Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/14619 K.2016/865

Taraflar arasında görülen davada Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 28/05/2014 tarih ve 2011/484-2014/148 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin elektronik ortamda internet teknolojilerine uygun yazılım ve program hazırlamak, satmak ve hazır program satın almak vs. işlerle iştigal ettiğini, İsviçre'den, 4 kap toplam ağırlığı 41,73 kg olan toplam 64.260,00 USD bedelli muhtelif elektronik malzeme ithal ettiğini, söz konusu malların davalı .... Şirketi'nin işlettiği antrepoda beklemekte iken, 09/09/2009 günü meydana gelen yağmur nedeniyle hasara uğradığını, davalı .... Şirketi'nin antrepo sahibi olarak, diğer davalının ise sigorta şirketi olması nedeniyle zarardan sorumlu olduklarını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000 TL'nin davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, 26/12/2008-26/12/2009 tarihleri arasında .... Şirketi ile aralarında İş Yeri Paket Sigorta Poliçesi bulunduğunu, sigortalının depoda malları bulanan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğu kapsadığını, bunun kusura dayalı olduğunu, sigortalı-depo sahibinin sorumluluğunu gerektirmeyen ya da kusurunun bulunmadığı durumların poliçe kapsamı dışında kaldığını, somut olayın doğal afet kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, mücbir sebep hali olduğunu bildirerek, davanın reddini savunmuştur.

Davalı .... . vekili, ortada mücbir sebep bulunduğunu, davalının meydana gelen zarar ile illiyet bağı bulunmadığını işletilen antreponun, eşyanın güvenli şekilde muhafazasını sağlayacak bütün şartlara sahip olduğunu bildirerek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı zararının mücbir sebep sonucu meydana geldiği, bu nedenle, davalı depolama şirketinin ve dolayısı ile sigorta şirketinin sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

KARŞI OY

Mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu 474 (6098 sayılı T.B.K 572) maddesinde "Ardiye sahibinin eşyayı bir komisyoncu gibi ihtimam ile muhafaza etmeğe mecbur olduğu,

Yasa'nın 117 (6098 sayılı T.B.K 136) maddesinde de "borçluya isnat olunamayan haller münasebetiyle borcun ifasının mümkün olmaması durumunda borcun sakıt olacağı" düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, davalılardan .... 'nin işletmecisi, diğer davalının da işyeri paket sigortacısı olduğu antrepoya davacı tarafından bırakılan mallar yoğun yağan yağmur nedeniyle .... deresinin taşması sonucu tam ziyaa uğramış, davacı tarafından açılan dava sonucunda "zararın mücbir sebepten kaynaklandığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilinin temyiz istemi de aynı gerekçe ile sayın çoğunluk görüşü doğrultusunda red edilmiştir.

Zararın mücbir sebepten kaynaklandığına ilişkin çoğunluk görüşüne katılamıyorum.

Türk-İsviçre Borçlar Hukuku'nda mücbir sebep "kusurdan uzak, sezilemeyen, karşı konulamayan gerçek bir olay" olarak tarif edilmektedir.

Bu tarife göre mücbir sebebin unsurları;

a) Kusursuzluk

b) Sezilememezlik

c) Karşıkonulamazlık'tır.

Mücbir sebebin mevcudiyeti için kusursuzluk şarttır. Eğer olayın doğumuna sebep olan bir kusur varsa mücbir sebebin öteki unsurlarını araştırmaya gerek yoktur.

Diğer taraftan, bir olayın mücbir bir sebep sayılabilmesi için sezilememiş, kestirilememiş, önceden tahmin edilememiş olması da lazımdır.

Bu olayın aynı zamanda karşıkonulamaz, yenilemez olması da zaruridir.

Somut uyuşmazlığa dönüldüğünde;

Davalıların işletmecisi ve sigortacısı olduğu antrepo, .... dere yatağı içine ve 10 m. kadar yakınına inşa edilmiştir.

Yıllardan beri, yoğun yağmur halinde ... deresinin taştığı çevresinde bulunan işyeri ve binalara zarar verdiği herkes tarafından bilinen bir gerçektir.

Nitekim 13/10/2007 ve 26/10/2008 tarihlerinde de derenin taştığı, davalının işlettiği antrepodaki malların zarar gördüğü önceki yıllarda gerçekleşen olaylar nedeniyle 3. kişiler tarafından aynı davalı aleyhine aynı antrepo nedeniyle davaların açıldığı, dosyaya mübrez belgelerden anlaşılmaktadır.

Daha önce yaşanan sel taşkınları nedeniyle, aynı türden olaylar yaşandığından artık sel olayı sezilemeyen ve öngörülemeyen bir sebeb olmaktan çıkmıştır.

Geçmişte yaşadığı tüm olumsuzluklara rağmen, davalı işletmecinin hala aynı yerde antrepo işletmeciliğine devam etmesi sonucu gerçekleşen davaya konu olayda, artık davalının kusursuzluğundan da söz edilmemesi mümkün değildir.

Davalı antrepo işletmecisi yönünden mücbir sebeb koşulları, somut uyuşmazlık yönünden gerçekleşmemiştir.

Diğer taraftan, yağışın yoğun olduğu her yıl gerçekleşen, çevresindeki konut ve işyerlerine zarar veren sel'in, verdiği zararların ortadan kaldırılması veya asgari düzeye indirilmesi için .... Deresi ve yatağında, 2560 sayılı Yasa'dan doğan yetkilerini tam ve yeterince kullanmayan dava dışı ...'nin de meydana gelen zararda davalı ile birlikte kusuru bulunmaktadır.

Keza sürekli sel baskınlarına maruz kalan dere yatağına, antrepo yapılmasına ve işletilmesine izin veren, göz yuman, eksikliklerine rağmen davalı işletmeciyi bu yerden tahliye etmeyen yerel yönetimler ile ruhsatsız, projesiz, kaçak yapı yapanların ve bu yapılara elektrik-su veren, bölgelere yol yapanlarda davacının emtia zararlarından sorumludur.

Açıklanan nedenlerle, somut uyuşmazlık yönünden mücbir sebep koşulları gerçekleşmediğinden, davacının temyiz isteminin kabulü gerekirken, yazılı şekilde temyiz isteminin reddine ilişkin sayın çoğunluk görüşüne karşıyım.