Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/11398 K.2016/6334

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 28.01.2015 tarih ve 2014/528-2015/61 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenm... ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra ...in gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; müvekkili ile davalının ... San. ve Ltd. Şti. de %50-%50 oranında ortak bulunduklarını, şirketi münferiden temsile yetkili müdürün davalı ortak olduğunu, davalının şirket ile ilgili yetkisini açıkça kötüye kullandığını, kendisine ve üçüncü k...ilere ait kredi ve kredi kredi kartı borçlarını şirket hesabından ödediğini, şirket defter ve kayıtlarını incelemelerine de engel olduğunu ileri sürerek, şirketi zarara uğratan davalının TTK 161-162 md uyarınca müdürlükten azli ile şirket ortaklığından çıkarılmasına ve şirkete verm... olduğu zararın tazminine karar verilmesini talep ve dava etm...tir.

Davalı vekili; müvekkili aleyhindeki iddiaların soyut ve gerçeğe aykırı olduğunu, şirket hesapları ile şahsi hesaplarını ayrı tuttuğunu, müvekkilinin şirketi zarara uğratmadığını halen şirketin müvekkiline borcu bulunduğunu savunarak davanın reddini istem...tir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirk...i raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar şirketin defter ve kayıtlarını sunmadığından ticari defterler üzerinde inceleme yapılamadığı, şirkete ait hesapların bulunduğu bankalardan hesap hareketlerinin istendiği, ... Bankası ... Şubesi'nden gelen yazı cevabında şirketin hesap özetlerinde davacının iddia ettiği ve dökümünü sunduğu davalı ödemelerine rastlanmadığı, ... Bankası ...Şubesi yazı cevabına göre de hesap özetinde tamamen şirketin peşin satışlarının ...lenm... olduğu, bu haliyle şirketin davalı tarafından zarara uğratıldığı iddiasının ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilm...tir.

Kararı, davacı vekili temyiz etm...tir.

Dava, şirketi zarara uğratan müdürün azli ve şirket ortaklığından çıkarılması istemine il...kindir.

Davacı taraf diğer delilleri yanında davalının ticari defterlerine de açıkça delil olarak dayanmış, mahkemece davalıya 2008-2011 yıllarına il...kin ticari defter ve kayıtları incelenerek bilirk...i raporu alınması yönünde ara karar verilm..., bilirk...i tarafından incelenmek üzere ticari defter ve kayıtları sorulduğunda şirket defterlerinin vergi dairesinde olduğu beyan edilm... olduğundan ticari defterler üzerinde inceleme yapılamamıştır.

Bunun üzerine mahkemece vergi dairesinden ticari defterlerin akıbeti sorulmuş, vergi dairesince şirketin ticari defterlerinin kendilerine ibraz edilmediği, bu nedenle de vergi suçu raporu tanzim edildiği bildirilm...tir. Mahkemece davacının delil olarak dayandığı şirketin ticari defterleri incelenmeksizin, mevcut delillerle davacının iddialarını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilm...tir.

İspat yükü kendisine ait olan tarafın, başka delillerle birlikte karşı tarafın ticari defterlerine de dayandığı, eş söyley...le, sadece karşı tarafın defterlerine dayanmadığı durumlarda; karşı tarafın kendi defterlerini mahkemeye ibraz etmesi ya da bundan kaçınmasına bağlanması gereken hukuksal sonuçlar, HMK'nın 219'ncu ve ardından gelen maddelerde düzenlenm...tir. HMK'nın 220. (HUMK'nın 330, 331.

332.) maddesi uyarınca, ibrazı istenen belgenin (ticari defterlerin), ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir.

Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir.

Bu bağlamda, somut olay bakımından; tarafların ortak olduğu davadışı şirketin yetkili müdürü davalı olup, şirketin ticari defter ve kayıtlarından bu sıfatı gereği davalı sorumludur. Davalı, mahkemenin talebi üzerine kendi sorumluluğu altında bulunan defterleri ibraz etmek zorundadır. Her ne kadar defterlerin vergi dairesinde olduğu için ibraz edilemediği beyan edilm... ise de, söz konusu belgelerin vergi dairesinde de olmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda, şirket yetkilisi davalıya ticari defterlerin ibrazı için kesin süre verilerek sonrasında 6100 sayılı HMK'nın yukarıda açıklanan 219. vd. maddeleri uyarınca değerlendirme yapılması gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın davacı yararına bozulması gerekm...tir.