Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/4303 K.2015/6691

Taraflar arasında görülen davada ....Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 24/04/2014 tarih ve 2011/93-2014/46 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı-davalı ...Araç ve Ger. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili ile davalı-davacı ... Malzemeleri İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için dosya mahalline gönderilmişti. Bu noksanlıkların giderilerek dosyanın gönderildiği anlaşılmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı-davalı .... .... ve Ger. Müh. San. ve Tic. Ltd.

Şti. vekili asıl davada; müvekkilinin sağlık ve gıda sektörü başta olmak üzere pek çok alanda kullanılan etilen oksit gaz sterilizasyon cihazları ve kartuşlarında ... ibareli markayı ve türevlerini ilk defa kullanıp bu markayı bilinir hale getirdiğini, TPE nezdinde 2008/42488 nolu, 11. sınıfta A., 2008/42490 nolu, 11. ve 5. sınıflarda... ibareli markaları adına tescil ettirdiğini, TPE'nin 14.1.2011 tarih 2011-O-13521 sayılı görüş yazısında etilen oksit gaz sterilizasyon cihazlarının 11. sınıfta, kartuşlarının ise 5. sınıfta tescil edilmesi gerektiğinin belirtildiğini,

davalı-davacının 10. sınıfta tescilli 2006/62647 nolu .... ibareli markasının bulunduğunu, davalı-davacı markasının müvekkilince üretilen ürünleri kapsamadığını, davalı-davacı şirketin buna rağmen bu marka altında etilen oksit gaz sterilizasyon cihazları ve kartuşlarını pazarladığını, bu durumun müvekkilinin marka hakkına tecavüz teşkil ettiğini ileri sürerek müvekkilinin marka hakkına tecavüzün tespiti ve men'ine, hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı-davacı ... İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili asıl davada; müvekkilinin davacı-davalıya ait markayı kullanmayıp tescilli markasını kullandığını, etilen oksit gaz sterilizasyon cihazlarının müvekkiline ait markanın tescili kapsamında bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı-davacı ... İth. İhr. San. ve Tic. Ltd.

Şti. vekili birleşen 2011-104 esas sayılı dava dosyasında; müvekkiliyle davacı-davalının aynı alanda faaliyet gösteren rakip firmalar olduğunu, müvekkilinin ... ibaresini davacı-davalıdan önce markasal kullanıp bu ibareyi bilinir hale getirdiğini, TPE nezdinde 10. sınıfta yer alan ürünlere ilişkin bu ibareyi 2006/62647 noda adına tescil ettirdiğini, müvekkilinin markasını pazarladığı etilen oksit gaz sterilizatörü ve bunda kullanılan kartuşlarda kullandığını, davacı-davalının 5. ve 11. sınıflarda tescili... ve ... ibareli markalarının bulunduğunu,

davacı-davalıya ait markaların tescil tarihinin müvekkilinin marka tescilinden sonrasına denk geldiğini, bu nedenle öncelik hakkının müvekkiline ait olduğunu, davacı-davalının markaları kapsamında tıbbi cihazlar ve dolayısıyla etilen oksit gaz sterilizatörü ve kartuşlarının yer almadığını, davacı-davalının şaibeli belgelerle müvekkili hakkında suç duyurularında bulunup, mahkemeler aracılığıyla tespit yaptırdığını, müvekkilinin ürün sattığı hastanelere ve müvekkiline ihtarlar gönderdiğini, bu durumun müvekkilinin marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini,

ileri sürerek davacı-davalı adına tescilli 2008/42488 nolu .. ve 2008/42490 nolu .... ibareli markaların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, haksız rekabetin tespiti ve men'ine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı-davalı ... Araç. ve Ger. Müh. San. ve Tic. Ltd.

Şti. vekili birleşen 2011-104 esas sayılı dava dosyasında; davalı-davacı firmanın bir dönem müvekkilinin bayiliğini yaptığını, bayilik ilişkisinin sona ermesi sonrasında müvekkilinin yıllardır kullandığı A.ibareli markasının benzeri olan.... ibareli markayı adına tescil ettirdiğini, davalı-davacı tarafından tıbbi cihazlar üzerine ticaret yapılacağının, sterilizasyon işine girilmeyeceğinin belirtilmesi nedeniyle müvekkilince davalı-davacı markasına itiraz edilmediğini, ancak davalı-davacının sonrasında müvekkilinin iştigal alanına giren ürünlerin ticaretini yapmaya başladığını,

davalı-davacının marka tescili kapsamında sterilizasyon aletlerinin bulunmamasına karşın tescil haricinde satış yaptığını, müvekkilinin öncelik hakkının bulunması ve davalı-davacının tescil kapsamı dışında marka kullanımı nedeniyle marka hakkına tecavüz ve haksız rekabete dair taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davacı-davalı .... Araç. ve Ger. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili birleşen 2011-185 esas sayılı dava dosyasında; müvekkilinin... ve ... ibareli markaları kullanarak satış yaptığını, davalı-davacı ... şirketinin daha öncesinde Müvekkilinin bayiliğini yaptığını, ancak bayilik sözleşmesine aykırı davranışları nedeniyle sözleşmenin feshedildiğini, davalıların fikir birliği içerisinde müvekkili aleyhine ticari faaliyetlerde bulunduklarını, müvekkilinin ürünlerinin taklitlerini satıp müvekkilinin itibarını kötüleyici davranışlar sergilediklerini, bu davranışlar nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını ileri sürerek 556 sayılı KHK'nın 66/2-b bendi uyarınca 10.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, hükmün ilanını talep ve dava etmiştir.

Davalı-davacı .... İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili birleşen 2011-185 esas sayılı dava dosyasında; müvekkilinin markasına dayalı faaliyet gösterdiğini, davacı-davalının iddialarının yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı davaya cevap vermemiştir.

Davacı-davalı ... Araç. ve Ger. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili birleşen 2012-59 esas sayılı dava dosyasında; müvekkilinin... ibareli marka üzerinde öncelik hakkının bulunduğunu, daha önce müvekkilinin bayiliğini yapan davalı-davacının TPE nezdinde 2006/62647 noda ve 10. sınıfta yer alan ürünler bakımından bu ibareyi adına tescil ettirdiğini, müvekkilinin 2004 yılından beri bu ibareyi markasal kullandığını, ileri sürerek davalı-davacı adına tescilli 2006/62647 sayılı A. ibareli markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı-davacı ... ... İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili birleşen 2012/59 esas sayılı dava dosyasında; dava konusu marka üzerinde müvekkilinin öncelik hakkının olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; tarafların hastane ve tıp merkezlerinde kullanılan ... cihazları ve bu cihazların kartuşlarının satışını yaptıkları, aynı müşteri kitlesine hitap ettikleri, bu kitlenin bilinç düzeyinin yüksek olduğu, davalı-davacının marka tescilinin 10. sınıfta yer almasına karşın fiilen markayı... cihazları üzerinde kullandığı, davacı-davalı tarafından sunulan faturalardan ...ibaresinin .... cihazları ve kartuşlar yönünden kullanımına dair öncelik hakkının bulunduğu, bu ibarenin ilk kez davacı-davalı tarafından markasal anlamda kullanıldığı,

davacı-davalının daha öncesinde tescilsiz kullanımdan kaynaklı öncelik hakkı nedeniyle davalı-davacı tarafından .... ve Ger. Müh. San. ve Tic. Ltd.

Şti. adına tescilli 2008/42488 ve 42490 sayılı markaların hükümsüzlüğü istemli davalarının reddinin gerektiği, davacı-davalının 5 yıllık süre dahilinde hükümsüzlük istemli dava açtığı, davacı-davalının önceye dayalı kullanımı, markaların aynı ürünlere yönelik tescil edilmiş olması ve 556 sayılı KHK'nın 8/3. maddesi uyarınca davalı-davacı .. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd.

Şti. adına tescilli 2006/62647 nolu markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesinin uygun olduğu, davalı-davacı .... İth. İhr. San. ve Tic. Ltd.

Şti. ve davalı Hiçyılmaz şirketinin tescilli markaya dayalı olarak faaliyette bulundukları, bu markanın hükümsüzlüğüne karar verilip markanın terkini sağlanılmadığı sürece eylemin haksız rekabet teşkil etmeyeceği gerekçesiyle asıl davada; markaya tecavüz ve haksız rekabetin menine dair talebin reddine, birleşen 2011/185 esas sayılı davada markaya tecavüz nedeniyle tazminat isteminin reddine, birleşen 2011/104 esas sayılı dosyada hükümsüzlük isteminin reddine, birleşen 2012/59 esas sayılı dosyada marka hükümsüzlüğü isteminin kabulüyle davalı ...

İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına 10. sınıfta tescilli .... ibareli 19.12.2006 başvuru, 04.06.2008 tescil tarihli markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

Kararı, davacı-davalı ... Araç. ve Ger. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı-davacı . . . İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri temyiz etmiştir.

1- Davalı-davacı .. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin davacı-davalı ... Araç. ve Ger. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı markaların hükümsüzlüğüne ilişkin birleşen 2011/104 esas sayılı davasının reddine dair temyiz itirazlarının incelenmesinde. 556 sayılı KHK’nın 42/b maddesinde aynı KHK'nın 8. maddesinde sayılan hallerin gerçekleşmesi halinde tescilli bir markanın hükümsüz kılınacağı düzenlenmiştir.

Birleşen davada uyuşmazlık etilen oksit gaz sterilizasyon cihazları ve kartuşlarının hangi sınıf kapsamında yer aldığı, davalı-davacı ... İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına tescilli markanın bu mallar yönünden tescilli olup olmadığı hususundadır. Mahkemenin etilen oksit gaz sterilizasyon cihazlarına ilişkin A. ibaresi yönünden davacı-davalı .... Araç. ve Ger. Müh. San. ve Tic. Ltd.

Şti'nin daha önceki tescilsiz kullanım nedeniyle öncelik hakkı bulunduğuna yönelik tespitinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Taraf markaları arasında her ne kadar görsel ve işitsel benzerlik bulunmaktaysa da, uyuşmazlığın çözümü için markaların tescilleri kapsamındaki malların benzer olup olmadıklarının ve bu benzerlik nedeniyle iltibas tehlikesinin bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi zorunludur.

Bu kapsamda yapılan değerlendirme neticesinde, davacı-davalı şirket markalarının 05 ve 11. sınflarda tescilli davalı-davacı markasının ise 10. sınıfta tescilli bulunduğu ve tescil kapsamında kalan mallardan tıbbi amaçlı bir kısım ürünler yönünden benzerlik olduğu anlaşılmaktadır.

Ancak, taraf markaları kapsamındaki benzer tür malların alıcıları hastane ve medikal sektöründe faaliyet gösteren dikkatli ve seçici kişilerden oluştuğundan benzer tür mallar bakımından iltibas tehlikesinin varlığından söz edilemez. Bu itibarla, taraf markaları arasında 556 sayılı KHK'nın 8/1-b maddesi anlamında benzerlik bulunmadığından davacı-davalı .. Araç. ve Ger. Müh. San. ve Tic. Ltd.

Şti. adına tescilli markaların hükümsüzlüğüne yönelik talebin reddine ilişkin yerel mahkeme kararı sonucu itibariyle doğru olup bu yöne ilişkin kararın HUMK'nın 438/son maddesi uyarınca gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanmasına karar vermek gerekmiştir.

2- Davalı-davacı ... İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına tescilli markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine dair birleşen 2012/59 esas sayılı dosyasına ilişkin davalı-davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince, yukarıda birinci bentte açıklandığı üzere taraf markaları arasında 556 sayılı KHK'nın 8/1-b maddesi anlamında benzerlik mevcut değildir. Bu nedenle, davalı-davacı .. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına tescilli markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle davalı-davacı ... .. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. yararına bozulmasına karar vermek gerektirmiştir.

3- Davacı-davalı ... Araç. ve Ger. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin haksız rekabetin, marka hakkına tecavüzün tespiti ve men'i ile tazminat istemlerinin reddine dair 2011/93 esas sayılı asıl ve birleşen 2011/185 esas sayılı dosyalarına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde, davalı-davacı ...İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti'ne ait marka 10. sınıfta tescilli olup tescil kapsamındaki mallar tahdidi olarak sayılmıştır.

Tahdidi olarak sayımı yapılan bu mallar arasında uyuşmazlığın konusunu oluşturan etilen oksit gaz sterilizasyon cihazları yer almamaktadır. Davalı-davacının marka tescili kapsamında bulunmayan bu cihazlar üzerinde markasını kullanması yasal bir kullanım olarak kabul edilemez. Davacı-davalının öncelik hakkı ve bu cihazları da içine alan marka tescilleri gözetildiğinde davalı-davacının eyleminin haksız rekabet ve marka hakkına tecavüz oluşturur

Mahkemece bu husus gözetilmeksizin davacı-davalının haksız rekabetin, marka hakına tecavüzün tespiti ve men'i ile tazminat istemlerinin yazılı gerekçeyle reddi doğru olmamış kararın bu nedenle davacı-davalı .... Araç. ve Ger. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.