Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2014/9227 K.2014/12692

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 4.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 10/04/2012 tarih ve 2008/83-2012/84 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı Mey İçki Sanayi Ltd. Şti. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkili ... İçki A.Ş'nin 16.2.2004 tarihinde kurulan, alkollü içki üretim ve satışı ile iştigal eden bir şirket olup, 27.2.2004 tarihinde Tekel'in özelleştirilen alkollü içki bölümünü satın alarak Tekel'e ait tüm alkollü içki markalarına sahip olduğunu, bu süreç içinde devralınan .... İçkiler San. ve Tic. A.Ş'nin ticari unvanının 7.10.2004 tarihinde değiştirilerek .. Alkollü İçkiler San. ve Tic.

A.Ş. olarak kaydedildiğini, müvekkillerinin Tekel'den devralınan markalarının yanında kendi yarattığı pek çok marka ile alkollü içki sektöründe en çok tanınan ve tüketilen markalar haline geldiğini, davalı M.. L... Şti.'nin, M.. L... ve ... İçki Sanayi Ltd. unvanlarını kullanabilmek için müvekkili ile aynı sınıf olan 33. sınıfta, ... İçki San.

Ltd. unvanını TPE nezdinde marka olarak tescil ettirmek üzere bir çok kez başvuruda bulunduğunu ancak, tüm taleplerinin TPE tarafından re'sen reddedildiğini, buna rağmen davalının kendi ticaret unvanını kasten müvekkilinin ticaret unvanına benzeterek müvekkilinin tanınmış ticaret unvanından yararlandığını ve haksız kazanç elde ettiğini, davalı M.. L...'nin, K.K.T.C'de tescilli olan M..

L... unvanını, K.T.T.C'de üreterek Türkiye'ye ihraç ettiği içkilerin üzerinde “...İçki Sanayi Ltd.” şeklinde kullanarak ve müvekkilinin votka markasını taklit ederek ürettiği votka ve cin şişesi etiketlerinde “K.K.T.C. 'de ... İçki Sanayi Ltd. 'de üretilip şişelenmiştir” ibaresini yazarak müvekkilinin ticaret unvanı ile iltibas yarattığını ve haksız kazanç elde ettiğini, “binboa vodka” markasının 2004/40146 numara ile müvekkili ....

Alkollü İçkiler A.Ş. adına tescili olduğunu, davalı şirket M.. L... tarafından kullanılan ve K.K.T.C .'de üretilerek şişelendiği belirtilen “838 GİN” ve “838 Vodka” markalı ürünlerin TPE'de tescilli olmadığı gibi, etikette kullanılan “838” yazısının şekil olarak tamamen müvekkilinin “binboa” logosuna benzetilerek ve iltibas yaratılarak kullanıldığını, davalı ... İçecek Ltd.

Şti'nin, marka ve ticari unvana tecavüz yoluyla üretilen bir ürünü Türkiye sınırları içinde ithal ettiğinden, diğer davalı işyerinde ise tecavüz teşkil eden “838 GİN” ve “838 Vodka” markalı ürünlerin satışı yapılırken ürünlerin üzerine ayrıca bilgisayar çıktısı ile “MEY 70 CL VOTKA 18.50” ifadesinin yazıldığını, bu şekilde müvekkilinin votka ürünlerinde indirime gittiği izlenimi Yaratılarak haksız rekabet yoluyla kazanç elde ettiğini, davalıların müvekkilinin uğradığı zarardan müteselsilen sorumlu olduklarını, eylemlerinin marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürerek, davalıların müvekkili ...

Alkollü İçkiler A.Ş. adına tescilli “binboa vodka” markasına ve müvekkillerinin ticari unvanına vaki tecavüzün giderilmesine ve haksız rekabetin men'ine, davalıların “838 GİN”, “838 Vodka” ,”...

İçki Sanayi Ltd” gibi müvekkili adına tescilli marka ile iltibas yaratacak nitelikteki markaların ve ticari unvanların kullanılmasının yasaklanmasına, marka hakkına tecavüz ile üretilen ürünlerle bunları üretmeye yarayan araç, cihaz vb. vasıtalara el konulmasına, imhasına, imhanın mümkün olmaması halinde ürün ve araçlardaki iltibas yaratan marka ve unvanların silinmesine, her türlü basılı evrak, tabela, tanıtma ve reklam vasıtalarının imhasına, imhanın mümkün olmaması halinde taklit markaların silinmesine,

hükmün ilanına ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkillerinin uğradığı fiili zarar ile yoksun kaldığı kar karşılığı her bir müvekkili için 10.000'er TL olmak üzere 20.000 TL maddi tazminatın ve müvekkillerinin uğradığı manevi zararlar için de 10.000'er TL olmak üzere 20.000 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş,

davacı vekili ıslah dilekçesi ile müvekkili Mey İçki A.Ş. için talep edilen 10.000 TL'lik maddi tazminat istemini 74.273,00 TL artırarak 84.273,62 TL'nin tahsilini talep etmiştir.

Davalı Abdülkadir Aktaş, davanın reddini istemiştir. Davalı ...İçki Sanayi Ltd. Şti. vekili, müvekkilinin 1974 yılında K.K.T.C'de kurulan alkollü ve alkolsüz bir çok içecek maddesinin üretimi ve satımı ile iştigal eden bir şirket olduğunu, müvekkilinin davacının marka hakkına tecavüzü ve haksız rekabetinin söz konusu olmadığını, müvekkili tarafından üretilen ve etiketlenen GİN ve VODKA ürünlerindeki logoların ve logo üzerinde yer alan figürlerin davacı tarafından üretilen ürünlere ait logolarla hiçbir ilgi ve alakasının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. Diğer davalı şirket, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı...Alkollü İçkiler Şirketi'nin, diğer markaların yanında 2004/40146, 2005/39797 no'lu “Binboa Vodka+ Şekil” markalarının da bulunduğu, bu markaların 33. sınıftaki votka veya benzeri alkollü içkiler emtiasını da içerdiği, davacı şirketin ayrıca 2004/31198 no'lu ''şekil + mey'' biçiminde marka tescilinin de olduğu ve bu markanın 33. sınıfta dahil olmak üzere 1. sınıftan 45. sınıfa kadar pek çok sınıftaki mal ve hizmetleri de içerdiği, bu markaların 2004 yılından beri tescilli olduğu,

davacı taraf delilleri ve fotoğraflarına göre, davalılarca, üretim, ithalat ve satışı yapılan cin ve viski şişeleri üzerinde bulunan ''838” rakamı, davacının 2004/40146 ve 2005/39797 no'lu markalarındaki gibi, sekiz rakamının üst kısmının üst yarısı kesik olduğu biçimde kullanıldığı, bu şekildeki kullanımın davacıların sahip oldukları marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet niteliğinde olduğu,

zira davalılarca üretim, ithalat ve satışı yapılan cin ve votka emtiası üzerinde hem ''M...'' ibaresini hem de sekiz rakamının üst bölümündeki dairenin yarısı kesik şekli gören ortalama dikkat ve algı düzeyine sahip tüketicinin, davalıların ürününü, davacılarca piyasaya çıkarılan bir ürün zannedeceği ve böylece davacıların ürettiğini sandığı cin ya da votka yerine, davalı tarafa ait ürünü satın alacağı, ayrıca ortalama tüketicinin, tarafların ticaret unvanları arasında da hataya düşeceği ve davalılardan ...

İçki Sanayi Limited Şirketi'ni davacı şirketler gurubunun bir parçası gibi algılayacağı gerekçesiyle, 556 sayılı KHK'nın 9, 61 ve 62. maddeleri ile TTK'nın 54, 56, 57, 58. maddeleri gereğince davalıların, davacıların

Marka hakkına ve ticaret unvanına tecavüz teşkil eden eylemlerinin durdurulmasına, giderilmesine, haksız rekabetin men'ine ve dava konusu davalı taraf ürünlerinin Türkiye sınırları içerisinde ticari amaçla bulunduruldukları yerlerden el konularak toplatılmasına ve üzerlerindeki tecavüze konu etiketler söküldükten sonra davalılara iadesine, ayrıca davalıların dava konusu votka ve cin emtiası üzerine, 838 VOTKA, 838 GİN ibareleri ile ...İÇKİ SANAYİ unvanını kullanmalarının yasaklanmasına,

bu şekildeki basılı evrak, tabela, tanıtım ve reklam malzemesinin toplatılarak imhasına, maddi tazminat talebi yönünden taleple bağlı kalınarak ve ıslah dilekçesi de dikkate alınarak, davacılardan ...İçki Sanayi ve Ticaret AŞ' nin maddi zararının 84.273,62 TL, diğer davacının maddi zararının ise 10.000 TL olduğu gerekçesiyle, bu miktar maddi zararın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, manevi tazminat isteminin ise, 556 sayılı KHK' nın 62. maddesi ile TTK' nın 58. maddesi gereğince ve BK' nın 49. maddesi göz önünde bulundurularak,

tarafların ekonomik ve sosyal konumları, ticari faaliyetlerinin boyutu, ihlal eyleminin gerçekleşme biçimi dikkate alınarak her bir davacı için 10.000 TL'den toplam 20.000 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline ve hükmün ilanına karar verilmiştir.

Kararı, davalı ... İçki San. Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir. 1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, men'i, ref'i ile maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkin olup, mahkemece yukarıda özetlendiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, görüşüne başvurulan bilirkişi heyetince taklit markalı ürünler nedeniyle 556 sayılı KHK'nın 66/1-c madde, fıkra ve bendi uyarınca lisans örneksemesi üzerinden yapılan değerlendirmede davacı tarafın 4 yıllık satışları dikkate alınarak, 2005 ve 2008 yılları itibariyle 4 yıllık lisans bedeli hesaplaması yapılmıştır.

Oysa, uyuşmazlık konusu ürünlerin 2008 yılında ele geçirilmiş olması ve önceki yıllarda da ihlalin varlığına ilişkin herhangi bir belirleme bulunmamasına rağmen lisans bedelinin 4 yıllık süre dikkate alınmak suretiyle belirlenmesi, tazminatın esasen gerçek zararın giderilmesine yönelik olduğu ilkesine aykırılık oluşturur.

Bu itibarla, lisans ücretinin belirlenmesinde 4 yıllık kullanım süresi dikkate alınarak 556 sayılı KHK'nın 66/1-c bendi uyarınca davanın kabulü doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.