Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/11428 K.2018/4900

Taraflar arasında görülen davada Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 09/12/2015 tarih ve 2014/530-2015/605 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 26.06.2018 günü hazır bulunan davacı vekilleri Av.... ve Av.... ile davalı vekilleri Av. ... ...ve Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin ... ...S.B.'de "elektrik trafosu üretiminde" aralıksız 20 yılı aşkın süredir ticari faaliyetini sürdürdüğünü, elektrik trafosu imalatının hammaddesi olan "silisli sac" ürününü dış piyasalardan tedarik etmek zorunda bulunan müvekkili şirketin ... menşeli firma olan "..." ile silisli sac alımı konusunda anlaşma sağladığını ve "teyitli akreditif" ilişkisi kurulması konusunda mutabakata varıldığını, bundan sonra davalı ...

A.Ş. ile müvekkili arasında 18.11.2005 tarihinde "akreditif şartnamesi" akdedildiğini, ne var ki akreditif ilişkisi sürecinde bankanın müvekkilini zarara uğrattığını, bu bağlamda 07.12.2005 tarihinde akreditif konusu mallar için taşıma sigortası düzenleyen "Inges Insurance ... Ltd." firmasından doğrudan ... A.Ş. ...S.B.

Şube Müdürlüğü'ne geçilen faks yazısında "sigorta poliçesinin bedelinin ödenmemesi ...ebiyle poliçenin iptal edildiği"nin belirtildiğini; akreditif şartlarına göre malların 5 tonluk rulolar halinde olması gerektiği yolundaki akreditif şartının analiz raporunda çiğnendiğini, zira transformatör üreticilerinin sahip oldukları dilme makinelerinin maksimum 5 tonluk silisli sac rulolarının dilimleyecek şekilde imal edildiğini, analiz raporunda belirtilen 6 tonluk bir silisli sacın üretime tabi tutulmasının mümkün olmadığını,

müvekkilinin ikazı üzerine davalı bankanın rulo ağırlığı konusundaki kayıtlardaki çelişkili durumu ve diğer vesaikte belirtilen konteyner sayıları ile konşimentoda belirtilen konteyner sayılarının birbirlerini tutmadığını ileri sürerek ... Bankası'na 07.12.2005 tarihinde saat 19:44’te rezerv bildiriminde bulunduğunu; muhabir ... Bankası'ndan ... A.Ş'ye gönderilen yazıda, 08.12.2005 tarihinde ... Bankası nezdindeki ... A.Ş. hesabından ilgili mal bedeli çekilerek muhabir ...

Bankası tarafından satıcıya ödendiğinin belirtildiğini, bu ödemeden sonra ... A.Ş'nin 16.12.2005 tarihli ihtarname ile müvekkili şirketten akreditif bedeli olan 550.164,00 EURO'nun hesaplarına ödenmesi konusunda talimat verilmesini, aksi halde "genel kredi sözleşmesi" uyarınca 550.164,00 EURO tutarındaki miktarın kredi hesabından çekileceğinin

bildirildiğini, bunun üzerine ihtirazi kayıt ile davacıya ait ... A.Ş. ... ...S.B. Şubesi'nde bulunan 3106300-MY-002 nolu hesapta tutulan bu paradan çekilebileceğinin bildirildiğini ve bunun üzerine 550.164,00 EURO'nun müvekkili hesabından davalı banka tarafından çekildiğini, ancak henüz malların İzmir'e ya da Türkiye limanlarından birine gelmediğini, bu suretle davacı bankanın basiretli bir işadamı gibi hareket etmediğini; akreditif ilişkisi gereği vesaiki (çeki listesi ve koli ambalaj listesi, analiz sertifikası, konşimento, taşıma sigortası poliçesini) inceleme yükümlülüğü ve sorumluluğunu yerine getirmediğini bildirerek müvekkilinin uğradığı 920.864,50 TL zararın dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, taraflar arasında akreditif ilişkisi kurulduğunu, davacının talebi üzerine düzenlenen akreditif metninin 18.11.2005 tarihinde davacı tarafça onaylandığını, aynı gün akreditifin ...'da mukim "..." firması lehine teyitli ve ... olmak üzere açıldığını, ihracatçının bankası akreditifte yine davacı talebi ile ... ... (muhabir banka) olarak tespit edildiğini, muhabir banka ...'in akreditife teyit eklemeyi kabul ettiğini ve 25.11.2005 tarihli swift mesajı ile teyidini bankaya ihbar ettiğini,

bu mesajı müteakip ...'in 01.12.2005 tarihli şifreli swift mesajı ile 550.164 Euro tutarındaki vesaikin kreditif lehdarı tarafından kendilerine teslim edildiğini, vesaikin akreditif şartlarına uygun olduğunu ve akreditif bedelini ... bankadan 08.12.2005 valorü ile talep ettiklerini, ilgili mesajın müvekkili banka tarafından davacıya 02.12.2005 tarihinde bildirilerek hesabın müsait hale getirilmesinin istendiğini, vesaikin bankaya 05.12.2005 tarihinde akşam saatlerinde ulaştığını ve 06.12.2005 tarihinde incelemeye alındığını,

inceleme sonucunda vesaik üzerinde herhangi bir aykırılık (rezerv) tespit edilmediğinin ve akreditife uygun olduğunun davacı tarafa bildirildiğini, ancak akreditife konu mal CIF teslim şekline göre yüklenmiş olup sigorta poliçesi tüm vesaik ile birlikte bankaya ulaşmışken, ... gününden bir gün öncesi olan 07.12.2005 tarihinde davacı tarafın müşterisi olduğu davalı bankanın şubesine sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketinden akşam saat 16:42'de ilgili sigortanın priminin ödenmemesi nedeniyle iptal edildiğine dair bir faks ulaştığını,

bu kez davacı firmanın ısrarları üzerine müvekkili bankanm rezerv bildirim işlemi ile eş zamanlı olarak 07.12.2005 tarihinde ödemenin durdurulabilmesini teminen ... bankası ...

Bank Frankfurt'da bir mesaj göndererek rambursmanın iptalini talep ettiğini, ödeme günü olan 08.12.2005 tarihinde ... bankasından yetkinin iptal edilmediğine dair mesaj alındığını, teyit bankasının gönderdiği 14.12.2005 tarihli son mesaj ile de müvekkili banka tarafından iletilen aykırılıkların kabul edilemeyeceğinin, mal bedelinin tahsil edildiğinin ve dosyanın kapatıldığının bildirildiğini, olayda davacı şirketin cari ilişkisi olmayan bir firmaya "teyitli ve ..." bir akreditif açtırarak basiretsiz davrandığını, bu tür akreditifte müvekkili bankanın değil ihracatçının bankasının vesaiki inceleme yükümlülüğü bulunduğunu,

teyit bankasının bu yükümlülüğünün akreditif bankasından tamamen bağımsız ve tâli olduğunu, müvekkili bankanın vesaiki makul derecede özen ile ve dış görünüşü itibariyle inceleme yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davacı tarafın haklarının gözetildiğini, akreditif vesaikinin rezervsiz olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını bildirerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre,akreditifte şart koşulan ve diğer belgelerle birlikte satıcı tarafından muhabir bankaya ibraz olunan ve davacı ithalatçı tarafından itiraz edilerek rezerv bildirilen analiz sertifikası ile ilgili olmak üzere akreditif metninde herhangi bir şartın yer almadığı, dolayısıyla davalı bankanın analiz sertifikasının içeriğine ilişkin olarak inceleme yapma yükümlülüğünün bulunmadığı, davacı tarafından rezerv bildirilen analiz sertifikasındaki ağırlık kelimesi altındaki 6 rakamın makul bir özenle belgeyi inceleme yükümlülüğü bulunan muhabir ve amir banka için bir

anlam taşımadığı, malın tanımında yer alan ve olayı etkilemeyen "coil weight 5000 kg" dışında bobin veya rulolarla ilgili en küçük bir ibare veya atıf akreditifte yer almadığı, akreditif metninde ibrazı şart koşulan bir analiz belgesinin bankaya ibraz edilmiş olup akreditif şartları ve ibraz olunan diğer belgeler ile uyumsuzluğun da söz konusu olmadığı,

muhabir ve amir bankanın 500 sayılı yeknesak kuralların 21.maddesine göre lehtar tarafından diğer belgeler ile birlikte ibraz olunan analiz sertifikasını kabul etmesi ve lehtara ödemede bulunması gerektiği, davalı bankanın sadece belgelerin varlığını aramakla yükümlü olduğu ve incelemelerinin sadece belgelerin dış görünüşlerine özgülenmesi itibariyle ödenen akreditif bedelinden davalı amir bankanın sorumlu olmadığı, akreditif lehtarının, davacı ile aralarında akdedilen satım sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmemesinden dolayı sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.