Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/3785 K.2015/13920

Taraflar arasında görülen davada İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 30/10/2014 tarih ve 2014/381-2014/345 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili asıl davada; müvekkilinin acenteliğini yapmakta olduğu M.... İ.... SPA tarafından, S..... Limanı'ndan İzmir Limanı’na taşıması gerçekleştirilmiş olan, gönderenin C.... H.... İ..... G.... F... T.... CO Ltd., alıcının ise davalı olduğu, konişmentolar tahtındaki emtiaların 26.07.2006 tarihinde İzmir Limanı'na ulaştığını, bu konişmentolar tahtında gerçekleştirilen taşımalar ile davalı tarafından navlun, demuraj, lokal masraflar vs. olmak üzere 12.957,60 USD bedelli faturalar kesilerek noter aracılığı ile gönderildiğini, ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını, bunun üzerine ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ederek takibi durdurduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamı ve % 40 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 2008/297 esas sayılı birleşen dosyada; müvekkilinin acenteliğini yapmakta olduğu M.... İ..... SPA tarafından davalıya ait konteynerlerin taşıdığını, bu taşımadan kaynaklanan navlun, demuraj, lokal masraflar vs. olmak üzere toplam 3.903,00 USD bedelli faturalar keserek davalıya gönderdiğini, davalının bu faturaları iade ettiğini, davalı aleyhine ilamsız icra takibine geçildiğini, davalının haksız itirazı ile takibin durduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına ve % 40 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 2008/838 esas sayılı birleşen dosyada; müvekkilinin acenteliğini yapmakta olduğu M..... İ..... SPA tarafından, S.... Limanı'ndan İzmir Limanı’na taşıması gerçekleştirilmiş olan, gönderenin C... H.... İ.... G..... F... T...

CO Ltd., alıcının ise davalı olduğu, konişmentolar tahtındaki emtiaların 26.07.2006 tarihinde İzmir Limanı'na ulaştığını, davalı tarafından müvekkilinden konişmentosuz mal tesliminin talep edildiğini, orijinal konişmento ibraz edilmeksizin mal teslimine ilişkin garantinin veya konişmento aslının daha sonra verileceğinin ifade edilmesi ile müvekkilinin konteyner muhteviyatı emtia için davalıya ordino verdiğini, orijinal konişmento gönderilene henüz ulaşmamış olması halinde 6762 sayılı TTK m. 1057/1 ve 1059/2 gereği taşımaya konu yükün kaptan tarafından umumi bir ambara veya emniyetli bir yere tevdi edilmesi gerektiği,

aynı Kanun'un m. 995 uyarınca bu malların satışının da söz konusu olabildiği, davalının vereceği garanti mektubu ile yükün orijinal konişmento olmaksızın gönderilene teslim edilebileceğini, davalı tarafından bu hususta garanti verildiğini, ancak, konşimento aslının ibraz edilmediğini, yine garanti mektubunun da verilmediğini, bu garanti mektubunun taşıyanın konişmentonun ibrazı olmaksızın malın teslimi sebebiyle tazminat ödemek durumunda kalması halinde oluşacak zararın giderilmesini temin amacı taşıdığını, bunun üzerine meydana gelen zararlar nedeniyle taşıtanla sulh anlaşması yapıldığını,

bu anlaşma ile 28.000,00 USD’nin müvekkili tarafından taşıtana ödenmek zorunda kaldığını, 28.000,00 USD’nin davalının mal varlığında sebepsiz zenginleştirme oluşturduğunu, bu meblağın tahsili için takip yapıldığını, borçlu tarafından borcun 8.009,00 USD kısmına itiraz edildiğini ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına ve % 40 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili asıl dava ve birleşen davalarda, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, asıl dava ve İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2008/297 esas sayılı birleşen davada; takip konusu alacakların dayanağı olan faturaların doğrudan acente olan davacı tarafından düzenlendiği, davacının 6762 sayılı TTK'nın 814. maddesine göre asıl taşıyıcı sayılacağından aktif dava ehliyetinin olduğu, ancak taşımaya konu yaptığı mallar ile ordinonun gönderilen davalı tarafça alınmadığı, davacı tarafından verilen ordinonun malların ihraca iadesi konusunda dava dışı Ö....B....

Gümrükleme Ltd. Şti.'ye verildiği, böylelikle davalının taşıma sözleşmesine taraf olmadığı, bu sebeple navlun ve fer'ilerini ödemekle sorumlu olmadığı gerekçesiyle, asıl dava ile birleşen davanın reddine, İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2008/838 esas sayılı birleşen davada; takip konusu alacağın dayanağının dava dışı Marittima İtalia SPA ile taşıtan C.... H.... İ.... G... F... T...

CO Ltd arasında düzenlenmiş olan 15.08.2007 tarihli sulh sözleşmesi olduğu, bu sözleşme ile davacı ile dava dışı taşıtan arasında malların konişmentosuz teslim edilmesinden doğan zararın giderilmesinin amaçlandığı, davalı, dava konusu taşıma ve sulh sözleşmesine taraf olmadığından, sulh sözleşmesinden doğan zarardan davalının sorumlu tutulamayacağı, dolayısıyla navlun ve diğer borçlardan da sorumluluğunun bulunmadığı,

sözleşmenin nispiliği ilkesi gereğince sözleşmenin tarafı olmayan davacı şirketin bu protokol gereği 28.000,00 USD'yi talep edebilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle, davacının aktif taraf sıfatı bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1-Dava, deniz taşıma ilişkisinden kaynaklı alacağın tahsili için yapılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, asıl ve birleşen İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2008/297 esas sayılı davada, davalının taşımaya konu emteaları kabul etmediğinden bahisle davanın reddine karar verilmiş ise de davacı, taşıma işini gerçekleştiren dava dışı firmanın acentesi olup, acenteler ancak acentesi olduğu şirkete izafeten dava açabileceği gibi bu sıfatla kendisine dava ikame olunabilir. Somut olayda, davacı kendi adına dava açtığından, davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığı kabul edilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle davanın reddi doğru değil ise de sonucu itibariyle doğru olan kararın 1086 sayılı HUMK'un 438/son maddesi gereğince değişik bu gerekçe ile onanmasına karar vermek gerekmiştir.

2-Birleşen İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2008/838 esas sayılı dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.