Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2014/907 K.2014/7916

Taraflar arasında görülen davada İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 20/11/2013 tarih ve 2013/25-2013/400 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, taraflar arasında imzalanan üye iş yeri sözleşmesinde 24 günlük bloke şartıyla müvekkilinin pos cihazı kullanımını komisyonundan muafiyetinin kararlaştırıldığını, buna binaen 02.06.2009 ila 01.07.2012 tarihleri arasında komisyon alınmadığını, ancak bu tarihten ve Fortisbank'ın davalı ile birleşmesinden sonra bildirimde bulunulmaksızın müvekkili aleyhine 87.227,76 TL komisyon bedeli tahsil edildiğini ileri sürerek bu miktarın 10.01.2013 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, taraflar arasında 30 gün bloke+ 0 komisyon olarak yürüyen çalışma biçiminin davacının şifai talebi ile 09.08.2012 tarihinden itibaren 25 gün bloke +0,5 komisyon olarak değiştirildiğini, bu değişikliğin ekstrelere komisyon kesintisi altında yansıtılarak davacının bilgisine sunulduğunu, davacının aradan geçen sürede itirazda bulunmadığını, tahsil edilen tutarın iddia edildiği gibi 87.227,76 TL değil 43.955,53 TL olduğunu, sözleşmede komisyon oranı ile ilgili kısmın boş bırakılmasının komisyon alınmayacağı anlamına gelmediğini, yine sözleşmede bankanın komisyon oranlarını değiştirme hakkının bulunduğunun belirtildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı banka tarafından sözleşmenin yapıldığı tarihten 09.08.2012 tarihine kadar 28 ile 29 gün arası bloke işlemi yapılarak 0 komisyon uygulandığı, ancak bu tarihten itibaren blokenin 25 güne düşürülerek %0,50 komisyon alınmaya başlandığı, davalının uygulamanın şifahi talep üzerine başlatıldığını savunduğu,

sözleşmenin yazılı olması sebebi ile uygulamasında yapılan değişikliklerin de yazılı olarak yapılmasının ve kanıtlanmasının gerektiği, 01.06.2009 tarihli üye iş yeri sözleşmesinin 8/d maddesinde, bankanın komisyon oranlarını veya komisyonsuz çalışılıyorsa bloke gün sayısını tek taraflı olarak değişen piyasa koşullarına göre arttırma ya da azaltmaya yetkili kılındığı, ancak anılan düzenlemenin komisyonsuz çalışılması halinde bankaya tek taraflı olarak komisyon isteme hakkını vermediği,

yapılan kesinti miktarının 44.187,42 TL olduğunun belirlendiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 44.187,42 TL'nin 14.01.2013 tarihinden itibaren hesaplanacak ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin isteğin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, üye işyeri sözleşmesi uyarınca P.O.S. cihazı kullanım komisyonu alınmasından kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Mahkemece, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmişse de, 6762 sayılı TTK'nın 22'inci maddesi uyarınca ticari işletmesi ile ilgili bir iş veya hizmet gören tacir münasip bir ücreti isteyebilir.

Taraflar arasında imzalanan üye işyeri protokolünün 13'üncü maddesinde tarafların "üye işyeri sözleşmelerine istinaden alınacak, faiz, ücret, komisyon ve temerrüt faizi oranlarını, değişen piyasa koşullarına göre artırmak, azaltmak, ödeme tarihlerini değiştirmek hakkının bankada olduğunu" kabul ettikleri düzenlenmiştir.

Protokoldeki bu madde, davalı bankaya komisyon oranlarını tek taraflı olarak istediği şekilde ve makul olmayan oranda değiştirme yetkisi vermez ise de davalı bankanın, davacı üye işyerine tahsis edip bağlamış olduğu P.O.S. cihazı aracılığı ile yapılan satış işlemlerinden dolayı, başta Bankalararası Kart Merkezi'ne ödenen takas komisyonu, P.O.S. cihazlarının menkul maliyeti ve diğer işletme giderleri ile birlikte masraf yaptığı da gözetildiğinde üye işyerinden makul oranda bir komisyon bedelini isteyebileceği tabiidir.

Bu itibarla bankacılık uygulamaları hususunda uzman bir bilirkişinin de içinde bulunduğu bilirkişi heyetinden, bankaların emsal sözleşmelerde aldıkları komisyon oranlarının getirtilip ortalamalarının alınması suretiyle bankanın aldığı komisyon oranının makul olup olmadığı yönünde rapor alınıp ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerikirken davalı bankanın komisyon isteme hakkının bulunmadığı gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.