Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2014/9067 K.2014/16559

Taraflar arasında görülen davada Mersin (Kapatılan) 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 27/12/2012 tarih ve 2012/248-2012/48 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin alıcısı/gönderileni olduğu soya fasülyesi küspesinin M.V. P. S. gemisine K./H. limanından tam ve sağlam olarak yüklendiğini, anılan geminin Mersin limanına ulaşıp tahliyesine başlandığı sırada malın eksik olduğunun anlaşıldığını, bunun üzerine tahliyenin durdurulup eksik malın tespiti için delil tespiti yapıldığını, mahkemece seferden men kararı verilmesi üzerine davalılardan O. M. Denizcilik Hiz. Mümessillik ve Müşavirlik Ltd.

Şti. tarafından temsilcisi olduğu N. of E.P&I C.firması adına 3. şahıs lehine taahhüt verildiğini ancak temsilcide yanılma sebebiyle davalı olarak sehven O. M. D. Hiz. Mümessillik ve Müşavirlik Ltd.

Şti'nin gösterildiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile 41.116,00 USD'nin fiili ödeme günü Merkez Bankası efektif satış kuru karşılığının TL olarak tahsiline, dava tarihinden itibaren 41.116,00 USD'ye kamu bankalarının bir yıllık USD mevduatına uyguladıkları en yüksek USD faizi yürütülmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş.

24.06.2011 tarihli ıslah dilekçesi ile gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tanınmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, husumet ve tahkim itirazında bulunarak davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davalı olarak gösterilen O. M. Denizcilik Hiz. Mümessillik ve Müşavirlik Ltd. Şti'nin, taşıyan N. of E. P&I C.'ın boşaltma limanındaki 6762 sayılı TTK'nın 116. maddesi anlamında navlun sözleşmesine aracılık eden acentası olduğu, asile izafeten acentesine TTK'nın 117/3 ve 119/2 maddesi hükümlerine göre dava açılabilmesi ve tebligat yapılabilmesi için TTK'nın 119/1 maddesi uyarınca;

acentenin "aracılıkta bulunduğu veya akdettiği bir sözleşmenin" bulunması gerektiği, TTK'nın 119/2 maddesi uyarınca acentenin fiilen aracılıkta bulunduğu veya müvekkili adına ve hesabına bizzat gerçekleştirdiği sözleşmeler kapsamında müvekkili namına davaya muhatap olabileceği, ancak dava dilekçesinde davanın müvekkile izafeten açıldığının açıkça bildirilmediği, davalı acentanın asil olarak gösterildiği, dosyaya sunulan taahhütnamenin geçerli kabul edilmesi halinde de davanın acenteye karşı değil,taahhütnameyi veren N. of E. P. and A.

Ltd'ye karşı açılması gerektiği, davalılardan O. M. Denizcilik Hiz. Mümessillik ve Müşavirlik Ltd.

Şti'nin pasif husumet ehliyeti bulunmadığı gerekçesi ile bu davalı yönünden davanın husumet yönünden reddine; diğer davalı yönünden ise davacı ile taşıyıcıya izafeten acentesine açılan bu davada hukuki ihtilafın dayanağının konşimentolar olduğu, konşimentoların matbu yazılı arka yüzünde yer alan ve başlığında taşıma şartları ifadesinin yer aldığı bölümde tüm çarter parti şart ve koşulları, muafiyetler ve istisnaların bu konişmentoya dercedildiğinin kabul edildiği,

bu ifade gereğince çarter partinin (06.09.2010 tarihli) kısım 1 kloz 25 gereğince bu taşımadan kaynaklanan ihtilafların çözüm yerinin LMAA kuralları ve İngiliz Hukuku uygulanarak Londra'da (İngiltere) yapılacağının kararlaştırılmış olduğu ve uyuşmazlığın çözümünün tahkim yolu ile yapılması gerektiği gerekçesi ile davalının tahkim itirazının kabulü ile dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiş; ayrıca kanuni rehin hakkı tesisine ilişkin ıslah talebinin cevap dilekçesinin verilmesinden sonra yapıldığı, ıslah harcının yatırılmaması sebebiyle ıslah talebinin geçerli olmadığı,

ayrıca ıslah dilekçesinin verilmesinden önce davalılar tarafından yasal süresi içerisinde tahkim itirazında bulunulduğu, cevap dilekçesinden sonra verilen ıslah dilekçesinde yer alan kanuni rehin hakkı tesisi talebinin görevsiz mahkemeyi görevli hale getirmeyeceği, aksinin kabulünün TMK'nın 2. maddesinde belirtilen iyiniyet kurallarına da aykırılık teşkil edeceği gerekçesiyle dava rededilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir. 1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı M.V P. S. Gemisi İşletenine D. İzafeten T.-M.Gemi Acenteliği Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında verilen hükme yönelik davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Ancak, davacı O.M. Denizcilik Hiz. Mümessillik ve Müşavirlik Ltd. Şti'ye karşı dava açmış ise de, mahkemece açıklanma istenmesi üzerine 10.11.2011 tarihli dilekçesi ile taahhütnamenin N. o.. P and A.. Ltd. adına Türkiye Muhabiri O.M. D. Hiz. Mümessillik ve Müşavirlik Ltd. Şti. tarafından verildiğini, O.M.Denizcilik Hiz. Mümessillik ve Müşavirlik Ltd. Şti'nin temsilci olduğunu ileri sürerek, dava dilekçesinin doğru hasım olan N. of E. P and A..

Ltd. taraf gösterilerek bu firmaya veya ona izafeten temsilcisine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dilekçe tarihi itibariyle 6100 sayılı HMK yürürlüğe girmiş olup, anılan Yasa'nın 124. maddesinin 3. fıkrasında ''..maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir.'' hükmü yer almakta olup, mahkemece davacı vekilinin talebi bu madde kapsamında değerlendirilmeksizin, davalı O. M. Denizcilik Hiz. Mümessillik ve Müşavirlik Ltd.

Şti. hakkında açılan davanın husumetten reddi doğru görülmemiş, hükmün temyiz eden davacı yararına bozulması gerekmiştir.