Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/12971 K.2017/240

Taraflar arasında görülen davada ... 17. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 25/06/2015 tarih ve 2014/1074-2015/289 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 10/01/2017 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı vekili ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, dava dışı ... Demir Çelik San.

A.Ş’nin ... ...’dan ... ...’ye ihraç edilen çelik emtiasını geniş teminat (all risks) bakımından sigortaladığını, sigortalı emtianın .... ... gemisine 30/10/2010 tarihinde hasardan ari olarak yüklenip yüklemeye ilişkin olarak gemi kaptanı tarafından konişmento düzenlendiğini, 19/11/2010 tarihinde tahliye limanındaki tahliye esnasında sigortalı emtianın deniz suyu ile ıslanarak paslandığını sigortalı tarafından durum hemen donatana ihbar edildiğini ardından da gemi kaptanı, ... kulüp temsilcileri huzurunda eksperler tarafından tespit yapıldığını, zararın deniz suyu nedeniyle meydana geldiğinin tespit edildiğini,

zararın 55.000 Sterlin tutarında olduğunu ve müvekkilince dava dışı sigortalıya ödendiğini, bu nedenle müvekkilinin eTK m. 1301 uyarınca halef sıfatını kazandığını, halef sıfatı ile davalıya karşı ...

1. İcra Müdürlüğü’nün 2011/18166, 2011/18167, 2011/18168 ve 2011/18169 sayılı dosyalarından icra takibi başlatıldığını ancak davalının takiplere itiraz ettiğini, itirazların haksız olduğunu, ayrıca dava konusu alacağın müvekkiline eTK m. 1235/7 uyarınca gemi alacaklısı hakkı verdiğini beyanla itirazın iptalini ve müvekkili lehine %40’tan az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, tahkim itirazında bulunarak uyuşmazlığın ...’da tahkimde görülmesi gerektiğini, yetki itirazında bulunarak müvekkilinin ...’da mukim olması nedeniyle .../... Mahkemelerinin yetkili olduğunu, eTK m. 1067 uyarınca davacının 1 yıl içinde dava açmadığından bahisle zamanaşımı itirazını ileri sürdüğünü, uyuşmazlıkta yabancılık unsuru olmakla uyuşmazlığa ... Hukuku uygulanması gerektiğini, davacının aktif husumet

ehliyetinin olmadığını, konişmentoda emtianın miktarının, durumunun, kalitesinin vs hususların bilinmediğine dair şerhin bulunması nedeniyle donatanın sorumluluğuna gidilemeyeceğini, geminin eTK m. 817 uyarınca denize, yola ve yüke elverişli olduğunu,

bu nedenle sefer sırasında yükte hasar meydana geldiği iddiası karşısında yolculuğun başında ve devamında geminin tekne ya da makinesinde herhangi bir elverişsizlik mevcut değilse zarar ya kaptanın ve/veya gemi adamlarının geminin sevk ve başkaca teknik idaresine ait hareketin neticesi olarak ya da eTK m. 1063 ile yedi bent halinde sayılan denizciliğin tipik bazı zarar verici olaylarından meydana gelebildiğini, bu durumlarda donatanın sorumluluğuna gidilemeyeceğini, müvekkilinin kusuru olmadığını, yükteki hasarın varlığı kabul edilse bile bunun yük ilgililerinin kusur ve/veya ihmallerinden kaynaklandığının kabulünün gerektiğini,

sefer sırasında havanın kötü olduğunu, davacı tarafından eTK m. 1066 uyarınca usulüne uygun ve süresi içinde bildirim ile eTK m. 1065 uyarınca muayene yapılmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkilinin sorumlu olması halinde eTK m. 1114 uyarınca sorumluluğunun parça başı sorumluluk kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davaya konu taşımanın yabancılık unsuru taşıdığı, özel hukuka ait olan ve yabancılık unsuru barındıran uyuşmazlığı MÖHUK m.1 uyarınca Milletler arası Özel Hukukun uygulanması gerektiği, MÖHUK'un milletler arası yetkiye ilişkin genel kuralı olan m. 40 uyarınca Türk Mahkemelerinin milletler arası yetkisini iç hukukun yer itibariyle yetki kuralları tayin ettiği, e-TTK m. 119 uyarınca yabancı tacirler adına acentelik yapanların aracılıkta bulunduğu veya yaptığı sözleşmelerden doğan davaların acentelere karşı açılması mümkün olduğu konşimentonun kaptan namına ...

Denizcilik ve Tic. Ltd Şti tarafından imza ve kaşe edildiği, acente olarak gösterilen ...

Denizcilik davalının acentesi olduğundan davalı vekilinin TTK 119 madde uyarınca yetki itirazının reddine, dava konusu konşimentoda taşıyanın gösterilmediği, 6762 Sayılı TTK 1099'a göre konşimentoda taşıyanın adı bulunmadığından donatanın aynı zamanda taşıyan sayıldığı donatan ile gönderilenin alacağını temlik alan yükletene ödemeyi gerçekleştiren sigortacı arasındaki ilişkinin çarter partiye göre değil konşimentoya göre tayin olunması gerektiği çarter parti veya fixture recap şartları çarter üstlenen ve çarterer arasında geçerli olacağı,

tahkim şartının da çarteri üstelen ile çarterer arasında geçerli olduğundan gönderilenin çarter partideki tahkim klozuna tabi olması beklenemeyeceği gerekçesi ile tahkim itirazının reddine, davaya konu taşımanın 30/10/2010 tarihinde gerçekleştirildiği ve icra takiplerinin 1 yıllık süre içerisinde açıldığı, davacı ... şirketi tarafından sigortalısına emtia bedellerinin ödenmesi nedeniyle aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, davalının ise davaya konu taşımayı gerçekleştiren geminin donatanı ve taşıyanı olduğundan dava konusu navlun ücreti taşıyana peşin olarak ödendiğinden davalının husumet ehliyetinin bulunduğu,

geminin sefer yaptığı bölge ve mevsimin dikkate alındığında kasım ayında Türkiye'den ...'ye yapılacak seferde Akdeniz'de veya ... ve ...'nın batı kısmında okyanusa çıkıldığından kötü havaya maruz kalınacağı ihtimalinin çok yüksek olduğu, bu nedenle ambar kapaklarının ramneck (Ziftli Yapışkanlı bant) ile kapatılması gerekeceği, çartererde ramneck yapılmasının talep edildiği ancak donatan tarafından ambarlara ramneck uygulanmadığı ve davalı tarafından sözleşmenin ihlal edildiği gerekçesi ile davanın kabulü ile muhtelif icra dosyalarına vaki itirazların iptaline, ...

(İMO No: 9363508) üzerine toplam asıl alacak bedeli olan 55.000 İngiliz Sterlini ile sınırlı olmak kaydıyla eTTK 1235/7 ve 1361 maddesi gereği kanuni rehin hakkı tesisine karar verilmiştir.

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir. (1) Dava, deniz taşımasından kaynaklanan zarara yönelik rücuen alacağının tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

TTK 1110. maddesi hükmüne göre taşıyan ile gönderilen arasındaki hukuki ilişkide konşimento, taşıyan ile taşıtan arasındaki hukuki ilişkide ise navlun sözleşmesi hükümleri bağlayıcı olup, konşimentoda "çarter parti ile birlikte kullanılacağı" (To be used with charter parties.) kaydı ile "navlun 25/10/2010 tarihli çarter sözleşmesi uyarınca ödenecektir" kaydının yer aldığı,

dosyaya sunulmuş olan konşimento formunun arka yüzünde yer alan taşıma şartlarının 1.maddesinde ''önyüzde tarihi belirtilmiş olan çarter partinin tüm hüküm ve şartları, hak ve istisnaları, tabi olunan hukuk ve tahkim klozu da dahil olmak üzere bu suretle geçerli kılınmıştır'' şeklinde belirtildiği, taşıma sözleşmesinin 42. maddesinde tahkim şartının kararlaştırıldığı gözetilerek, davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile tahkim itirazının reddi doğru olmamış, hükmün temyiz eden davalı yararına bozulması gerekmiştir.

(2) Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.