Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/11878 K.2016/9046

Taraflar arasında görülen davada ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen .../06/2015 tarih ve 2014/602-2015/525 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili ile dava dışı ... ......

A.Ş. arasında nakliye sigorta sözleşmesi akdedildiğini ve akdedilen bu sigorta sözleşmesinin sigorta poliçesine bağlandığını, sigortalı firma tarafından .......’da mukim bir firmadan 01/08/2013 tarihli fatura kapsamında kapak ve ambalaj emtiası satın alındığını, emtianın .... ....- .../Türkiye arası karayolu ile taşıma işinin davalı tarafından taahhüt edildiğini, ... kap( ....364,00 Kg.) olarak ambalajlanan sigortalı emtianın davalı tarafından yükleme yerinden hasarsız olarak teslim alındığını, aracın 29/08/2013 tarihinde ...’da davalı antreposuna ulaşmış ise de,

emtianın antrepoya tahliyesi esnasında yapılan kontrollerde hasarlı olduğunun tespit edildiğini ve 05/09/2013 tarihli teslim tesellüm tutanağına davalı temsilcisi tarafından ürünlerin ambalaj hasarlı olarak teslim alındığına dair not düşüldüğünü, hasarın müvekkiline ihbarını takiben yaptırılan ekspertiz incelemesi neticesinde hasar bedelinin sigortalısına ödeyen müvekkilinin sigortalının haklarına halef olduğunu ileri sürerek, ....045,00 TL’nin 05/09/2013 tarihinden itibaren en yüksek oranda ticari avans faiziyle davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, gerçek zararın belli olmadığını, emtialar üzerinde zarar meydana gelmediğini sadece ambalaj hasarı bulunduğunu, hasar bulunsa dahi müvekkilinin sebep olduğunun ispatlanamadığını, kaldı ki müvekkilinin sınırlı sorumluluğunun söz konusu olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava dışı sigortalıya ait kapakların koliler içerisinde taşınması sırasında kolilerin dış taraftan hasar gördüğü ancak, kapakların kendilerinde bir hasar bulunmadığı, kolilerin dışarıdan hasar görmesi ve kenarlardan açılmalar olmasından kaynaklı hijyen koşullarını kaybetmesi nedeniyle kapakların kullanılamayacak olmasından ileri gelen bir zararın söz konusu olduğu, davalıya taşınan emtianın bu niteliği hususunda bir bilgi ve talimat verilmediğinin anlaşıldığı, bu niteliği bildirilmediğinden ve emtianın paketlendiği koliler üzerinde de bu niteliğe ilişkin dikkat çeken bir işaret veya yazı bulunmadığından

taşıyıcının bunu fark etmesi ve ona göre itina göstermesinin söz konusu olmadığı, neticede parsiyel bir yük taşınması olup, parsiyel ve grupaj yüklerde, taşıyıcıya özel talimat verilmediği ve eşyanın niteliği bildirilmediği sürece, taşıyıcının taşıma sırasında meydana gelen ambalaj kirlenmesi,

ambalajın açılması gibi eşyaya doğrudan tesir etmeyen ezilme, bükülme, açılmalardan sorumlu tutulamayacağı, ....’nin .../...-b m. gereğince ambalajlanmadıkları veya kötü ambalajlandıkları zaman özellikleri gereği fire veren veya hasara uğrayan malların ambalajlanmaması veya hatalı ambalajlanması durumunda taşımacının sorumlu tutulamayacağı, bu konuda istek sahibinin açık bir talimatının bulunması veya eşyanın ambalajlanma şeklinden bunun anlaşılması gerektiği, dava konusu olayda bu husus da yerine getirilmediğinden istek sahibinin hatasının söz konusu olduğu,

....’nin .../... m. gereğince de hasarın istek sahibinin hatası veya ihmalinden meydana gelmesi durumunda, taşıyıcı sorumlu olmayacağından davalının bir kusuru bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. ...- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. ...- Dava, nakliyat sigorta poliçesine dayalı hasar bedelinin rücuen tazmini istemine ilişkin olup, mahkemece davanın reddine karar verilmiştir. Davacı nezdinde sigortalı emtianın davalı tarafından ......./Türkiye arası taşınması sırasında hasarlandığı, bu taşımanın .... hükümlerine tabi olduğu hususları uyuşmazlık konusu değildir.

.... hükümlerine tabi olan taşımalarda, taşıyıcının taşıdığı malları alıcısına tam ve sağlam olarak teslim etmek zorunluluğu mevcut olup, meydana gelen eksilmeler ve hasarlardan sorumluluğu esastır.

Ancak, anılan Konvansiyonun .../...-b maddesinde, ''ambalajlanmadıkları veya kötü ambalajlandıkları zaman özellikleri gereği fire veren veya hasara uğrayan malların ambalajlanmaması ve hatalı ambalajlanmış olması'' özel risk durumu olarak kabul edilmiş, hasar veya kaybın anılan nedenlerden kaynaklanması halinde taşıyıcının sorumlu olmayacağı belirtilmiş ise de, mahkemece yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunda karton koliler ile ambalajlanmış emtianın taşınmasına elverişli kolilendiği,

bu türden emtianın ambalajlama şekli bakımından teamüllere uygun olduğu ifade edildiği gibi, .... senedine taşıyıcı tarafından yükün ambalajının yetersiz olduğuna ve bu nedenle taşıma sırasında hasara uğrayabileceğine dair bir çekince de konulmadığından taşıyıcının sorumluluğunu ortadan kaldıran bir sebep olarak kabul edilen bu durum somut olayda gerçekleşmemiştir.

Konvansiyonun .../...-d maddesinde ''özellikle kırılma, paslanma, çürüme, kuruma, normal fire veya güve ve haşerat gibi sebeplerden dolayı nitelikleri gereği kısmen veya tamamen kayıp veya hasar tehlikesinin fazla olduğu malların taşınması'' da özel risk durumlarından kabul edilmiştir.

Bilirkişi raporunda ''taşınan eşyanın doğal niteliğinden kaynaklı zarar oluştuğu, gerçekte malın değerini yitirmesi ve zayi mertebesinde sadece sovtaj değeri ile hasarlı sayılmasının sebebinin eşyanın doğal niteliği gereği hijyen koşullarını yitirmesi olduğu, parsiyel ve grupaj yüklerde taşıyıcıya özel talimat verilmediği ve eşyanın niteliği bildirilmediği sürece, taşıyıcının taşıma sürecinde meydana gelen ambalaj kirlenmesi,

eşyaya doğrudan tesir etmeyen ezilme ve bükülmelerden sorumlu tutulamayacağı'' görüşüne yer verilmiş ise de, sözleşmede istiflemenin davalı taşıyıcıya ait olduğu dava konusu taşımada, ekspertiz raporunda hasarın araç içi istif uygunsuzluğu ve bağlama yetersizliğine bağlı olarak emtianın araç içinde devrilmesi sonucu meydana geldiğinin tespit edildiği ayrıca, taşıma senedinde malın niteliğinin belirtilmediği, emtianın niteliği gereği steril ve hijyen şartlarına uygunluk bakımından koliler üzerinde gerekli işaretlemelerin de bulunmadığı açıklanmıştır.

Yukarıda da açıklandığı üzere, .... Konvansiyonu kapsamında yapılan taşımalarda, taşıyıcının, malın sağlam ve tam olarak teslimi zorunluluğu çerçevesinde taşımaya uygunluğu noktasında nezaret görevi mevcuttur. Bu itibarla, dava konusu taşımada istifleme davalı taşıyıcının sorumluluğunda olup, ekspertiz raporunda, hasarın istif uygunsuzluğu ve bağlama yetersizliği nedeniyle meydana geldiğinin belirtilmesi, taşıma senedinde eşyanın niteliği hususunda bir açıklama olmaması,

kolilerin üzerinde gerekli işaretlemeler bulunmaması ve davalı taşıyıcının yüklemeye nezaret etme ve özen görevinin yanında sözleşme uyarınca, yüklenen malları istifleme görevinin de bulunduğu da nazara alınarak davalı taşıyıcının hasarın meydana gelmesindeki müterafik kusurunun, bu konuda uzman bilirkişi kurulundan alınacak denetime elverişli rapor ile belirlenmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.