyle de yapılandırma surecini tamamlamış bir bankanın istek sahibi olduğu gerekçesi ile teminat alınması yönündeki karara itirazın reddine karar verilmiştir.

Kararı ihtiyati haciz talep eden banka vekili temyiz etmiştir. Talep, teminat alınmaksızın ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkindir.

4603 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası, Türkiye ... Bankası Anonim Şirketi ve Türkiye ...Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanunun 1. maddesinde, “Bu Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası, Türkiye ... Bankası Anonim Şirketi ve Türkiye ...

Bankası Anonim Şirketi'nin (bankalar) çağdaş bankacılığın ve uluslararası rekabetin gereklerine göre çalışmalarını ve özelleştirmeye hazırlanmalarını sağlayacak şekilde yeniden yapılandırılmaları ile hisse satışlarına ilişkin düzenlemelerin ve hisselerin tamamına kadarının özel hukuk hükümlerine tabî gerçek ve tüzel kişilere satışının gerçekleştirilmesidir” şeklinde düzenleme olduğu,

yine aynı Kanun'un 2/2. maddesinde ise “Yeniden yapılandırma işlemlerinin tamamlanmasını müteakiben bankaların hisse satış işlemleri 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamalarının Düzenlenmesine ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun hükümleri çerçevesinde sonuçlandırılır. Yeniden yapılandırma ve hisse satış işlemleri bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren üç yıl içinde tamamlanır.

Bakanlar Kurulu bu süreyi bir defaya mahsus olmak üzere yarısı kadar uzatabilir” hükmünün bulunduğu anlaşılmıştır.

5230 sayılı Pamukbank Türk Anonim Şirketinin Türkiye ... Bankası Anonim Şirketine Devri ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 11. maddesinde ise “4603 sayılı Kanuna tâbi bankalarca yeniden yapılandırma sürecinde açılmış veya açılacak dava ve takipler sonuçlandırılıncaya kadar, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 2, 23 ve 29 uncu maddeleri ile 2548 sayılı Ceza Evleriyle Mahkeme Binaları İnşası Karşılığı Olarak Alınacak Harçlar ve Mahkûmlara Ödettirilecek Yiyecek Bedelleri Hakkında Kanun'un 1'inci maddesi hükümleri uygulanmaz, ihtiyatî tedbir ve ihtiyatî haciz taleplerinde teminat şartı aranmaz. Bankaların mahkeme ilâmını alması ve tebliğe çıkartması işlemlerinde karşı tarafa yükletilmiş olan harcın ödenmiş olması şartı da aranmaz” hükmününü düzenlendiği belirlenmiştir.

Bakanlar Kurulu tarafından 12.10.2010 tarih, 2010/964 sayılı Kamu Bankalarının Yeniden Yapılandırılması ve Hisse Satış İşlemlerine İlişkin Sürenin Uzatılmasına Dair Karar ile “15.11.2000 tarihli ve 4603 sayılı Kanun'un 2. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan kamu bankalarının yeniden yapılandırılması ve hisse satışı işlemlerine ilişkin süre 25.11.2010 tarihinden geçerli olmak üzere 5 yıl uzatılmıştır.”

Tüm bu açıklamalardan anlaşıldığı üzere, 4603 sayılı Yasa gereği yeniden yapılandırma süreci içindeki ihtiyati haciz isteminde bulunan Türkiye Ziraat Bankası A.Ş'nin yeniden yapılandırma süresini uzatma yetkisinin Bakanlar Kurulu'na verildiği, Bakanlar Kurulu'nun da yeniden yapılandırmaya ilişkin süreyi 25.11.2010 tarihinden itibaren 5 yıl uzattığı, ihtiyati haciz kararı talebinin bu 5 yıllık süre içinde yapıldığı,

5230 sayılı Yasa'nın 11. maddesine göre yeniden yapılandırma sürecinde ihtiyati haciz taleplerinde teminat şartı aranmayacağı belirlendiğine göre, ihtiyati haciz talebinde bulunan banka lehine kanuna dayalı olarak teminatsız ihtiyati haciz kararı verilmesi gerekirken, %15 teminat karşılığında ihtiyati haciz kararı verilmesi ve bu karara vaki itirazın reddi doğru görülmemiş, hükmün temyiz eden muteriz banka vekili yararına bozulması gerekmiştir.