Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2014/9856 K.2014/17276

Taraflar arasında görülen davada Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 27/02/2014 tarih ve 2011/191-2014/78 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili nezdinde Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalı dava dışı ... Yatırım İnş. Tur ve Tic.

A.Ş.'ne ait ahşap mobilya malzemesinin İstanbul/Türkiye- Salekhartd/Rusya nakliyesinin TCDD tarafından gerçekleştirildiğini, varış yerinde konteynırın kapakları açıldığında bir kısım malların konteynırda bulunmadığının ve çalınmış olduğunun tespit edildiğini, davalı alt/fiili taşıyıcı TCDD'nin tam ve sağlam teslim aldığı malları noksan teslim ettiğini, müvekkilinin zarar bedelini sigortalıya ödediğini, taşıma sözleşmesinin sigortalı ile davalı üst/akdi taşıyıcı ...

Nakliyat ve Dış Tic. Ltd. Şti. arasında aktedildiğini, yüklemenin davalı şirket tarafından gerçekleştirildiğini, her iki davalının müvekkiline karşı müteselsilen sorumlu olduklarını, zarar ödenmeyince davalılar hakkında takip başlatıldığını, her iki davalının da takibe haksız ve dayanaksız itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı T.. M.. vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, Rusya'ya kadar tüm ülkelerin vagonların mühürlerini kontrol ettiklerini, kopuk mühürle varış yerine kadar gidilemeyeceğini, yükleme ve boşaltma işlemlerinin müvekkilince yapılmadığını, navlun ücretinin sadece Halkalı-Kapıkule taşıması için alIndığını, daha sonra vagonların diğer ülkelerin demiryolu idarelerine teslim edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Nakliyat ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekili, dava konusu taşımadaki müvekkili rolünün ancak gönderen adına navlun ücretlerini demiryolu idaresine yatırma olduğunu, üst taşıyıcı, ilk ve son taşıyıcı gibi sıfatlarının bulunmadığını, COTİF ve SMGS hükümlerinin uygulanmasının gerektiğini, malın taşıyıcıya tesliminden sonra müvekkiline sorumluluk atfedilemeyeceğini, yüklemenin sigortalı tarafından yapıldığını, gönderici ve alıcının yani mühürlemeyi yapan ve mühürleri kopartanın davacının sigortalısı olduğunu, taleplerin zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre. COTIF-CİM 55/3 maddesi gereği davalı TCDD'nin ilk akdi taşıyıcı olan gönderici ve son taşıyıcı konumundaki alıcı olmadığı gibi zararın meydana geldiği demir yolu taşıyıcısı olarak da belirlenemediği, emtianın TCDD tarafından Halkalı-Kapıkule arası taşınmasının üstlenildiği ve navlunun bu taşıma için alındığı, bu sebeple TCDD'ye sorumluluk yüklenemeyeceği, ayrıca diğer davalı.... Nakliyat ve Dış Tic.

Ltd. Şti. ile sigortalı arasındaki sözleşme çerçevesinde akdi taşıyıcı olarak meydana gelen zarardan sorumlu olacağı düşünülebilecek ise de emtianın tesliminden itibaren yasal 7 günlük süre geçtikten sonra akdi taşıyıcıya başvurulduğu, dava dışı .... Yatırım İnş. Tur ve Tic. A.Ş.'nin talep hakkının bu nedenle düştüğü, halefiyet yoluyla açılmış davada da davacının akdi taşıyıcıdan bir talepte bulunamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. 1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, konteynır mühürlerinin Romanya'da yenilenmesi ve vagonların değiştirilmesi nedeniyle davalı TCDD'nin sorumlu olmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacının, davalı .... Nakliyat ve Dış Ticaret Ltd. Şti.'ne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince, anılan davalının üst (akdi) taşıyıcı olduğu dava dosyasının içeriğinden anlaşılmakta olup davalı ....Nakliyat ve Dış Ticaret Ltd. Şti. emtiayı varış yerinde teslim etme borcu altına girmiştir. Rusya'da malların eksik teslim edildiğine ilişkin gümrük memurlarınca 19.04.2010 tarihli tutanak tanzim edilmiştir.

Her ne kadar davacının veya onun sigortalısının, davalı taşıyana ziya veya hasarı süresinde ihbar etmediğine ilişkin mahkeme kabulü doğru ise de, bu durumda sadece ziya veya hasarın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur, ancak bu karinenin aksini ispat etmek hakkı mevcuttur. Diğer bir deyişle ziya veya hasarın anılan şekilde ihbar veya tespit edilmemiş olması sadece taşıyan lehine bir karine oluşturur ise de bu karinenin aksi ispat edilebilir.

Bu durum karşısında mahkemece dava konusu noksanlık hususunda yetkili merciler önünde 19.04.2010 tarihli tutanak ile yapılan ve aksi sabit oluncaya kadar geçerli kabul edilen tespitin, anılan karinenin aksini ispat hususunda yeterli olup olmadığının değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken, bu yönde bir değerlendirme yapılmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.