Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/355 K.2015/2807

Hasımsız olarak görülen davada ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 27/11/2014 tarih ve 2014/138-2014/138 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin yabancı bandıralı Taurus isimli geminin donatanı olduğunu, 9.10.2014 tarihli sözleşme ile Rusya'nın ...'ndan Marmara Denizi'nde bir limana 2800 ton kolza tohumu taşıma işini üstlendiğini, konişmentoya göre malın alıcısının .... olduğunu, 31.10.2014 tarihinde malın ...

Limanı'na getirildiğini, taşınan malın millileştirilmesi işlemleri sırasında yapılan analizler neticesinde malların 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu'na aykırı olduğunun tespit edildiğini, bu nedenle malların ithaline izin verilmediğini, malların alıcısının malı teslim almaya yanaşmadığını, müvekkilince uluslar arası gözetim kuruluşu olan ... firmasına malların analizinin yaptırdığını,

mallarda kısmen bozulmanın tespit edildiğini ileri sürerek HMK 388 vd. hükümleri gereğince çekişmesiz yargı işi kapsamında inceleme yapılarak aynı yasanın 382 (2)-7,11 maddesi hükmüne göre taşınan malların ihraç kaydıyla satılmasına TTK 1112(3) hükmü uyarınca gemi kaptanının malları ihraç kaydıyla satmaya yetkili olduğunun tespitine, TBK 108. maddesi gereğince malların açık arttırma suretiyle satılmasına, satışın mümkün olması halinde satış bedelinin belirlenecek tevdi mahalline yatırılmasına,

56.547 USD süresterya zararı için yasa gereği haiz olunan hapis hakkının temini zımmında tevdi mahalline yatırılacak satış bedeli üzerine ihtiyati tedbir konulmasına, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin satış bedelinden karşılanılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiş, 26.11.2014 tarihli dilekçeyle yükün millileştirilememiş olması ve gelen müzekkere cevapları uyarınca taşınan malın alıcısı tarafından transit işleme tabi şekilde başka bir ülkeye gönderilmesi şartıyla satılması hususunda gemi kaptanına satış için yetki verilmesini istemiş, 25.11.2014 tarihli dilekçeyle diğer taleplerinin kabul edilmemesi halinde malların ...

Limanı'nda boşaltılmasına, boşaltma, bekleme ve depolama giderlerini karşılamaya yönelik mallar üzerinde yasal hapis hakkının temini için ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiştir.

Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre; uyuşmazlığın esasını çözecek nitelikte bir tedbir kararı verilmeyeceği, yargılama sonrasında ortaya çıkacak sonucun tedbir ve tespit talebiyle elde edilmesinin mümkün olmadığı, gerekçesiyle evrak üzerinden ve itirazı kabil olmak üzere karar verilmiştir. Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Talep, HMK'nın 382. maddesi uyarınca eşya taşımada eşyanın hasar ve eksiğinin tespit edilmesi; teslim edilememesi hâlinde Borçlar Kanunu hükümlerine göre satılmasına karar verilmesi; gönderilen eşyanın mahkeme marifetiyle muayenesi, navlun sözleşmesinde, boşaltma limanında malların hâl ve vaziyetinin, ölçü, sayı ve tartısının ekspere tespit ettirilmesi istemlerine ilişkindir. Mahkemece yazılı gerekçe ile talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekilince talebe konu edilen istemlere dair kararlar, 1086 Sayılı HUMK'nın yürürlükte bulunduğu tarihte, geçici nitelikte olup işin esasını çözümleyen kararlardan olmadığından temyizi kabil değildir.

Her ne kadar 6100 sayılı HMK'da, bu neviden istemlerin çekişmesiz yargı kapsamına alınması nedeniyle, bu kararlara karşı istinaf yoluna gidilebilecekse de, aynı Yasa'nın geçici 3. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemeleri göreve başlayıncaya kadar 1086 Sayılı HUMK'nın temyize ilişkin 427-454. madde hükümlerinin uygulanmaya devam edilecek olmasına göre, mahkemece davacı vekilinin talebinin reddine dair verilen karar temyizi kabil bulunmadığından talep eden davacı vekilinin temyiz isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.