Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/11528 K.2018/2670

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 04.02.2016 tarih ve 2013/338-2016/163 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 10.04.2018 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili nezdinde emtia nakliyat sigorta poliçesi ile sigorta örtüsü altında bulunan dava dışı firmaya ait konteyner istif makinesinin ...’dan ...’e taşınması işinin davalı şirket tarafından üstlenildiğini, davalı ... ... idaresindeki araçla taşınmaktayken meydana gelen tek taraflı kazada kullanılmayacak şekilde hasarlandığını, hasar bedelini sigortalısına ödeyerek haklarına halef olduğunu ileri sürerek, 145.256,00 TL’nin ticari faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ......, kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığını, kazanın emtianın hatalı yüklenmesinden kaynaklandığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Nakliyat Ltd. Şti. vekili, davacı dava konusu makinin kullanılamayacak derecede hasarlandığını ileri sürmekte ise de makine üzerinde hasar tespiti yapılıp bunu ispatlaması gerektiğini, makinenin rayiç bedelinin hesaplanıp, hurda değerinin düşülmesi gerektiğini, kazaya yolun bozukluğunun sebep olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davalı sürücü ......'nin %70, davalı şirketin %30 oranında kusurlu olduğu, sigorta eksperinin iş makinesinin tam ziya sayılması doğrultusundaki görüşü dikkate alındığında aracın tamirinde ekonomik yarar görülmediği ve makinenin tam ziya sayılmasının uygun olduğu, zararın 145.256,00 TL hesaplandığı gerekçesiyle davanın kabulüne, “145,256,00 TL'nin 13/12/2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan (davalı ......'nin kusur durumuna göre 101,679,2 TL’den müteselsilen sorumlu olarak, davalı ... NaK. Oto Tur. San. Tic. Ltd. Şti.'nin kusur durumuna göre 43.576,8 TL'den mütessilen sorumlu olarak) tahsiline” karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve gerekçeli karar başlığında davaya “İş Mahkemesi Sıfatıyla” bakıldığının yazılmasının maddi hatadan kaynaklanmış olmasına, sonuca bir etkisi olmayan bu yanlışlığın mahallinde her zaman düzeltilmesinin mümkün bulunmasına göre, davalılar vekilinin aşağıdaki (2) nolu bendin, davacı vekilinin aşağıdaki (3) nolu bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava, emtia nakliyat sigorta poliçesine dayalı rücuan tazminat istemine ilişkindir. Davalı taraf kazanın meydana gelmesinde kusurları bulunmadığını, kazanın emtianın hatalı yüklenmesinden kaynaklandığını, yükleme ve bağlamanın sigortalı şirket bünyesindeki dava dışı ... Lojistik ve Tic. A....tarafından yapıldığını, talep edilen hasar bedelinin fahiş olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Taşıma ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK’nın 863. maddesi hükmüne göre, sözleşmeden, durumun gereğinden veya ticari teamülden aksi anlaşılmadıkça; gönderen, eşyayı, taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, bağlayarak, sabitleyerek yüklemek ve aynı şekilde boşaltmak zorundadır. Taşıyıcı, ayrıca yüklemenin işletme güvenliğine uygun olmasını sağlamakla yükümlüdür. Aynı Kanun'un 864. madde hükmünde gönderenin kusursuz sorumluluk halleri düzenlenmiştir. TTK'nın 864/3. hükmüne göre, zararın veya giderlerin doğmasında taşıyıcının davranışlarının da etkisi olmuşsa, tazmin yükümlülüğü ile ödenecek tazminatın kapsamının belirlenmesinde, bu davranışların ne ölçüde etkili oldukları da dikkate alınacaktır.

6102 sayılı TTK’nın 875. maddesi uyarınca taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur. Taşıyanın sorumluluktan kurtulma halleri ise aynı yasanın 876 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

TTK’nın 880. maddesi hükmüne göre taşıyıcı, eşyanın tamamen veya kısmen zıyaından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanır. Ancak, TTK’nın 882. maddesine göre, 880. ve 881. maddeleri uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.

Gönderinin münferit parçalarının zıyaı veya hasarı hâlinde taşıyıcının sorumluluğu; gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tamamının, gönderinin bir kısmı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kısmının, net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.

Genel kural, taşıyıcının zıya ve hasardan sınırlı sorumlu olması ise de 6102 sayılı TTK'nın 886. maddesinde taşıyıcının sorumluluk sınırlamalarından yararlanamayacağı haller düzenlenmiştir. Buna göre; zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı veya 879. maddede belirtilen kişiler, sorumluluk sınırlamalarından yararlanamayacaktır.

Somut olayda davalı tarafça yükleme ve bağlamanın kendileri tarafından yapılmadığı, dava dışı ... Lojistik ve Tic. A....tarafından yapıldığı savunulmasına ve dosyada mevcut ekspertiz raporunda ... Lojistik ve Tic. A....nin asıl taşıyan olduğu, taşıma irsaliyesinde yine anılan şirketin gönderen olduğu yazılı olmasına rağmen mahkemece, yukarıda anılan kanun hükümleri nazara alınmak suretiyle dava konusu taşımada yükleme ve istifin kim tarafından gerçekleştirildiği, dava dışı ...

Lojistik ve Tic.

A....nin sigortalı şirket ile olan bağı, TTK'nın 864/3. hükmüne göre, zararın veya giderlerin doğmasında taşıyıcının davranışlarının da etkisi olmuşsa, tazmin yükümlülüğü ile ödenecek tazminatın kapsamının belirlenmesinde, bu davranışların ne ölçüde etkili oldukları ve buna göre davalıların hukuki durumunun ve sorumluluğunun değerlendirilmesi gerekirken anılan hususlarda araştırma ve değerlendirme yapılmaksızın karar verilmesi doğru görülmediği gibi, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, ekspertiz raporundaki tam ziya görüşüne iştirak edildiği,

(dava konusu taşıma ...’dan ...’e yapılmasına rağmen) ... piyasasında yapılan araştırmada dava konusu araca benzer araçlara rastlanılmadığı, internet üzerinden yapılan araştırmada da dava konusu aracın marka, tip, modelinde bir araca ilişkin piyasa fiyatına rastlanılmadığından makinenin rayiç değeri olark poliçedeki değerinin esas alındığı, hurda değeri de düşüldüğünde davalıların sorumlu olduğu meblağın 145.256 TL olduğu bildirilmiş ise de

yapılan bu değerlendirme ve hesap şekli 6102 sayılı Yasa’nın yukarıda belirtilen düzenlemelerine uygun düşmemektedir. Bu itibarla mahkemece, 6102 sayılı TTK'nın 886. maddesi uyarınca davalıların sorumluluk sınırlamalarından yararlanıp yararlanamayacağı, davalıların sınırlı sorumluluğa tabi olduğunun belirlenmesi halinde ise, davaya konu emtianın TTK'nın 880. maddesine göre eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre tazminat tutarı hesaplanıp, TTK'nın 882. maddesi uyarınca taşıyıcının üst sorumluluk sınırı tespit edilerek neticesine göre bir karar vermek gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmelerle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, kararın davalılar yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

3- Yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı vekili, müvekkili nezdinde emtia nakliyat sigorta poliçesi ile sigorta örtüsü altında bulunan dava dışı firmaya ait konteyner istif makinesinin davalı şirket tarafından, davalı sürücü... idaresindeki araçla taşınması esnasında meydana gelen tek taraflı kazada hasarlandığını, hasar bedelinden davalıların müteselsilen sorumlu olduğunu ileri sürmüştür.

Kural olarak meydana gelen zarardan taşıyan ve sürücünün eksik teselsül hükümlerine göre sorumlulukları söz konusudur. Bu nedenle, zarar gören teselsül hükümleri çerçevesinde tüm sorumluları dava edebileceği gibi, birini veya bir kaçını da dava edebilir. Bu itibarla mahkemece, davalı taşıyan ile sürücü...’nin müteselsil sorumluluk esası gereğince davacıya karşı zararın tümünden sorumlu olacakları nazara alınmadan yanılgılı değerlendirme ile davalılar arasında kusur bölüştürmesi yapılmak suretiyle hüküm tesisi de doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.