Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/9415 K.2015/10520

Taraflar arasında görülen davada İstanbul (Kapatılan) Anadolu 20. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 17/06/2014 tarih ve 2013/127-2014/260 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilin yetkilisi olduğu şirkette meydana gelen hırsızlık olayı neticesinde 7.000,00 TL nakit para, 11 adet yazılmamış boş çek yaprağı ile dava konusu çeklerin de içinde bulunduğu 69 adet ve toplam değeri 411.272,68 TL olan çeklerin çalındığını, müvekkili tarafından hırsızlık olayı ile ilgili olarak suç duyurusunda bulunulması üzerine soruşturma başlatıldığını, aynı zamanda çeklerin zayi nedeniyle iptali için dava da açıldığını ve anılan davanın yapılan yargılaması sırasında davalı tarafça dava konusu çeklerin ibrazı nedeniyle mahkemece taraflarına işbu davanın açılması için süre verildiğini,

dava konusu çeklerin gerçek ve yasal hamilinin müvekkili olup, davalının çekleri kötüniyetli olarak elinde bulundurduğunu ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ileri sürerek, dava konusu çeklerin müvekkiline iadesini talep ve dava etmiştir.

Davalı taraf, davaya cevap vermemiştir. Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu 3 adet çekten 5.000,00 TL bedelli olanın davacının usulüne uygun tutulan yevmiye defterlerinde, 6.000,00 TL ve 10.000,00 TL bedelli diğer iki çekin ise kambiyo senet defterinde kayıtlı olduğu, davacının dosyaya sunduğu belge ve delillerle iddialarını ispatladığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile dava konusu çeklerin davacıya iadesine karar verilmiştir. Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, TTK’nın 792. maddesi (6762 sayılı TTK m.704) uyarınca açılan çek istirdadı istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıdaki özetten de anlaşılacağı üzere, benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, dava konusu çeklerden birinin davacının yevmiye defterinde, diğer 2 adet çekin ise, kambiyo senet defterinde kayıtlı olduğu ve davacı tarafça iddialarının ispatlandığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü düzenlenmiştir.

Zayi olan çekin istirdadı talebiyle açılan işbu davada ispat yükü davacıda olup, davacının senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın kötüniyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.

Bu itibarla, mahkemece anılan yasal düzenleme karşısında ispat yükü üzerinde bulunan davacının, senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın kötüniyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerektiği nazara alınmaksızın yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.