Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/11493 K.2018/3365

Taraflar arasında görülen davada Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 21.04.2016 tarih ve 2015/296-2016/306 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; davalı bankanın ... Şubesi tarafından... Dayanıklı Tüketim Malları San. ve Tic. Ltd. Şti. adına çek defteri düzenlendiğini, bu çeklerden Z5901789 numaralı 4.500,00 TL bedelli ve Z5901790 numaralı 4.300,00 TL bedelli çeklerin ... Ayhan emrine keşide edildiğini daha sonra ...İnş. Gıda San. Tic. Ltd.

Şti.'ye ciro edildiğini, bahse konu çeklere müvekkili şirketçe faktoring işlemi yapıldığını ve çeklerin bedellerinin ödenerek çeklerin devir ve temlik alındığını, çeklerin karşılıksız çıkması üzerine keşideci ve cirantalar aleyhine icra takibine geçildiğini, keşideci şirketin borca ve imzaya itiraz ederek icra takibini durdurduklarını, davadışı şirketin talebi yokken davalı banka tarafından çek defteri düzenlediğinin ve kendi uhdesinde iken kaybolduğunun anlaşıldığını, davalı bankanın kusurundan kaynaklanan nedenlerden dolayı müvekkili hakkında açılan menfi tespit davasında toplam 2.685,80 TL ödemek zorunda kaldığını ileri sürerek,

8.800,00 TL çek bedelleri ve 2.685,80 TL'nin reeskont avans faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; müşteriye ait boş çek defterinin kaybedildiğini, çek vasfında olmadığından karşılıksız olarak yazılmasının mümkün olmadığını, kaybolan çek yapraklarının statüsünün müvekkili bankanın ... Şubesi işlem yetkilisi tarafından çalıntı çek statüsüne çevrildiğini, muhatap tarafından çek temlik alınırken çekteki imzanın gerçekten keşideciye ait olup olmadığı kontrol edilmediğinden muhatabın kendisinin ağır kusurlu olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davalı banka tarafından davadışı firma adına hazırlanan çek koçanının kaybedildiği, boş çek koçanının üçüncü kişilerce ele geçirilerek dava konusu çeklerin sahte imza ile düzenlendiği, davacının çeklere dayalı olarak başlattığı icra takibine keşidecinin itiraz ettiği ve menfi tespit davası açtığı, davanın kabulüne karar verildiği, dolayısıyla davacı şirketin çek bedelleri tutarı 8.800,00 TL, icra takibinden dolayı yapılan 2.235,00 TL, ...

2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/85 Esas sayılı dosyasına ödenen harç bedeli 450,83 TL olmak üzere toplam: 11.485,80 TL'yi ödemek zorunda kaldığı, davacının bu şekilde zarara uğramasına çek koçanını kendi uhdesinde iken kaybederek piyasaya sürülmesine ve kötü niyetli kişilerce kullanılmasına sebebiyet veren davalı bankanın ağır kusur ve ihmali ile sebep olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 11.485,80 TL tazminatın davalı bankadan alınarak davacı şirkete verilmesine, 4.500,00 TL'sine 11/11/2013, 4.300,00 TL'sine 14/11/2013 tarihinden itibaren reeskont avans faizi uygulanmasına,

2.685,80 TL'sine dava tarihi olan 26/05/2016 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, karşılıksız çıkan çekler nedeniyle davalı aleyhine açılmış tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece, davacının zarara uğramasına davalı bankanın sebep olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Dairemizin yerleşik uygulamalarına göre, davacı alacağının tahsili için önce çek üzerinde cirosu bulunan ve akidi olan kişi ile diğer çek borçlularına müracaat etmeli, bundan sonuç alınamaması durumunda ise davalı bankaya başvurmalıdır.

Davacı kendinden önceki cirantalar hakkında icra takibi başlatmış, keşidecinin imza itirazı sonucu keşideci hakkında yapılan takip iptal edilmiş ise de, diğer çek borçluları hakkında yapılan takibin hangi aşamada olduğu dosya kapsamından anlaşılamamaktadır.

Bu durumda öncelikle davacının 6361 tarihli Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu gerekse buna ilişkin Yönetmelik uyarınca, çekleri temlik aldığı tarih itibariyle meşru yasal hamil olup olmadığının tespiti ile diğer çek borçlularına karşı dava ve takiplerin semeresiz kalıp kalmadığının araştırılması, ayrıca davacının temlik aldığı çekler nedeniyle bir zararının doğup doğmadığının belirlenmesi gerekirken söz konusu hususlar değerlendirilmeksizin eksik inceleme sonucu davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.