Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/13064 K.2017/1157

Taraflar arasında görülen davada 06/02/2015 tarih ve 2013/662-2015/39 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı tarafından müvekkili aleyhine faturaya dayalı icra takibi başlatıldığını ancak, müvekkilinin faturada belirtilen işlerle bir ilgisinin ve bu yönde bir talebinin bulunmadığını, süresi içerisinde itiraz edemedikleri için takibin kesinleştiğini ileri sürerek, müvekkilinin takip konusu faturadan kaynaklı borcunun bulunmadığının tespiti ile davalı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin davacı tarafa takip konusu faturadaki işi yaptığını, davacıya ihtar gönderilmesine rağmen ödeme yapılmaması nedeniyle takip başlatıldığını, davacının müvekkiline borçlu olduğunu savunarak, davanın reddi ile davacı aleyhine %20 tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki uyuşmazlığın hastane yapım işinden kaynaklandığı, davalı tarafça tanzim edilen faturanın takibe konulduğu, yapılan işlerin eksiksiz olarak tamamlandığından bahisle bedelin talep edildiği, 4737 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda belirtilen doğrudan temin usulünün parasal sınırının üzerinde bir fatura düzenlendiği ve bu haliyle borçlu kurumun doğrudan temin usulü için yetki aşımı yaptığı ancak, ispat yükü üzerinde olan alacaklı tarafın işi kendisinin yaptığına ve teklifinin kurum tarafından onaylandığına ilişkin kesin bir delil ibraz edemediği gerekçesiyle, davanın kabulü ile davacının davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine ve takibe konu alacağın %20'sinin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

./..

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, davalı yüklenici tarafından yapıldığı iddia olunan iş bedelinin davacı idare tarafından ödenmemesi nedeniyle girişilen icra takibine dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.

, tarafından inşa edilen yeni binaya taşıma (demontaj-montaj ve kalibrasyon dahil) ve hizmete hazır hale getirilmesi işinin, açık ihale usulü ile davalı şirkete verildiği, davalının 2010 yılında taşıma işini tamamladığı konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Davalı, taşıma işlemi sırasında ve sonrasında yüklenici tarafından yapılmayan bir kısım işlerin, düzenlenen lüzum müzekkeresine istinaden ve talep üzerine gerek kendisi ve gerekse taşeronları marifetiyle yapılarak teslim edilmesine, taşeronların hak edişlerinin ödenmesine rağmen yaptığı iş bedelinin ödenmediği iddiasıyla Kahta İcra Müdürlüğünün 013/618 sayılı dosyasında davacı aleyhinde 19.03.2013 günlü 259.913,13 TL tutarlı faturaya istinaden icra takibi yapmış, takibin itiraz edilmeksizin kesinleşmesi üzerine davacı kurum tarafından eldeki menfi tespit davası açılmıştır.

İçeriği, mümzileri Hastahane tarafından da doğrulanan Lüzum müzekkeresine konu işlerin yapıldığı, bu işlerin tamamlanması suretiyle Hastahanenin faaliyete geçirildiği konusunda taraflar hemfikir olup, davalı şirket bu işlerin kendisi ve taşeronu olan kişi ve şirketler tarafından yapıldığını iddia etmekte, davacı kurum ise iddia olunan işlerin dava dışı kişi ve şirketler tarafından yapıldığını, bedelinin de ilgililere ödendiğini beyan etmektedir.

Menfi tespit davasında ispat külfeti kural olarak davalı alacaklıya ait olmakla birlikte, somut uyuşmazlık yönünden davacının iddia olunan işlerin 3. kişi ve şirketler tarafından yapıldığını, bedellerinin de bu kişilere ödendiğini beyan etmesi karşısında ispat külfeti yer değiştirmiştir.

Bu durumda davacının, lüzum müzekkeresine konu işlerin 3. kişiler tarafından yapıldığını ve bedelinin de 3. kişilere ödendiğini ispat etmesi gerekmektedir.

Davacının iddiasının ispatı zımmında mahallinde keşif yapılarak, lüzum müzekkeresine konu işlerin yerinde tespiti ile, davacının bu işlerin yapılması ile ilgili 3. kişilerle arasında düzenlenen tüm belge, faturalar vs.nin de uygulanması suretiyle, yapım tarihi itibariyle tüm iş bedeli ile, 3. kişilerce yapılan iş bedelinin ayrı ayrı tespiti, yapılan işler nedeniyle kimlere ne miktarlarda ödeme yapıldığının belirlenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken ispat külfetinin davalıda olduğu, alacağın ispat edilemediği gerekçesiyle yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.