Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/459 K.2015/1094

... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 26/07/2013 tarih ve 2013/10-2013/12 D. İş sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi karşı taraf vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı, davalı banka nezdindeki, doğrudan gelir desteği hesabı üzerine, davalı banka tarafından, borcu nedeniyle bloke konduğunu ancak, çiftçilere doğrudan gelir desteği sağlanmasına yönelik ödenen bu para üzerine haciz konamayacağını ileri sürerek, doğrudan gelir desteği üzerindeki borç blokesinin kaldırılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı temsilcisi, davacının bankaya olan borcu nedeniyle icra takibine başlandığını ve dava konusu hesaba bloke uygulandığını savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosyadaki belgelere göre, 13.12.2001 tarih 3405 sayılı kararnamenin ek 1'inci maddesine göre anılan ödemelerin diğer kamu kurum ve kuruluşlarının alacaklarına mahsup edilemeyeceği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, karşı taraf vekili temyiz etmiştir.

Dava, davalı banka tarafından uygulanan doğrudan gelir desteği üzerindeki bloke işleminin kaldırılması istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının Bakanlar Kurulu'nun 12.12.2000 tarih 2000/2172 sayılı kararına dayalı olarak doğrudan gelir desteği aldığı ve belirtilen karar gereğince bu nitelikteki ödemeler üzerine konan blokenin yerinde olmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 09.04.2008 tarih, 2008/12-310 esas, 2008/301 karar sayılı ilamı ile Dairemizin 29.01.2008 tarih, 2007 /14727 esas, 2008/777 karar sayılı ilamında da belirtildiği gibi, Bakanlar Kurulu'nun 12.12.2000 tarih 2000/2172 sayılı kararı ile çiftçilere doğrudan gelir desteği ödenmesi kararı alınmış ve anılan karara 13.12.2001 tarih 2001/3405 sayılı kararla ek madde ilave edilerek, çiftçilere yapılacak doğrudan gelir desteği ödemelerinin diğer kamu kurum ve kuruluşlarının alacaklarına mahsup edilemeyeceği düzenlenmiştir.

2000/2171 sayılı karara dayalı ödemelerin 2001 yılının ikinci yarısı ile, 2002 yılının ilk yarısında ödeneceği düzenlenmiştir.

Bakanlar Kurulu'nun 04.05.2002 tarih 2002/4165 sayılı kararı ile çiftçilere doğrudan gelir desteği sağlanması uygulamasına devam edilmiş, ancak, ödemelerin mahsubuna ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmamıştır. Konuya ilişkin, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun “Haczi Caiz Olmayan Mallar Ve Haklar” başlıklı 82. maddesinde de, doğrudan gelir desteği ödemelerinin bu madde kapsamında ele alınmasını olanaklı kılan bir düzenleme yer almadığı gibi, desteğin çiftçi hesabına aktarılmasından sonra Devlet malı niteliğinde de sayılamayacağından maddenin birinci bendi kapsamında haczine engel bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu Kanun'a nazaran özel kanun niteliğindeki 5488 sayılı Tarım Kanunu'nda da, bu gelirlerin haczine engel oluşturacak herhangi bir yasal düzenleme bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık, davacı hesabına yatırılan doğrudan gelir desteği ödemesinin başka borçlara mahsup edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır. Öncelikle, davacı hesabına aktarılan destek ödemesinin Bakanlar Kurulu'nun hangi tarihli kararına göre yapıldığının, belirlenmesi gerekmektedir. Bu ödeme şayet, 2000/2172 sayılı karara göre yapılan bir ödeme ise, 2001/3405 sayılı karara göre mahsubunun yapılması mümkün olmamakta, ancak, 2002/4165 sayılı karara göre yapılan bir ödeme ise, borca mahsubunun yapılmasında bir sakınca bulunmamaktadır.

Somut olayda; dava dosyasında davacının söz konusu gelir desteğini aldığını gösteren bir bilgi ve belgeye rastlanmadığı gibi 5488 sayılı Yasa'nın 19/a maddesi uyarınca alınan 2002/4165 sayılı karar ve uygulama tebliğlerinde de belirtildiği üzere 2002/4165 sayılı karara dayalı olarak doğrudan gelir desteği almış olması halinde, destek ödemesi üzerine haciz ve bloke işlemi uygulanamayacağına dair bir hüküm bulunmamasına göre, bu yönde davacı bankaca yapılan bloke işleminde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığının kabulü gerekirken,

mahkemece davacının aldığı gelir desteğinin yasal dayanağı tespit edilmeksizin ve 5488 sayılı Yasa'nın 19/a maddesinde belirtilen karar ve hükümlere göre bir araştırma ve değerlendirme yapılmaksızın, eksik incelemeyle bloke işleminin haksız olduğundan bahisle yazılı olduğu şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.