Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/14510 K.2016/3624

Taraflar arasında görülen davada ... ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 24.03.2015 tarih ve 2014/134-2015/90 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalıların ... İnşaat A.Ş'nin ortakları ve yöneticileri olduğunu, davalıların söz konusu şirketin iflas ettiğini beyan ederek müvekkiline olan borçlarına karşılık şirketin iflastan kurtulması halinde ödenmek üzere 115.000,00 TL bedelli adi senet verdiklerini, protokole göre taahhüt edenin borcunu ödemesinin ...

İnşaat A.Ş. firmasının iflas masasından kurtulup iş yaparak faaliyetine devam etmesi şartına bağlandığını, icra takibinin başlama tarihi olan 09/06/2010 tarihi itibariyle ...

İnşaat A.Ş.'nin faaliyetini sürdürdüğünü, şirketin iflasının önlendiğini, bu nedenle borcun muaccel hale geldiğini ileri sürerek, müvekkilinin davalılardan 3. İcra Müdürlüğünün 2010/2258 esas sayılı dosyasında 115.000,00 TL alacaklı olduğunun ve alacağın 09/06/2010 tarihi itibariyle muaccel olduğunun tespitini ve davalılara ödettirilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, açılan davanın haksız olduğunu, icra takibi ve dava tarihi itibariyle ... A.Ş. yönünden iflasın ertelenmesi davası sürecinin devam ettiğini, söz konusu şirketin protokol tarihinden sonra hiç bir iş almadığını ve hiç bir iş yapmadığını, iş yapma şartının gerçekleşmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, Dairemizin 03.02.2014 tarihli bozma ilamına uyularak, taraflar arasında imzalanan 13/10/2008 tarihli protokolde 115.000,00 TL'lik bononun ödenmesinin ... İnşaat A.Ş.'nin iflastan kurtulup iş yapması şartına bağlandığı, davacının iflastan kurtulma şartının gerçekleştiği ancak iş yaparak faliyetine devam şartının, dava dışı şirketin gelir elde etmemesi nedeniyle gerçekleşmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

KARŞIOY

1- Dava, üçüncü kişinin edimini taahhüt sözleşmesinden doğan borcun tahsili istemine ilişkindir.

2- Davacının dava dışı ... A.Ş.’den olan 343.000 TL alacağının, davalı şirket ortaklarınca ödenmesi amacıyla 13.10.2008 tarihinde Protokol imzalanmıştır. Söz konusu Protokol uyarınca, ... A.Ş.’yi borcundan ibra etme karşılığında, şirket ortakları ... ... ve ... ..., bu dosya davacısı alacaklı şirkete 115.000 TL bedelli bono vermiş olup, ... A.Ş.’nin iflastan kurtulup iş yaparak faaliyetine devam etmesi halinde bu bono bedeli borçlu şahıslarca ödenecektir.

3- Davacı şirket, söz konusu 115.000 TL Bono’yu ... 3.İcra Müdürlüğünde takibe koymuş, davalı borçluların senet vasfına itirazı üzerine takip durdurulmuştur. ... 2.İcra Hukuk Mahkemesinde açılan itirazın kaldırılması davası sonunda, Bono’nun şarta bağlı olması ve şartın gerçekleştiği ispat edilmeden takibe konulması nedeniyle davanın reddine ve davalı borçlular lehine %40 İİT’na karar verilmiş, karar Yargıtay’ca onanarak kesinleşmiştir.

4- Davacı, Bono’ya konu Protokol şartlarının gerçekleştiği iddiasıyla eldeki alacak davasını ikame etmiştir.

5- Mahkemece yapılan yargılama sonunda 2011/102-2013/210 sayılı kararla, bononun ödenmesinin, ... Şirketinin iflastan kurtulup iş yapması şartına bağlandığı ve bu şartın gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, davacının temyizi üzerine karar Dairemizce “davacı, davalı şirketin faaliyette bulunduğuna ilişkin tanık göstermiş ve dinlenen tanıklar da dava dışı şirketin faaliyetinin bulunduğunu, hatta TOKİ’den iş aldığını bildirmişlerdir.

HMK 312.maddesi gereğince hakim uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında taraflara açıklama yaptırabilir, soru sorabilirler. Mahkemece davacının talepde bulunduğu da gözetilerek TOKİ’den bu konuda bilgi alınmak suretiyle oluşacak sonuç çerçevesinde karar vermek gerekirken …” gerekçesiyle bozulmuş, yerel mahkemece de bozmaya uyulmasına karar verilmiştir.

6- Bozmadan sonra yapılan yargılama sırasında TOKİ’den gelen cevabi yazıda, dava dışı ... A.Ş.’nin Eksik İşler Tamamlama Komisyonu uhdesinde devam eden bir çalışmasının bulunduğu, yazının gönderildiği 11.07.2014 tarihi itibariyle ... A.Ş.’nin Kurumdan her hangi bir alacağının bulunmadığı bildirilmiştir. Bununla birlikte gelen yazıda, taraflar arasındaki 13.10.2008 tarihli Protokol ile 11.07.2014 tarihli yazı cevabı arasındaki sürede her hangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı bildirilmediği gibi, mahkemece de bu husus aydınlatılmamıştır. Bozma ilamına uyulmasına rağmen bu hususun tam aydınlatılmaması, kararın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğunu göstermektedir.

7- Dava dışı ... A.Ş.’nin iflastan kurtulup kurtulmadığı hususuna gelince, Davacı ... A.Ş.’nin ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde, alacaklıları olan 36 gerçek/tüzel kişi aleyhine, şirketin borca batık olduğu iddiasıyla 03.05.2010 tarihinde açtığı davada, mahkemece 29.12.2010 tarihli kararla, protokol yapmayan alacaklıların protokol yapan alacaklılardan (davacı şirket gibi) daha avantajlı olduğunun tespit edildiği, Şirketin aktiflerinin, pasiflerinden 978.961,57 TL daha fazla olduğu, şirketin borca batıklıktan çıktığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

8- Bozmadan sonra alınan bilirkişi raporunda, dava dışı ... A.Ş.’nin ticari kayıtları üzerinde yapılan incelemede, şirketin 14.10.2008 – 19.01.2010 tarihleri arasında ticari faaliyetlerine devam ettiği ve gelir elde ettiği tespit edilmiştir.

9- Sonuç itibariyle, davacı alacaklı gibi birçok kişinin alacağının 2/3’ünden feragat etmesi nedeniyle dava dışı ...

A.Ş’nin iflastan kurtulduğu ve protokolden sonra da faaliyetine devam ederek gelir elde ettiği halde, şirket ortakları olan davalıların alacağın 1/3’ü oranındaki 115.000 TL Bono bedelini ödeme borçlarının tahakkuk ettiği, davacı şirket gibi alacaklılar sayesinde dava dışı şirketin iflastan kurtulduğu, bu defa şirket sahipleri olan davalıların, şirket borcunun 1/3’ü olan meblağı da ödememe çabası içine girdikleri, iflastan kurtulmanın ...

ATM’de 2010 yılında açılan ve retle sonuçlanan iflas erteleme davası olmadığı, ... A.Ş’nin çok daha önce iflastan kurtulduğu aşikar olduğu halde, iflastan kurtulmayı bu davaya endeksleyerek, bu tarihten sonra şirketin gelir elde etmediği düşüncesiyle yerel mahkeme kararını onayan Dairemiz çoğunluk görüşüne katılmıyorum.