Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/3486 K.2015/4521

... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 10.07.2014 tarih ve 2014/122-2014/124 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi talep eden vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

İhtiyati haciz talep eden vekili, karşı taraf borçlunun keşidecesi olduğu ... Katılım Bankası'na ait 13/02/2014 keşide tarihli 25.000 TL bedelli 0471363 nolu çek ile ...Bankası'na ait 13/03/2014 keşide tarihli 35.000 TL bedelli 6946844 nolu çeklerin ibrazında karşılıksız çıktığını, borçluya yapılan başvuruların sonuçsuz kaldığını ileri sürerek, ödenmeyen ve rehinle teminat altına alınmayan 60.000 TL asıl alacak, 2.539,30 TL işlemiş faiz, 6.000 TL karşılıksız çek tazminatı ve 180 TL komisyon olmak üzere toplam 68.719,30 TL alacaklarının tahsili için ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, ihtiyati haciz talebine dayanak çeklerin hamil ...tarafından tahsil için talep eden bankaya verildiği ve banka tarafından muhatap bankaya vekaleten çek karşılığının bulunmadığı gerekçesi ile çek arkasına karşılıksız şerhi verildiği, çeklerin bankaya tahsil için veya tahsil anlamına gelen başka bir ibare ile ciro edildiğine dair dosyada bir bilgi bulunmadığı, bu hali ile ihtiyati haciz talep eden bankanın yetkili hamil olmadığı gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

Karar, talep eden vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Talep, ihtiyati haciz istemine ilişkin olup; mahkemece ihtiyati haciz isteminde bulunan alacaklı bankanın yetkili hamil olmadığından bahisle talebin reddine karar verilmiştir. Ancak; çekin cirosunda lehine ciro yapılan kimsenin gösterilmesi zorunlu olmayıp, ciro sadece cirantanın imzasından ibaret de olabilir. Bu tür ciroya TTK'nın 818/1-d, 683/2. maddeleri uyarınca beyaz ciro denmekte olup, temlik cirosu hükmünde kabul edilir.

Beyaz cironun geçerli olması için ciroya ilişkin imzanın çekin arkasına veya alonj üzerine atılması zorunludur. Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır.

(TTK md. 790) Uygulamada bir bankanın müşterisi başka banka üzerine keşide edilmiş çekleri kendi bankasına getirmekte ya çeki veren bankadan tahsil edilerek ödenmesini ya da hesabına derhal alacak kaydedilmesini istemektedir. Her iki halde de çekin bankaya tahsil amacıyla temlik ya da doğrudan tahsil amacıyla verilmesi gerekmektedir. İhtiyati hacze konu çekler, ... Bankası ve... Katılım Bankası tarafından verilmiş olup borçlu... Krom Mermercilik Madencilik İnş. Petrol Nak.

Turz. Gıda Taah. İth. İhr. Tarım ve Tarım Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ... emrine keşide edilmiştir. ... tarafından ise isim ve imza içeren beyaz ciro yoluyla ihtiyati haciz isteyen bankaya devredilmiştir. Çekin bu suretle hamili olan ihtiyati haciz isteyen banka çekin karşılığının bulunmaması nedeniyle altına muhattap bankaya vekaleten karşılıksız olduğuna ilişkin kaydı dercetmiştir.

Açıklanan bu durum karşısında ihtiyati haciz isteyen bankanın talebe konu konu çeki ...'dan beyaz ciro yoluyla devralarak çekin hamili olduğu, ve ayrıca çekler üzerinde rehin cirosuyla devredildiğine dair bir ibare de bulunmadığı gözetilmeksizin yazılı gerekçeyle talebin reddi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.