Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/7753 K.2016/1978

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 12/02/2015 tarih ve 2013/149-2015/154 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı ... acentesi olarak 24/08/2009 tarihinden itibaren çalıştığını, 10/07/2000 tarihinde de K.... birlikteliği bittikten sonra Allianz acentesi olarak devam ettiğini, yaklaşık 12 yıldır acentelik yaptığını ancak, 16/11/2012 tarihli azilname ile acenteliğine son verildiğini ve gerekçe olarak sözleşmedeki yükümlülük ve taahhütnamelere aykırı işlem ve eylemler nedeniyle haklı sebeple azledildiğinin belirtildiğini ancak, müvekkilinin işini iyi yapan bir acente olup, davalının tek taraflı, hukuka ve yasaya aykırı, sebepsiz ve keyfi azli ile müvekkilini maddi ve manevi zarara uğrattığını ileri sürerek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 50.000,00 TL maddi tazimatın dava tarihinden itibaren ticari, 50.000,00 TL manevi tazminatın ise, yasal faiziyle davalıdan tahsilini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında ıslah dilekçesi ibraz ederek maddi tazminat talebini 94.621,79 TL'ne yükseltmiştir.

Davalı vekili, davacının taraflar arasında akdedilen acentelik sözleşmenin 11.2 maddesine aykırı fillerinden dolayı azledildiğini, sözleşme müvekkili tarafından haklı nedenle feshedildiğinden davacının hiçbir hak ve tazminat talep edemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı tarafından, muhtemelen pert olmuş araca yanlış yazılmış motor numarası ile sigorta poliçesi düzenlenmesi nedeniyle acentelik sözleşmesinin feshedildiği, azil için dayanak gösterilen raporda, davacının usulsüzlükleri bilerek ve kasten yaptığını iddia etmenin mümkün olmadığının belirtildiği, ... kayıtlarında doğru şasi ve motor numarası ile girildiğinde aracın pert olarak gözükmediği,

davacının motor şasi numarasını sehven yanlış yazmış olabileceği ve poliçeyi düzenlemeden önce aracı görüp hasarsız olduğunu tespit ettiği, aracın doğru plaka, şasi ve motor numaraları ile daha sonraki dönemde davalı tarafından sigortalandığı, acentelik sözleşmesinin 11.2 maddesinde sayılan haklı fesih nedenleri gerçekleşmediğinden sözleşmenin davalı tarafından haksız feshedildiği gerekçesiyle, maddi tazminata yönelik istemin kısmen kabulü ile, 92.782,04 TL'nin dava tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, manevi tazminat isteminin ise,

taraflar arasında ticari bir ilişki olup, sözleşmeye aykırılıktan doğan bir uyuşmazlık nedeniyle davacının manevi yönden zarara uğraması söz konusu olmadığı ve manevi tazminat koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle, reddine karar verilmiştir. Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir. 1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, acentelik sözleşmesinin davalı tarafından haksız feshi nedeniyle yoksun kalınan karın tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda da özetlendiği şekilde hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, davacı tarafça dava dilekçesinde açıkça, yıllık cirosunun 2012 yılı için (16/11/2012 itibariyle) 796.944,14 TL olup, sunulan kar payları da dikkate alındığında yıllık zararının en az 150.000,00 TL olduğu bildirilmek suretiyle maddi tazminat talep edilmiş olması karşısında, davacının 6102 sayılı TTK'nın 122. maddesinde düzenlenen denkleştirme tazminatı istemi bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Oysa, mahkemece hükme esas alınan raporda, 6102 sayılı TTK'nın 122/2 maddesi nazara alınarak, acentenin çalıştığı sürenin ortalaması esas alınmak suretiyle hesaplama yapılmış ve mahkemece de bu hesaplamaya itibar edilerek karar verilmiştir.

Bu itibarla, mahkemece davacının denkleştirme tazminatı değil, sözleşmenin haksız feshi nedeniyle kar kaybı isteminde bulunduğu nazara alınarak, Dairemizin bu yöndeki yerleşmiş içtihatları uyarınca, davacının aynı mahiyette bir işi ne kadar sürede bulabileceği gözetilerek, davacının bu süre zarfında elde edebileceği kar kaybına hükmetmek gerekirken yanılgılı değerlendirmeye dayalı, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.