Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/14627 K.2016/6534

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 27.04.2015 tarih ve 2014/996-2015/421 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin 2007 model 14+1 kapasiteli minibüs ile taşımacılık yapmakta iken ... Belediyesinin aldığı karar ile 18+1 kapasiteli otobüs esnafı olarak mesleğine devam ettiğini, ...

Büyükşehir Belediyesi ve yetkilendirdiği kurum olan Ulaşım Koordinasyon Merkezi Genel Kurulunun minibüsten otobüse dönüşüm konusunda almış olduğu 2007/10-169 ve 2007/10-270 sayılı kararlarının bulunduğunu, bu kararlar üzerine müvekkilinin otobüs almak zorunda kaldığını, ... kooperatifinin üyelerinden ....'un minibüsleri otobüse çeviren Belediye kararının iptali talebiyle açtığı davanın idare mahkemesi tarafından kabul edildiğini, ancak temyiz aşamasında davadan feragat edildiğini, yine otobüs kooperatifi üyesi ...'ın da minibüsten otobüse dönüşümün iptali için açtığı davanın kabul edildiğini,

milletvekilinin de devreye girmesi ile 72 adet minibüsün mülkiyetini otobüs kooperatifine devrinin öngörüldüğü ... ... Odası Başkanı davalı ... ile, davalı ... Nolu ...Kooperatif Başkanı davalı ... arasında imzalanan 24.02.2011 ve 25.02.2011 tarihli iki adet ön protokol başlıklı belgenin düzenlendiğini, bunlardan müvekkilinin haberinin olmadığını, ardından 01.03.2011 tarihli "... Kooperatifi ve ...

Odasının Uzlaşma Protokolünün İcra Safakatı" başlıklı belgenin de imza altına alındığını, bu belgenin ilk maddesine göre "her iki tarafça da kabul gördüğü üzere minibüslerdeki kapasite artışının özel halk otobüslerini zarara uğrattığı ve bu zararın karşılığı olarak 72 adet otobüsün minibüsçüler odası tarafından bedelinin karşılanacağı ve ... sahiplerine verileceğinin" kararlaştırıldığını, ancak kapasite artırımını yapanın belediye olduğunu, UKOME'nin aldığı bu karara zorunlu olarak uymak zorunda kalan minibüsçülerin, otobüsçülerin zararını tazmin edecekleri şeklinde bir protokolün düzenlenemeyeceğini,

eğer bir zarar varsa Belediye'den tazmininin gerektiğini, bundan sonra müvekkilinin bir gün çalışıp bir gün çalışmadığını, aylık sefer sayısının düştüğünü, işlemlerden zarar görenin müvekkili olduğunu, davalı otobüsçüler kooperatifinin bir zararının bulunmadığını, yukarıda belirtilen protokol kapsamında müvekkilinin 38.100 TL'yi ilgili kooperatif üyesine ödemek zorunda kaldığını, anılan protokolün düzenlenmesi için oda yönetim kurulunun da bir yetkisinin bulunmadığını,

bu hususta protokol düzenlemesi için genel kuruldan yetki alınmadığı gibi kanunun da böyle bir yetki vermediğini ileri sürerek 38.100 TL'nin müştereken ve müteselsilen tahsilini, kooperatif ve oda arasındaki protokolün ve diğer tüm sözleşmelerin geçersizlikleri nedeniyle feshini talep ve dava etmiştir.

Davalılar ..., ... Nolu ...

Kooperatifi ve ... vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, yapılan düzenlemeler ile ...'daki otobüsçüler ve minibüsçülerin tek oda altında toplandığını, eskiden sadece 14 kişi taşıyan minibüsçülerin yeni düzenleme ile 40-45 kişiye kadar yolcu taşıyabildiklerini, bu durumun da aynı hatta çalışan otobüsçü esnafını zarara uğrattığını, otobüsçülerin yolcu kaybına uğradığını, davacının halen 18+1+9 kişi kapasiteli aracıyla taşımacılığa devam ettiğini, icra safahatiyle ilgili protokolün 1. maddesinde çok açık bir şekilde halk otobüslerinin zarar gördüğünün belirtildiğini,

porotokolü kabul etmeyen minibüsçülerin ödemeyi yapmadıkları ve 14+1 minibüsle yolcu taşımaya devam ettiklerini, davacının baştan ödeme yapmaya itiraz etmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, ...

Büyükşehir Belediyesi UKOME'nin aldığı karar doğrultusunda M plakalı minibüslerin taşıma kapasitesinin artırılarak AB sınıfına geçirilip, halk otobüsleri ile aynı statüde çalışmaya başladıkları, alınan kararlar doğrultusunda M plakalı minibüslerin fazla kapasitede yolcu taşıması yaptıkları, kooperatif üyeleri tarafından UKOME kararlarının iptali için dava açıldığı, bunun sonucunda İdare Mahkemesi tarafından alınan kararın iptal edildiği,

minibüsçülerin iptal kararının uygulamaya geçildiği takdirde bu kapasitede çalışamayacakları ve protokoller kapsamında kooperatif üyelerinin davadan da feragat etmedikleri, minibüsçüler ile özel halk otobüsleri sahiplerinin bir araya geldikleri, ...

Odasını kurdukları, odanın faaliyete geçtiği, sonuçta birleşmenin sağlandığı, taraflar arasında düzenlenen 01.03.2011 tarihli uzlaşma protokolünün icra safahatinde minibüsçülerin özel halk otobüslerinin görmüş olduğu zarara karşılık olmak üzere oda tarafından bedeli karşılanarak 72 adet otobüsün verilmesinin kararlaştırıldığı, 72 adet otobüs verilemediğinden, bunların değeri belirlenerek, belirlenen değerin üye sayısına bölünmesiyle, bulunan miktar olan araç başına 38.100 TL'lik senetlerin minibüs odası tarafından ... kooperatifi üyelerine verilmek üzere düzenlendiği,

minibüs odası üyeleri tarafından senetler imzalanarak yapılan protokoller kapsamında ... kooperatifine üyelerine dağıtılmak üzere verildiği, her ne kadar davacı taraf yapılan anlaşmaların ve protokollerin geçerli olmadığını ileri sürmüş ve geçersizliğinin tespitini talep etmiş ise de verilen senetlerin ve bu senetlere mahsuben yapılan ödemelerin 2007 yılından itibaren minibüslerin fazla kapasitede çalışmaları nedeniyle, halk otobüslerine doğmuş zararlarına istinaden ödendiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava, davacının üyesi olduğu Minibüs Odası ile davalı ...'ın üyesi olduğu davalı Kooperatif arasında düzenlenen anlaşma ve protokollerin geçersizliğinin tespiti ile geçersiz sözleşme uyarınca ödenen senet bedelinin istirdatı istemine ilişkin olup, dava konusu senedin dosya arasında bulunan anlaşma, çeşitli protokoller çerçevesinde davacı tarafından keşide edildiği dosya kapsamı ile sabittir. Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, senedin keşide edilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığı noktasında toplanmakta olup, mahkemece dava konusu senedin davalı kooperatif ortaklarının doğmuş zararlarına ilişkin verildiği kabul edilerek yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Oysa, yukarıda özetten de anlaşılacağı üzere davacının da içerisinde olduğu minibüsçülerin araçlarının kapasitesinin artırımına ve dava konusu senedin davacı tarafından keşide edilmesine dayanak yapılan 2007 tarihli UKOME genel kurulu kararının mahkemece iptal edilmesi karşısında, iptal kararına rağmen anılan UKOME kararının fiilen uygulamasının devam edip etmediği, davalı tarafın 2007 tarihli UKOME kararının alınmasından iptal edilinceye kadarki süre zarfında zarara uğrayıp uğramadığı, uğramışsa ne miktar zarara uğradığı,

bu bağlamda senedin keşide edilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığı ya da ne oranda ortadan kalktığı hususları mahkemece yeterince irdelenip iptal edilen UKOME kararı yerine alınan yeni karar dahi dayanak anlaşma ve protokoller ile birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmek gerekirken, yeterli dayanağı da gösterilmeden dava konusu ödemenin 2007 yılından itibaren minibüslerin fazla kapasitede çalışmaları nedeniyle, halk otobüsleri ortaklarının doğmuş zararlarına istinaden yapıldığı gerekçesiyle davanın reddedilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.