Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/9033 K.2016/4216

Taraflar arasında görülen davada .... Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 16/04/2015 tarih ve 2012/221-2015/74 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dava konusu meblağ 21.242 TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Kanun'un geçici 3/2. maddesi delaletiyle uygulanması gereken HUMK'nın 3156 sayılı Kanunla değişik 438. maddesi gereğince duruşma isteğinin reddiyle incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin ... nezdinde 2010/05336, 2010/05337, 2010/06553, 2010/06554 ve 2011/01021 sayılı çoklu endüstriyel tasarımlarının bulunduğunu, ...

Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2012/63 D.İş sayılı dosyasında 10.08.2012 tarihinde davalının iş yerinde yapılan tespitte müvekkiline ait ..., ..., ... model araçlara ait ve müvekkilinin tescilli tasarımlarına konu ürünlerin ele geçirildiğini, müvekkilince üretimi yapılan araçların yedek parça imal ve pazarlama hakkının da müvekkiline ait olduğunu,

davalının herhangi bir lisans sözleşmesi bulunmaksızın müvekkilinin tescilli tasarımlarına konu ürünlerin pazarlamasını yapmak suretiyle endüstriyel tasarımdan kaynaklanan haklara tecavüzde bulunup haksız rekabete sebebiyet verdiğini ileri sürerek davalının müvekkilinin endüstriyel tasarımdan kaynaklanan haklarına tecavüzünün ve haksız rekabetinin men'ine 10.000,00 TL maddi, 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili müvekkilinin eyleminin davacının endüstriyel tasarımdan kaynaklanan haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturmayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, 554 Sayılı KHK'nın 17. maddesinde tasarım hakkının kullanımına ait hak ve yetkilerin kime ait olduğu, 48. maddesinde tasarım hakkına tecavüz teşkil eden eylemlerin neler olduğunun düzenlendiği aynı KHK'nın 22. maddesinde onarım amaçlı kullanıma yönelik istisnalara yer verildiği, dava konusu tasarımların davacı tarafından üretilen otomobillere ait yedek parçalara ilişkin olduğu, somut olayda tasarıma konu ticari araçların uzun yıllar önce piyasaya sürüldüğü, bu nedenle KHK'nın 22. maddesinde öngörülen 3 yıllık koruma süresinin dolduğu,

davalıdan ele geçirilen ürünlerde orijinal olduğunu gösteren herhangi bir marka veya işarete yer verilmediği, bu doğrultuda davalının yanıltıcı eyleminden söz edilemeyeceği, davalının eyleminin KHK'nın 22. maddesi kapsamında onarın amaçlı kullanım olarak değerlendirileceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dava, endüstriyel tasarımdan kaynaklanan haklara tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men'i ile maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. Somut uyuşmazlıkta davalıya ait işletmede ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2012/63 D.İş sayılı dosyası üzerinden 10.08.2012 tarihinde yapılan keşif ile 34 adet ... motor kaputu ve 42 adet ... ön çamurluk tespit edilerek iş bu dava açılmıştır. Mahkemece alınan bilirkişi raporları doğrultusunda davanın reddine karar verilmiştir.

Davalının işletmesinde tespit edilen dava konusu ürünlerin yedek parça niteliğinde oldukları hususunda ihtilaf bulunmamaktadır. Uyuşmazlık 554 Sayılı KHK'nın 22. maddesinde belirtilen 3 yıllık koruma süresinin hangi tarihten itibaren başlayacağı noktasında toplanmaktadır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporlarında, bir otomobil modelinin küçük detaylarda farklılık yaratılarak tekrar tasarlanması halinde küçük ayrıntı farklılıklarını aşmadığı için aynı sayıldığı, dava konusu yedek parçaların kullanıldığı aracın uzun yıllar önce piyasaya sürüldüğü küçük değişilikler ile her yıl yeni modelinin çıkartıldığı bu nedenle üç yıllık koruma süresinin dolduğu görüşüne yer verilmiştir.

Ancak, yenilik ve ayırt edicilik vasfına haiz olduğu müddetçe yedek parça tasarımları da diğer tasarımlar gibi tescil edilmek suretiyle korumaya sahiptir. Davacı tarafça 2010 tarihinde ...'ye yapılan başvuru sonucu "ticari araç" ürün tasarımı yanında ayrıca bu araçlar için tasarlanan yedek parça niteliğindeki ürünler de çoklu tasarım olarak tescil olunmuştur.

Dava dilekçesinde söz konusu yedek parça tasarımlarınada dayanılmış olup, 21.09.2012 olan dava tarihi itibariyle davacıya ait yedek parça tasarım tescilleri bakımından 554 sayılı Yasa'nın 22 maddesinde belirtilen 3 yıllık koruma süresi dolmamıştır. Davalı tarafından davaya dayanak yapılan davacı tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik vafsını taşımadığına ilişkin açılmış bir dava da bulunmamaktadır.

Bu durum karşısında, oluşturulacak yeni bir bilirkişi heyetinden dava konusu ürünlerin davacının endüstriyel tasarım tescilinden kaynaklanan haklarına tecavüz teşkil edip etmediğine dair rapor alınıp sonucu uyarınca bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle endüstriyel tasarımdan kaynaklara tecavüzün tespiti ve men'i ile maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkin talepler yönünden de davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.