Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/5043 K.2016/1674

Taraflar arasında görülen davada...Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 16.07.2013 gün ve 2001/408-2013/190 sayılı kararı bozan Daire’nin 09.12.2014 gün ve 2014/16-2014/19336 sayılı kararı aleyhinde davacı ...Ş. Vekili ve davalı ... A.Ş. vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin 07.09.1999-10.09.1999 tarihleri arasında ...’da yapılacak ... Fuarında sergilenmek üzere birkısım emtialarının taşınması ve gümrük işlemlerinin gerçekleştirilmesi için davalı ile anlaştığını, malzemelerin müvekkili tarafından davalıya 18.08.1999 tarihinde teslim edildiğini, ancak malzemelerin fuarın bitim tarihinden çok sonra ...’a ulaştırıldığını, emtiaların gelmemesi nedeniyle müvekkilinin fuara katılamadığını, bu nedenle yapılan masraflar ve elde edilemeyen kar nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını ileri sürerek, toplam 44.474 USD ve 1.530.79 YTL’nin temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, taşımanın dava dışı şirket tarafından yapıldığını, müvekkilinin gümrük komisyoncusu olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Birleşen ...6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2000/720 Esas sayılı dosyasında davacı vekili, 07-10.09.1999 tarihleri arasında...’da düzenlenecek olan... Fuarına katılmak üzere... Dış Tic. A.Ş.’nin fuar malzemelerinin Türkiye’den gümrük çıkış ve giriş işlemlerini müvekkilinin yaptığını, davalının ise taşıma işini üstlendiğini, ancak emtianın ...’a gecikmeli taşınması sonucu emtia sahibinin müvekkili hakkında tazminat davası açtığını, gecikmeden davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek, rucüen 44.474 USD ve 1.530.79 YTL’nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, taşımanın... Nakliyat Ltd. Şti. tarafından yapıldığını, gecikmenin ... Devletinin gümrük işlemlerini keyfi olarak geç yapmasından kaynaklandığını, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Birleşen... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2000/837 Esas sayılı dosyasında davacı ...Nakliyat Ltd. Şti. vekili, müvekkilinin anılan taşıma nedeniyle navlun bedelinin ödenmediğini, alacağın tahsili için başlatılan takibe davalının haksız ve kötüniyetli olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, davalının itirazın iptalin ve %40 inkar tazminatının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Birleşen ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2001/934 Esas sayılı dosyasında davacı...Nakliyat Ltd. Şti. vekili, müvekkilinin taşımayı üstlendiği... Dış Tic. A.Ş.’ye ait emtianın davalı tarafından fiilen taşındığını, taşımanın geç yapılması nedeniyle müvekkilin hakkında açılan dava sonucu müvekkili tarafından ödenmek zorunda kalınacak tazminatın rücuen davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Devleti tarafından araçların gümrükte uzun süre bekletildiğini, gecikmeden müvekkilinin sorumlu olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davalılar tarafından taşıması üstlenilen davacıya ait emtianın yapılacak fuara yetiştirilmediği, bu nedenle davacının uğramış olduğu 12.174 USD ve 1.530,78 TL zarardan davalı ... Nakliyat A.Ş.'nin asıl taşıyıcı olarak sorumlu olduğu, davalı ...A.Ş.’nin bu zararının son taşıyıcı Orhan Nakliyat Ltd. Şti.'den rücuen talep edebileceği, ancak davasını ara taşıyıcı...Nakliyat Ltd. Şti.'ye yönelttiği, birleşen davacı ... Nakliyat Ltd.

Şti.'nin ödediği navlun bedelini asıl davacı ...Nakliyat Ltd. Şti’den talep edebileceği gerekçesiyle, asıl davanın kısmen kabulü ile 12.174 USD ve 1.530,78 TL’nin temerrüt faizi ile birlikte davalı ...Nakliyat Ltd.

Şti’den tahsiline, birleşen 2001/934 Esas ve 2000/720 Esas sayılı dosyadaki davaların reddine, navlun bedeli alacağına yönelik birleşen 2000/837 Esas sayılı davanın kabulü ile davalının takibe yapmış olduğu itirazın iptali ile %40 oranında icra inkar tazminatının davalı ...Nakliyat Ltd. Şti.’den tahsiline dair verilen karar davalı ...Nakliyat Ltd. Şti vekili tarafından temyizi üzerine Dairemizin 09/12/2014 tarihli kararı ile bozulmuştur.

Davacı ... Tic. A.Ş. vekili ve davalı ...Nakliyat Ltd. Şti. vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

1- Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, asıl davada davalı-birleşen davada davacı ...Uluslararası Nak. A.Ş. vekilinin HUMK'nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen tüm karar düzeltme isteğinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Asıl davada davacı ... Tic. A.Ş. vekilinin karar düzeltme istemine gelince; dava, CMR Konvansiyonuna tabi taşımanın navlun sözleşmesinde kararlaştırılan süresi içerisinde gerçekleştirilmediği iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkindir. Davaya konu olayda, davalı ...Uluslararası Nak. A.Ş. tarafından üstlenilen ve 12-14 günde taşınması kararlaştırılarak ve süresinde davalı taşıyıcıya teslim edilen emtianın 07.09.1999-10.09.1999 tarihleri arasında ...’da yapılacak fuara yetiştirilemediği, emtianın fuar bittikten sonra 14.09.1999 tarihinde ...’a ulaştığı, 21.10.1999 tarihinde de Türkiye’de davacıya teslim edildiği uyuşmazlık konusu değildir.

CMR Sözleşmesinin 23/5'inci maddesinde yükün gecikmesi nedeniyle davalı taşıyıcının taşıma ücretini geçmemek üzere tazminattan sorumlu olduğu düzenlenmiş ise de, anılan sözleşme maddesinin, yükün alıcısına geç teslim edilmesi halinde uygulanması mümkündür. Somut uyuşmazlıkta taşınan emtia üç gün sürecek fuar süresinden sonra varma yerine ulaşabilmiştir.

Bu durumda, taşımadan beklenen yararın gerçekleşmemesi nedeniyle fuarın sona ermesinden sonra teslim ile hiç teslim etmeme arasında bir fark olmadığı, alıcının malları fuarda tanıtamadığı ve sergileyemediği bu nedenle zarara uğradığı tartışmasızdır. Somut olayda olduğu gibi, taşınan emtiada hasar olmamasına rağmen, taşıyıcının emtiayı belli bir sürede teslim etmesi gerekirken geç teslimi hali CMR Konvansiyonunda düzenlenmemiştir.

Bu durumda geç ifa dolayısıyla taşıtan genel hükümler gereğince sorumludur. (818 sayılı BK'nın 102. maddesi). Öte yandan, 6762 sayılı TTK'nın 780/1. maddesinin son cümlesi uyarınca, taşıyıcı geciken taşıma nedeniyle doğan zarardan sorumludur. Bu itibarla, mahkemece davacının geç taşımadan doğan zararının hüküm altına alınmasında bir usulsüzlük bulunmadığından asıl davaya yönelik davacı ... Tic.

A.Ş. vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 09.12.2014 gün ve 2014/16-19336 sayılı bozma ilamının kaldırılarak usul ve yasaya uygun yerel mahkeme hükmünün onanması gerekmiştir.