Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/11507 K.2017/3129

Taraflar arasında görülen davada ... 24. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 12/05/2015 tarih ve 2014/597-2015/255 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin oğlu ...'in 22.11.2004 tarihinde ... Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü'nce düzenlenen ... gezisinden dönerken yolcu olarak bulunduğu ... Seyahat'e ait otobüsün aşırı hız yapması nedeniyle meydana gelen trafik kazasında hayatını kaybettiğini, seyahat firmasının sorumluluğunun yanında geziyi düzenleyen Kurumun da kusur ve sorumluluğunun bulunduğunu, daha önceden ....

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2007/374 Esas sayılı dosyası ile açılan davada Kurumdan 1.000 TL talep edildiğini, bu dosyada davalı Kurum yönünden husumetten red kararı verildiğini, ancak kararın temyiz edildiğini, müvekkilinin karşılanmayan zararları için ...

8. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/594 Esas sayılı dosyası ile de dava açıldığını, bu dosyanın da yargı yeri belirlenmesi amacıyla Yargıtay'da olduğunu, işbu davanın ise karşılanmayan zararların tahsili için belirsiz alacak davası olarak açıldığını ileri sürerek şimdilik 1.000 TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2007/374, ... 6. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/428, ... 8. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/594 Esas sayılı dosyalarının da aynı sebep ve konuya ilişkin olarak açıldığını, davanın derdestlikten reddinin gerektiğini, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, Genel Müdürlüğe atfı kabil bir kusurun bulunmadığını, müvekkilinin sadece katılmanın isteğe bağlı olduğu bir gezi düzenlediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2007/374 Esas sayılı dosyasının mahkemesinden istendiği, Yargıtay'da olduğu gerekçesiyle gönderilemediği, dosya sorgulamasında Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin arşivinde beklediğinin ve halen derdest olduğunun görüldüğünü, taraf vekillerinin açıklamaları ve kararın gerekçesi çerçevesinde tarafların ve konusunun aynı olduğunun anlaşıldığı, yine davacının ...

8. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde kısmi dava açtığı, bu davanın görev hususunun belirlenmesi aşamasında bulunduğu, davacının işbu davayı belirsiz alacak davası olarak açtığı, alacağın henüz belirli hale gelmediği gibi husumet yönünün de kesinleşmediği, davacının aynı konuda açtığı iki kısmi davadan sonra henüz alacak miktarı da belirlenmeden eldeki belirsiz alacak davasını açamayacağı, davacının kısmi davaların devamı olarak ek dava açması ya da davalarını ıslah etmesi gerektiği, derdestlik itirazının yerinde olduğu gerekçesiyle derdestlik nedeniyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. 1- Dava, destekten yoksun kalma tazminatının tahsili istemine ilişkin olup mahkemece derdestlik nedeniyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Ancak, davacı, dava dilekçesinde talep konusunu "ek maddi tazminat talebi" olarak açıklamış, ayrıca işbu davanın daha önce açılan davalarda karşılanmayan ve saklı tutulan kısımları için açıldığını da belirtmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 114/1-ı bendinde aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması dava şartı olarak düzenlenmiştir. Tarafları, dava sebebi (vakıaları) ve dava konusu (talep sonucu) aynı olan bir dava ikinci kez açılırsa, ikinci davada bu husus re'sen veya talep üzerine dikkate alınır ve ikinci dava dava şartı yokluğundan esasa girilmeksizin reddedilir.

Bir davanın derdestlik nedeniyle usûlden reddedilebilmesi için her iki davanın taraflarının, konusunun ve dava sebeplerinin (vakıalarının) aynı olması gerekir. İşbu davada talep edilen tazminat miktarı ek dava niteliğinde olduğundan derdestlikten söz edilemez. Davalar aynı sebepten kaynaklansa da talep sonucu yönünden davaların konusu aynı değildir.

Mahkemece, açıklanan bu yön gözden kaçırılmak suretiyle derdestlik sebebiyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

2- Kabule göre de; derdestlik, yani davanın görülmekte olması, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-ı maddesinde dava şartı olarak düzenlenmiştir. Bir davada derdestliğin bulunması halinde aynı Yasa'nın 115/2. maddesi uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerekmekte olup mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi de yerinde olmamış, bozmayı gerektirmiştir.