Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/9878 K.2015/12047

Taraflar arasında görülen davada .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 31/03/2014 tarih ve 2013/5-2014/168 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin gemi adamlarıyla görüşerek dava dışı ... adlı donatana yönlendirdiğini, bu şekilde ...’nin donatanı ...’nin ihtiyacı olan gemi adamlarının müvekkilince ...’den gemiye gönderildiğini, davalının müvekkilinin dava dışı donatana izafeten imzaladığı iş aktine dayalı olarak yabancı bayraklı gemide kamarot olarak çalışmaya başladığını, geminin ...

Limanı’nda bulunduğu sırada davalının da aralarında bulunduğu bir kısım gemi adamının ... yetkililerini gemiye davet ettiğini, davalıya ücretinin eksik ödenmemiş olmasına rağmen derhal 6.037 Euro ödenmesinin, aksi halde ...’nin yetkilerini kullanarak geminin boykot edileceğinin bildirildiğini, rıza dışı zorlayıcı sebepler nedeniyle ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin yasal dayanağı bulunmadığını ileri sürerek, sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde, şimdilik fazladan ödenen 10.530,00 TL'nin ödeme tarihi olan 09/11/2007 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin ... isimli gemide hizmet akdine dayalı olarak çalıştığını, geminin ... Limanı'nda bulunduğu sırada ... yetkilisinin gemiye geldiğini, ... standartlarına göre gemi personelinin alması gereken ücretleri ve maaş farklarını hesapladığı, gemi kaptanının donatandan aldığı olur doğrultusunda ... standartlarına uygun olarak hazırlanan sözleşmeleri imzaladığını ve tüm çalışanlara eksik ücretlerini ödediğini, ...

Bayraklı ... gemisinin donatanının ... olduğunu, bu haliyle davacının taraf sıfatının bulunmadığını, bu nedenle davanın husumetten reddine karar verilmesini istemiş, ... standartlarına göre hazırlanan sözleşmelerin gemi kaptanı tarafından cebir ve şiddet altında akdedildiği iddiasının doğru olmadığını, ödeme belgelerine ihtirazi kayıt konulmadığını ve olayda sebepsiz zenginleşme şartlarının oluşmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davalı gemi adamının hizmet aktine bağlı olarak çalıştığı ... gemisinin donatanının dava dışı "..." olduğu, bu şirketin davaya konu alacağını 03/12/2007 tarihinde davacı şirkete temlik ettiği, bu nedenle davalının aktif husumete ilişkin itirazının reddine karar verildiği, ayrıca adı geçen geminin ... Limanı'nda olduğu sırada ... yetkililerinin gemiye geldiği, yapılan incelemeler neticesinde gemi adamı ücretlerinin uluslar arası standartlarının altında olduğunun belirlendiği ve ücret farklarının

ödenmemesi halinde geminin limandan kalkışına izin verilmeyeceğinin beyan edildiği, hizmet sözleşmesi ile kararlaştırılan ücretin 900,00 TL olduğu, 5.700.00 EURO tutarındaki bedelin davalıya boykot nedeniyle zorda kalarak ödenmiş olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 5.700 Euro'nun karşılığı 10.077,03 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, hizmet sözleşmesine dayalı istirdat istemine ilişkindir.

Taraflar arasında Malta devlet bayrağı taşıyan gemide gemi adamı olarak çalışmak üzere hizmet akti imzalandığı, davalının çalıştığı geminin ... limanında yük boşaltımı yapacağı sırada ... tarafından görevlendirilen iş müfettişinin denetimi sonrası gemi adamlarının ücretlerinin ve çalışma koşullarının uluslararası sözleşmelere uygun olmaması nedeni ile bu koşulların düzeltilmesi için geminin hareketine izin vermedikleri ve alıkoyacaklarını belirttikleri, bunun üzerine işverenin talimatı ile kaptan ve ... temsilcileri arasında toplu iş sözleşmesi ile her gemi adamı için bireysel iş sözleşmesi imzalandığı,

sözleşme ile belirlenen yeni ücret ve haklarının davalıya ödendiği hususlarında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık; dava konusu hizmet sözleşmesinin bağlayıcı olup olmadığı, olayda irade sakatlığı yaratan bir durum bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.

..., taşımacılık sektörü ile ilgili istihdam, çalışma koşulları ve çalışma güvenliği hakkında kararlar alan ... gibi kuruluşlar içinde faaliyet göstererek taşımacılık işçilerinin çıkarlarını koruyan bir kuruluştur. Bu çerçevede işveren ile uyuşmazlıklarda gemi adamlarını temsilen imzaladığı sözleşmeler tarafları bağlayıcı niteliktedir.

... Sözleşmeleri, bir denizcilik sendikası veya sendikal örgütü ile gemicilik şirketi –geminin asıl sahibi veya işletmeci- arasında imzalanan bir sözleşme olup, imzacı sendikaların ... üyesi olması gerekir. Bununla birlikte, gemi adamının ülkesinde ... üyesi bir sendikal örgüt yoksa ancak ... sözleşmesi kapsamındaki bir gemide çalışıyorsa, işvereni ile uyuşmazlıklarda da ...'nin gemi adamını temsil yetkisi bulunmaktadır. Bu sözleşmeler hem toplu iş sözleşmesi, hem de gemi adamı ile bireysel iş sözleşmesi olarak imzalanmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta davalının çalıştığı gemi Malta devlet bayrağı taşıdığından elverişli bayrak olması nedeni ile ...’nun denetimine tabi olup, federasyonun davalı gemi adamını temsil etme yetkisi bulunmaktadır. Bu çerçevede ...’nun davacı-işvereni temsilen gemi kaptanı ile yaptığı iş sözleşmeleri geçerli olup, davacı-işvereni bağlayıcı nitelikte olduğundan; davacı sözleşme gereğince davalı gemi adamlarına ödediği ücretleri geri isteyemez.

Ayrıca davacının geminin alıkonması nedeniyle sözleşmeleri baskı altında imzaladığına yönelik iddialarına ise, uluslar arası hukuk kurallarına uygun olarak yapılan işlemlerin irade serbestisini sakatlayan hal olarak değerlendirilmesinin hukuken mümkün görülmemesi nedeniyle itibar edilemediğinden mahkemece davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, yerel mahkeme hükmünün bu sebeplerle bozulması gerekmiştir.