Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/10366 K.2018/1593

Taraflar arasında görülen davada ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 18/03/2016 tarih ve 2014/37-2016/137 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 27.02.2018 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av.... ile davalı S.S. .... Nolu Özel Halk Otobüsleri Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin dava konusu bononun keşide edildiği tarihte, tahditli plaka sınıfına giren "M" plakalı minibüs sahibi ve aynı zamanda Minibüsçüler Esnaf Odası üyesi, davalı gerçek kişinin, tahdide tabi olmayan, serbest plaka kullanabilen halk otobüsü sahibi, diğer davalının ise, halk otobüsçüleri tarafından kurulan, amaçları arasında halk otobüsü işletmeciliği de olan ve kooperatifler kanununa göre faaliyet gösteren bir kooperatif olduğunu, ...

Minibüsçüler Esnaf Odası ile SS ... no’lu Özel Halk Otobüsleri Motorlu Taşıyıcılar Koop. arasında protokoller imzalandığını, müvekkilinin kendisine vekaleten ... Minibüsçüler Esnaf Odası Başkanı tarafından imza edilen bu protokoller çerçevesinde 38.100 TL bedelli, 28/05/2011 tarihli tutanak ile SS.... Nolu Özel Halk Otobüsleri Koop.

Başkanına, onun tarafından da davalı gerçek kişiye teslim edildiğini, bilahare bu bononun müvekkili tarafından ödenerek davalıdan geri alındığını, protokol şartlarının gerçekleşmediğini ve müvekkilinin davalılarla imzalanan protokollerden beklediği yararın ortadan kalktığını, düzenlenen bonoya dayalı olarak alınan bedelin haksız olduğunu ileri sürerek, 38.100 TL’nin ödeme tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı kooperatif vekili, zamanaşımı def’i ve husumet itirazında bulunmuş, davanın usul ve esastan reddini istemiştir.

Diğer davalı şirket vekili, hiçbir belgede müvekkilinin imzasının bulunmadığını, davaya konu senet nedeniyle müvekkiline yapılmış bir ödeme olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, bir kısım minibüs esnafınını halen 14-1 kapasiteli araçlarla çalışmaya devam ettiği göz önününde bulundurulduğunda davacının daha yüksek kapasiteli bir araçla çalışmak ve daha fazla gelir elde etmek umudu ile sözleşmeye icazet verdiği, çalışma koşullarının davalının kooperatif ve üyelerinin tek taraflı irade beyanları ile değil UKOME kararları ile belirleneceğinin yaptığı iş gereği davacı tarafından bilindiği, senedin davalı ... İnş. Taah. Em. Oto Kom. Turz. Tic. Ltd. Şti’ye ödeme yapılarak geri alındığına dair başkaca delil sunmadığı gibi ödeme iddiasının da davalılarca kabul edilmediği ve aksinin ispat edilemediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

...- Dava, davacının üyesi olduğu dava dışı Esnaf Odası ile davalı Kooperatif arasında düzenlenen sözleşme ve protokollerin geçersizliğine dayalı olarak geçersiz sözleşme uyarınca ödenen senet bedelinin istirdatı istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı şekilde, ödeme iddiasının davalı tarafça kabul edilmediği ve davacının da dava konusu senedin davalı şirkete ödeme yapılarak geri alındığını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak, dosya kapsamından, ...

Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Kurulu tarafından .../.../2007 tarihinde “M” seri plakalı 14+1 oturma kapasiteli minibüslerin yerine 18+9 yolcu kapasiteli otobüslere geçilme kararı alındığı, bu karar sonrasında davacı tarafından yeni araç alınarak davalı Kooperatif üyeleri tarafından işletilen halk otobüsleri ile aynı anda toplu taşıma hizmeti verilmeye başlandığı, ancak Koordinasyon Kurulu’nun almış olduğu bu karara karşı 2011 yılında davalı Kooperatif üyeleri tarafından iptal davası açıldığı, bunun üzerine davacının da üyesi olduğu dava dışı Esnaf Odası ile davalı Kooperatif arasında bir dizi sözleşme ve protokoller düzenlendiği,

davacının da bu protokoller gereğince 38.100,00 TL bedelli senedi davalı Kooperatif üyesi olan diğer davalı adına düzenleyerek davalı Kooperatife verdiği, dava dışı Esnaf Odası Başkanı ile davalı Kooperatif yetkilisi arasında düzenlenen 28.05.2011 tarihli tutanak ile davacı tarafından düzenlenen senedin davalı Kooperatife teslim edildiği, daha sonra vadesi gelen senetlerin davalı Kooperatife ödenerek senetlerin Kooperatiften geri alındığı anlaşılmaktadır.

O halde, dava konusu senedin dosya arasında bulunan sözleşme ve protokoller çerçevesinde davacı tarafından keşide edildiği, senedin yine protokoller gereğince davalı Kooperatife verildiği ve senet bedelinin ödenmesi üzerine senedin davacı tarafından geri alındığı ve davacının elinde bulunduğu sabit olduğundan davacının senet bedelini lehtara ödenmesi için davalı Kooperatife ödeme yaptığının kabulü gerekir.

Bu durumda, davacının da içerisinde olduğu minibüsçülerin araçlarının kapasitesinin artırımına ve dava konusu senedin davacı tarafından keşide edilmesine dayanak yapılan 2007 tarihli UKOME genel kurulu kararının mahkemece iptal edilmesi karşısında, iptal kararına rağmen anılan UKOME kararının fiilen uygulamasının devam edip etmediği, davalı Kooperatif üyesinin 2007 tarihli UKOME kararının alınmasından iptal edilinceye kadarki geçen süre zarfında zarara uğrayıp uğramadığı, uğramışsa ne miktar zarara uğradığı,

bu bağlamda senedin keşide edilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığı ya da ne oranda ortadan kalktığı hususları mahkemece yeterince irdelenip iptal edilen UKOME kararı yerine alınan yeni karar dahi dayanak sözleşme ve protokoller ile birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken denetlenebilir yeterli dayanağı da gösterilmeden yazılı şekilde davanın reddedilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.