Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/12404 K.2017/252

Taraflar arasında görülen davada ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 25/06/2015 tarih ve 2014/1290-2015/514 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; davalının "..." adı ve markası ile Türkiye pazarında saatçilik alanında faaliyet gösteren bir firma olduğunu, ancak davalı şirketin dünyaca tanınmış müvekkili şirkete ait tasarım ve ürünleri taklit etmekte ve müvekkilinin markasal faaliyetleri ile ön plana çıkardığı ürünlerin benzerlerini pazarlayarak haksız rekabet yaratmakta olduğunu, bu nedenle dava açma zorunluluğu doğduğunu, davalının açıkça kötüniyetli olduğunu, müvekkilinin "..." tasarımlarının taklit edildiği tespit edilen saatlerin dosya kapsamına sunulduğunu, söz konusu ürünlerin tüketici nezdinde karışıklık ve iltibasa yol açtığını,

bu yönüyle haksız rekabet yarattığını ileri sürerek müvekkili ile davalı ürünlerinin karışıklık-iltibas yaratacak derecede benzer olduklarının ve haksız rekabet yaratan davalı ürünleri ile adetlerinin tespitini, haksız rekabetin tespiti ve men'ini, müvekkilinin uğradığı maddi zararın tespit edilerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 1.000,00 TL'nin davalıdan tahsilini, müvekkilinin uğradığı manevi zarara ilişkin olarak 10.000,00 TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiş;

dosyaya sunduğu 13/12/2012 havale tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat taleplerinin 4.000,00 TL artırılarak 5.000,00 TL olarak dava tarihinden itibaren ticari faize hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davacının sessiz kalma suretiyle hak kaybına uğradığını, bahse konu bu görsellerin saat tasarımı olmaları dışında piyasada yüzlerce yer alan emsalleri/benzerleri karşısında birbirlerinden farklı olarak algılanacaklarının muhakkak olduğunu, söz konusu saat ürününün doğası gereği bir takım unsurlarının veya şekil ve kalıpların kullanılmasının zorunlu olduğunu, bu tarz ürünlerde yapılan küçük bir değişikliğin dahi tasarımları/ürünleri farklı görmeye sağlıyacağını, bu açılardan da kıyaslanan görsellerin farklı olduklarının ortada olduğunu, tescilli de olsa bir hakkın korumasının sınırsız süreli olamayacağının açık olduğunu savunarak haksız ve yersiz olarak açılan davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, Dairemizin bozma ilamına uyularak, davacı tarafından endüstriyel tasarım tescil belgesi ile korunan 7 adet tasarım dışında kalan "Resim 2"de yer alan davalı saat tasarımı ile "Resim 5"de yer alan davacının tasarımlarının karşılaştırılması neticesinde bu saatlerin model/tip olarak veya ürün kimlikleri yönünden bazı ortak noktalar taşımakla birlikte hitap ettiği ortalama düzeydeki kullanıcıların algısında veya orta düzeydeki dikkate sahip tüketicisinin nezdinde iltibasa yol açacak benzerlik taşıdıkları ve bu yolla da TTK 56 ve devamı maddeleri uyarınca haksız rekabete yol açtığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne;

haksız rekabetin tespitine, davalının haksız rekabetinin menine, davalının iltibasa yönelik kullanımının önlenmesine, davacı markasının tanınmışlığı, modellerinin türü, iltibas durumu tarafların ekonomik durumları, paranın satın alma gücü değerlendirilerek BK m. 50’ye göre talep edilen 5.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihi itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 3.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. 1-Dava, tescilsiz tasarıma vaki tecavüz nedeniyle haksız rekabete dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyulduktan sonra alınan bilirkişi raporunda resim 2 ve resim 5'te yer alan tasarımların ürün kimlikleri itibariyle yeterince farklılık gösterdiği, aynı ekran içine yerleştirilen kronometrelerin farklı konumlanarak önemli algısal fark yarattığı, beyaz ve gri kadran özelliği, farklı kimlikteki kadranlarıyla ortalama tüketici nezdinde açıkça ayırt edici oldukları, iltibas ve bu yolla haksız rekabete kaynaklık eden biçimsel semboller ve genel görünümde karışıklığa yol açabilecek başka görsel değerler taşımadıklarının açıkça belli olduğu;

birebir benzer klipsli metal zincirle saat gövdesine aynı bağlantı ve biçim detayı ile bağlanılarak üretilmiş olmalarının bu saatlerin piyasaya arz olunmuş anonim veya standart metal kayışlarla farklı görünümdeki saatlerde kullanılamayacağı ve bu yönden kaynaklanan benzerliğin tecavüz anlamına gelmeyeceği belirtilmiş,

sonuç olarak ise bu saatlerin model/tip olarak veya ürün kimlikleri yönünden bazı ortak noktalar taşımakla birlikte hitap ettiği ortalama düzeydeki kullanıcılarının algısında veya orta düzeydeki dikkate sahip tüketicisinin nezdinde benzerlik veya iltibasa yol açıcı benzerlik ve bu yolla da haksız rekabete yol açıcı unsurlar taşıdıklarının açıkça belli olduğu şeklinde açıklama yapılmıştır.

Bu durumda raporun gerekçe ile sonuç bölümlerindeki çelişkiye rağmen mahkemece raporun sadece sonuç kısmı gözetilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bu bakımdan, mahkemece uyulan bozma ilamında belirtilen hususlar doğrultusunda haksız rekabet koşullarının oluşup oluşmadığı ayrıca değerlendirilerek; gerekirse yeni bir heyetten açık, denetime elverişli ve çelişki içermeyen yeni bir rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle karar verilmesi doğru olmamış, hükmün davalı yararına bozulması gerekmiştir. 2- Bozma sebep ve şekline göre, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.